osvald shpengler madaniyat haqidagi ta’limoti

DOCX 22 pages 52.2 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 52.2 KB

File type DOCX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

osvald shpengler madaniyat haqidagi ta’limoti kirish.....................................................................................................................3 i bob. osvald shpengler biografiyasi 0. osvald shpengler biografiyasi..............................................................5 0. osvald shpengler falsafiy ta’limoti.......................................................8 ii bob. osvald shpengler madaniyat haqidagi ta’limoti 2.1. osvald shpengler madaniyat haqidagi ta’limoti..................................14 2.2. osvald shpengler madaniy mantiq nazariyasi.....................................18 xulosa................................................................................................................22 foydalanilgan adabiyotlar...............................................................23 kirish kurs ishining asoslanishi. kurs ishining asoslanishi sifatida turli vaqtlarda sayyoramizning eng chekka hududlarida madaniyat mavjudligi spengler uchun jahon tarixining yagona jarayonidan emas, balki koinotdagi hayot namoyonlarining birligidan dalolat beradi. shpengler nazarida madaniyat asrlar davomida shakllangan tarixiy va madaniy yaxlitlik, iqtisodiy, siyosiy, ma’naviy, diniy, amaliy va badiiy hayot shakllarida muhrlangan tafakkurning ma’lum ichki birligidir. shakllarning ushbu stilistik birligini tahlil qilish shpenglerning tarixni ko‘rib chiqishning asosiy usuli hisoblanadi. kurs ishining dolzarbligi. tarixiy harakat, uning mantig‘i nihoyatda umumlashgan madaniy-tarixiy shakllarning rivojlanishi va tabiiy o‘zgarishlari (yoshlik, gullab-yashnashi, tanazzul)idir. biroq, shu bilan birga, spengler “madaniyat” tushunchasini boshqacha tarzda qo‘llaydi: bir xil tarixiy yaxlitlikdagi yagona madaniyat (spenglerga ko‘ra, unga ming yillik ajratilgan) ushbu …

2 / 22

ix tomonidan allaqachon foydalanilgan materialni qayta ishlashga o‘tish davridir. uning nazdida sivilizatsiya - bu butunning organizm sifatida yo‘q bo‘lib ketishi, uni jonlantirgan madaniyatning zaiflashishi belgisi va ifodasi ekanligi kurs ishimiz dolzarbligiga asos bo‘laoladi. kurs ishining ob’ekti. zamonaviy jahon falsafasida osvald shpenglerning madaniy dunyoqarashi va madaniy-falsafiy konsepsiyasi. kurs ishining predmeti. uning asarlari orqali “madaniy inqilob” senzurasi namoyon bo‘lishi. kurs ishining maqsadi va vazifalari. kurs ishining maqsadi: - ko‘p asrlik, tanazzulga yuz tutgan tarixiy madaniyatning texno-byurokratik sivilizatsiya bilan o‘zaro ta’siri, ular o‘rtasidagi nihoyatda keskinlashgan konflikt; - uning nazdida ma’daniyat natijasini madaniyat uchun fojiali deb biladi. kurs ishining vazifasi: - texnologiyaning haddan tashqari ko‘pligi, giperurbanizm va urush kabi “sivilizatsiya” ning halokatli omillarini olqishlashini nazariy jihatdan o‘rganishdir; o‘rganilganlik darajasi. bugungi kunda nafaqat g‘arb, balki butun dunyo falsafiy merosini o‘rganishga, balki o‘ziga xos falsafiy oqimlar, xususan, qadimgi hindlar sohasidagi tadqiqotlarga bag‘ishlangan ko‘plab adabiyotlar mavjud. ularga murojaatlar bugungi kunda ham muhim ilmiy ahamiyatini saqlab kelmoqda. shpengler …

3 / 22

ish va kitob o‘qish imkonini beradigan meros oldi. biroq, u o‘zining ba’zilarini ham yozgan. bu unga shuhrat keltirdi. 1918-yilda “yevropaning tanazzulga uchrashi” chiqdi va butun evropa “porib ketdi”. g‘arbiy evropa tsivilizatsiyasining o‘limini bashorat qilgan spengler kitobining muvaffaqiyati ko‘pincha birinchi jahon urushini tushunganligi bilan bog‘liq. kitob o‘sha davrning fojiali ruhi bilan hamohang bo‘lib chiqdi. biroq, “yevropaning tanazzulida” asosiy narsa shpenglerning bashoratlari emas (ular ham amalga oshmadi), asosiysi - uning madaniyatlar tarixi haqidagi kontseptsiyasi va u o‘z nuqtai nazarini taqdim etgan tushunchalar va tasvirlar. spengler go‘zal falsafiy va badiiy asar yozgan. bu ilmiydan ko‘ra ko‘proq badiiydir. shu sababli, spengler bir necha bor qoralangan va hali ham tanqid qilinmoqda. u mohiyatan olim emas, xayolparast, deyishadi. unda dalil va ilmiy uslub yetishmaydi. anti-ilmni tanqid qilish o‘z ahamiyatini yo‘qotadi, chunki spengler fanni ko‘rdi. uning qarashi ilmiy bilishning qadimgi an’analariga qaytdi. va u chuqur falsafiy tayyorgarlikka ega edi. aynan uning kitobi madaniyat nazariyasi so‘zning zamonaviy evropa …

4 / 22

ijtimoiy, siyosiy shakllar va boshqalarda gavdalantirish uchun vaqt o‘tishi bilan cho‘zilgan cheksiz urinishlar turkumidir. bu insonning hayotning asl mohiyatini ochib berish va uni mazmunli va o‘ziga xos tarzda yashashga urinishidir. biroq, shpenglerdagi madaniyat ham tarixiy va xronologik, sxematik tarzda kontseptsiyalangan. uning 8 ta “buyuk madaniyati” bor: misr, bobil, qadimgi (yunon-rim), arab (arab-vizantiya), hind, xitoy, g‘arbiy yevropa, meksikalik. ”rus-sibir” ham bor - bu yangi paydo bo‘lgan madaniyat.[footnoteref:1] [1: inson va texnika. – kitobda: madaniyatshunoslik. xx asr antologiya. m., 1995, b. 454–494.] kengroq ma’noda madaniyat hayot va o‘lim, ruh va materiya o‘rtasidagi o‘zaro ta’sirning o‘ziga xos va sirli versiyasidir. madaniyat ruh orqali tushuniladi. madaniyatning ham inson kabi ruhi bor. biroq, insonning ruhi nima ekanligini va u haqiqatan ham bor yoki yo‘qligini aniq aytish mumkin emas, lekin biz shunday deyishga odatlanganmiz. madaniyat - bu ko‘rinadigan bo‘lish uchun ruh kiyingan tanadir. haykaltaroshlik, haykaltaroshlik dizayni sifatida ko‘rinishning qadimiy printsipi. ruh tanasiz mavjud bo‘lolmaydi. aynan ruh …

5 / 22

li aniqlaymiz. yuz har doim mutlaqo noyobdir. u qonunlarga emas, balki qandaydir tushunarsiz, hamma narsani qamrab oluvchi sirga asoslanadi. yuz bilan nima qilish mumkin? unga xuddi sirlidek qarang. siz sir bilan hech narsa qila olmaysiz, faqat unga sho‘ng‘ishingiz mumkin. tashqi ko‘rinish metaforasi muhim ahamiyatga ega, chunki u butunni anglatadi. biz tashqi ko‘rinishni uning tarkibiy qismlariga ajratmaymiz. biz madaniyatning yuzini ham ko‘rsatmaymiz. unda ruh o‘zini namoyon qiladi. tushunish - ma’lum bir madaniyat voqeligini uning shakllari tilida ko‘proq yoki kamroq aniq ko‘rishga urinishdir. u erda siz miltillovchi, ammo ayni paytda aniq bir narsani ko‘rishingiz mumkin, bu sizga madaniyatning “proto-ramzini” ko‘rishga imkon beradi. birlamchi timsol fazoviy-sezgi shaklida madaniyat ruhining o‘ziga xos o‘ziga xosligini uning embrionida, uning dastlabki rejasida ochib beradigan narsadir. ruh hayotga uyg‘onib, tanada mujassamlana boshlaganda, bu erda sodir bo‘ladi. spengler bunga e’tibor qaratadi. madaniyat ma’lum bir tarzda landshaft, makon va vaqtga mos keladi. herder bunga qanday rol qo‘shganini eslaysizmi? spengler allaqachon …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "osvald shpengler madaniyat haqidagi ta’limoti"

osvald shpengler madaniyat haqidagi ta’limoti kirish.....................................................................................................................3 i bob. osvald shpengler biografiyasi 0. osvald shpengler biografiyasi..............................................................5 0. osvald shpengler falsafiy ta’limoti.......................................................8 ii bob. osvald shpengler madaniyat haqidagi ta’limoti 2.1. osvald shpengler madaniyat haqidagi ta’limoti..................................14 2.2. osvald shpengler madaniy mantiq nazariyasi.....................................18 xulosa................................................................................................................22 foydalanilgan adabiyotlar..............................

This file contains 22 pages in DOCX format (52.2 KB). To download "osvald shpengler madaniyat haqidagi ta’limoti", click the Telegram button on the left.

Tags: osvald shpengler madaniyat haqi… DOCX 22 pages Free download Telegram