ezgu fikr, ezgu soʻz, ezgu amal tushunchasining mazmun mohiyati

PPTX 1,7 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1707584689.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ezgu fikr, ezgu soʻz, ezgu amal tushunchasining mazmun mohiyati mavzu: ezgu fikr, ezgu soʻz, ezgu amal tushunchasining mazmun mohiyati er.avv. ix-viii asrlarda osiyoning markaziy qismida shunday bir yorug’lik paydo bo’ldiki, bu narsa insoniyat taraqqiyotiga o’zining ta’sirini sezilarli darajada ko’rsata oldi. sharqiy eron va markaziy osiyoda istiqomat qiluvchi qadimiy qabilalarning ijtimoiy tuzumi o’zgarayotgan va diniy qarashlari hamda jamiyatda ro’y berayotgan tabaqalanish davom qilayotgan bir paytda turon pasttekisligida amudaryo bo’ylarida yangi g’oya, yangi fikrlar va yangi ta’limot vujudga keldi. bu ta’limot o’lkada shakllangan ko’p xudolik va oshiqcha sarf-xarajatlarga, atrof-muhitni ifloslanishiga hamda insonlar hayotida muhim o’rin tutgan jonli hayvonlarni qirib ko’p-ko’p qurbonliklar qilinishiga qarshi tura oladigan ta’limot edi. bu ta’limotga amal qilgan inson (ezgu fikr, ezgu kalom (so’z), ezgu amal) butun hayoti davomida ana shu uchlikni qalbiga jo qilishi joiz hisoblangan. ushbu ta’limotni asoschisi zardo’sht bo’lib, u o’z ta’limotini jamiyatda yashovchi har qanday sinf vakillari orasida qo’rqmasdan tarqatib o’zini haqligini isbotlay …

do’shtni er.avv.viii asrning oxirida dunyoga kelganini va vii asrning oxirgi choragida dunyodan o’tganligini tasdiqlashadi. uning asosiy nomi zaratushtra bo’lib “sariq tuya sohibi”, “zarrin yorug’lik egasi” degan ma’nolarni anglatadi. u quyi amudaryo havzasida yashovchi mashhur spitama urug’idan bo’lib (to’g’rirog’i sipiytmon- “avesto”da sipiytoma. zardo’shtni yoshligidan otasi cho’pon barzin-kurushga shogird qilib beradi. u 15 yoshigacha har hil xudolarga sig’inuvchi oriylar urug’ida keng tarqalgan yashtlarni yodlab oladi. u 23 yoshiga etganida urug’-qabilalar orasidagi kelishmovchiliklarning asosiy sababi ularning har hil xudolarga sig’inishligi ekanligi va xalqning ahvoli og’irligi esa ularning har hil xudolarga ko’plab qurbonliklar qilishligi va hatto qurbonilikka odamlarni ham ishlatilishligi ekanligida deb biladi. shundan keyin u faqat bitta xudoga, ya’ni ahura – mazdaga (ahura – “butun olamlarning egasi”, “kuchli”, mazda – “aql-idrok”, “donishmandlik”) sig’inishni va uning ko’rsatmalari bo’lgan avestoga amal qilishni targ’ib qila boshlaydi. lekin uni bu da’vatlarini qabiladoshlari sovuqlik bilan kutib olishadi. payg’ambar zardo’sht oilasi shu nom bilan yuritilgan. sipiytmon payg’ambar zardo’shtni to’qqizinchi …

illari, ruhoniylarga va diniy urf-odatlarga ham katta o’rin ajratilgan. unda qadimiy kishilarning dunyoqarashi ezgu niyatlari alohida o’rin egallagan. hozirgi vaqtda uning g’oyalarini mujassamlantirgan ilmiy badiy asar “avesto” deb nomlanib, u asos solgan ta’limot va g’oyani o’zida mujassamlantirgan din zardushtiylik dini deyiladi. zardo’shtiylik dini dualizmga asoslangan, ya’ni olam ikki asosning ikki ibtidoning, yorug’lik va qorong’ulik, yaxshilik va yomonlikning to’xtovsiz kurashidan iborat deb uqtiradi. “shahristonhoi eron” kitobida vishtasp farmoniga ko’ra, zardo’sht 1200 bobdan iborat pandnoma “avesto”ni oltin taxtachalarga yozib, shohning otashkadasiga topshirgan deb yozadilar. shundan keyin shoh payg’ambarning tarafdori sifatida yangi dinning ashaddiy targ’ibotchisiga aylanadi. bu orada amuning ikki sohilidagi yurtlarning hokimi arjasp akasi vishtaspni ajdodlar e’tiqodidan qaytganlikda ayblab, unga qarshi lashkar tortadi, ikki o’rtada urush boshlanib, urushda arjasp o’ldiriladi. natijada eronu turonda mazdaparaslik - zardo’shtiylik dini to’la joriy qilinadi. zardo’shtning xohishi va vishtaspning farmoniga ko’ra, barcha shaharlarda otashkadalar-ibodatxonalar quriladi. avestoda bayon qilinishicha, olam ikki asosning ibtidoning, ya’ni yorug’lik va qorong’ulik, yaxshilik …

shi uchun javob berishi kerak deydi. “avesto”da tabiat, uni yovuz kuchlar (devlar)dan muhofaza qilish haqida ham qimmatli fikrlar aytilgan.o’z qavmlaridan ro’shnolik ko’rmagan ularning ta’qibiga, quvg’uniga duchor bo’lgan zardo’sht firdavsiy va beruniylarning tasviricha, o’z dinini eron shohi vishtaspga asoslab ko’rsatib, uning e’tirofini qozonadi. zardo’shtiylar quyosh, olov, er, suv va havo kabi tabiat mo’’jizalarini ulug’lab, ularga sig’inib kelganlar. bu dinga sig’inadigan kishilar uchun olov, er, suv va havo muqaddas hisoblangan, ularni ifloslantirish katta gunoh sanalgan, hatto murdalarni erga ko’mish ham man qilingan. murdalarni usti ochiq baland joyga qo’yishgan. murdaning go’shtini qushlar, yovvoyi hayvonlar eb ketganlar, keyin murdaning qarindosh-urug’lari kelib, go’shtdan tozalangan suyaklarni yig’ib, ostadon (assuariy) deb atalgan maxsus sopol idishlarga joylab, abadiy saqlash maqsadida otashgohlarda qoldirib ketganlar. shu davrdagi mavjud diniy aqidalarga qaraganda, zardo’sht g’oyalari yangi g’oyalar bo’lib, ular zardo’shtga go’yo ezgulik xudosi ahuramazda tomonidan in’om etilgan. ana shu g’oyalarga tayangan holda, shu davrda zardo’sht ahuramazdaning sevimli o’g’li sifatida, olamni yomonlikdan himoya …

ezgu fikr, ezgu soʻz, ezgu amal tushunchasining mazmun mohiyati - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ezgu fikr, ezgu soʻz, ezgu amal tushunchasining mazmun mohiyati"

1707584689.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ezgu fikr, ezgu soʻz, ezgu amal tushunchasining mazmun mohiyati mavzu: ezgu fikr, ezgu soʻz, ezgu amal tushunchasining mazmun mohiyati er.avv. ix-viii asrlarda osiyoning markaziy qismida shunday bir yorug’lik paydo bo’ldiki, bu narsa insoniyat taraqqiyotiga o’zining ta’sirini sezilarli darajada ko’rsata oldi. sharqiy eron va markaziy osiyoda istiqomat qiluvchi qadimiy qabilalarning ijtimoiy tuzumi o’zgarayotgan va diniy qarashlari hamda jamiyatda ro’y berayotgan tabaqalanish davom qilayotgan bir paytda turon pasttekisligida amudaryo bo’ylarida yangi g’oya, yangi fikrlar va yangi ta’limot vujudga keldi. bu ta’limot o’lkada shakllangan ko’p xudolik va oshiqcha sarf-xarajatlarga, atrof-muhitni ifloslanishiga hamda insonlar hayotida muhim o’rin tutgan j...

Формат PPTX, 1,7 МБ. Чтобы скачать "ezgu fikr, ezgu soʻz, ezgu amal tushunchasining mazmun mohiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ezgu fikr, ezgu soʻz, ezgu amal… PPTX Бесплатная загрузка Telegram