oziqlanish va salomatlik mavzusidagi mustaqil ish

DOCX 9 pages 39.8 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.8 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi андижон давлат тиббиёт инстути mustaqil ish mavzu: oziqlanish va salomatlik o'quvchi: содиков ботирхон 2024-2025-o'quv yili reja: 1. ovqatlanish piramidasi 2. vitaminlar va minerallar 3. sog‘lom ovqatlanishning ahamiyati 1. ovqatlanish piramidasi ovqatlanish piramidasi sog‘lom va muvozanatli ovqatlanish uchun qo‘llanma bo‘lib, u turli oziq-ovqat guruhlarini tartibga solib, har bir guruhdan nechog‘li iste'mol qilish kerakligini ko‘rsatadi. ovqatlanish piramidasining asosiy maqsadi tananing kunlik oziq-ovqat ehtiyojlarini qondirish va yaxshi sog‘liq uchun muhim bo‘lgan barcha ozuqalarni ta'minlashdir. **piramida qavatlari:** 1. **asosi - don mahsulotlari:** - don mahsulotlari ovqatlanish piramidasining eng quyi qavatini tashkil qiladi. ushbu guruhga nonga, guruch, makaron va boshqa don mahsulotlari kiradi. - odatda, kundalik ratsionning 45-65 foizi uglevodlardan iborat bo‘lishi tavsiya etiladi. bu taxminan kunlik 6-11 porsiya don mahsulotlariga teng. - bir porsiya 1 bo‘lak non yoki yarim stakan pishirilgan guruch, makaron yoki boshqa don mahsuloti sifatida hisoblanadi. 2. **ikkinchi qavat - meva va sabzavotlar:** …

2 / 9

a tuzlar:** - yog‘lar, shirinliklar va tuz eng tepadagi qavatda joylashgan bo‘lib, ularni cheklangan miqdorda iste’mol qilish kerak. - kundan kunga uglevodlar va proteinlar bilan solishtirganda, yog‘lar kamroq xalq miqdorda bo‘lishi maqsadga muvofiqdir — kunlik kaloriyaning 20-35 foizigacha. - qo‘shimcha shakarlardan kuniga 25-37,5 grammdan ortiq iste’mol qilmaslik tavsiya etiladi. - tuz tashkil topgan natriy miqdori 2,300 milligrammdan oshmasligi kerak kuniga. **ovqatlanish piramidasining foydalari:** - muvozanatli ovqatlanishni ta’minlaydi, - turli oziq-ovqat guruhlarini birgalikda iste’mol qilishni rag'batlantiradi, - oziq moddalarning to‘g‘ri muvozanatini ta’minlab, sog‘liqni saqlashga yordam beradi, - yog‘larning, shakar va tuzning iste’molini chegaralash orqali yurak kasalliklari, diabet va boshqa surunkali kasalliklar xavfini kamaytiradi. ovqatlanish piramidasi individual ehtiyojlarga yoki jismoniy faollik darajasiga ko‘ra biroz o‘zgartirilishi mumkin, lekin umumiy qo‘llanma sifatida turli guruhdagi oziq-ovqatlar muvozanatini saqlashda u yaxshi ko‘rsatmalardir. 2. vitaminlar va minerallar vitaminlar va minerallar inson salomatligi uchun juda muhimdir. ular tananing turli funktsiyalari uchun zarur bo'lgan mikroelementlardir. quyida vitaminlar va minerallar …

3 / 9

attalar uchun 65-90 milligramm. 4. **vitamin d**: suv va suyak sog'lig'i uchun muhimdir. d vitamini yetishmovchiligi raxitga olib kelishi mumkin. tavsiya etilgan miqdori 600 iu (international units) kattalar uchun. 5. **vitamin e**: antioksidant sifatida ishlaydi. kattalar uchun tavsiya etilgan miqdori 15 milligramm. 6. **vitamin k**: qon ivish jarayonida ishtirok etadi. erkaklar uchun 120 mikrogramm, ayollar uchun esa 90 mikrogramm tavsiya etiladi. **minerallar:** 1. **kaltsiy**: suv va tishlar uchun asosiy elementdir. yetishmovchiligi osteoporozga olib keladi. tavsiya etilgan kundalik iste'mol miqdori 1000-1300 milligramm kattalar uchun. 2. **temir**: qon hosil bo'lishi uchun zarur. temir tanqisligi kamqonlikka sabab bo'ladi. erkaklar uchun 8 milligramm, ayollar uchun 18 milligramm tavsiya etiladi. 3. **magneziy**: nerv va mushak faoliyatini tartibga soladi. tavsiya etilgan miqdori 320-420 milligramm kattalar uchun. 4. **kaliy**: elektrolit balansi va qon bosimini nazorat qiladi. kattalar uchun tavsiya etilgan miqdori 4700 milligramm. 5. **fosfor**: energiya ishlab chiqarishda yordam beradi. kundalik miqdori 700 milligramm tavsiya qilinadi. 6. …

4 / 9

ehtiyojlarga qarab o'zgarishi mumkin. 3. sog‘lom ovqatlanishning ahamiyati sog‘lom ovqatlanish inson salomatligini saqlash va umuman, sog‘lom turmush tarzini olib borishda juda muhim rol o‘ynaydi. zamonaviy tadqiqotlar natijalari va statistika ko‘rsatkichlari buni aniq tasdiqlaydi. birlashgan millatlar tashkiloti jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, noto‘g‘ri ovqatlanish global miqyosda yiliga 11 milliondan ortiq odamning o‘limiga sabab bo‘ladi. shu bilan birga, yomon ovqatlanish xalqaro sog‘liq uchun butun dunyo bo‘ylab eng katta xavflardan biri hisoblanadi. o‘zbekistonda sog‘lom ovqatlanish ayniqsa katta e’tibor talab etadigan masala bo‘lib, statistikaga ko‘ra, aholining taxminan 25 foizi ortiqcha vaznga ega ekanligi qayd etilgan. mahalliy sog‘liqni saqlash idoralarining ma’lumotlariga ko‘ra, yurak-qon tomir kasalliklari va diabet kabi surunkali kasalliklar ham asosan odamlarning noto‘g‘ri ovqatlanishi bilan bog‘liq. sog‘lom ovqatlanishni targ‘ib qilish va bu borada xabardorlik darajasini oshirish uchun turli tadbirlar, o‘quv dasturlari va media kampaniyalar o‘tkazilishi shart. masalan, bolalar va o‘spirinlar o‘rtasida qad-qomat masalalari bo‘yicha jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti bergan ma’lumotlarga ko‘ra, yosh bolalarning …

5 / 9

tistika qo‘mitasining ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatimizda yashovchi aholining tuz iste’moli o‘rtacha kunlik darajasi tavsiya etilgan 5 grammdan yuqori. shuningdek, shakar iste'molini chegaralash ham juda muhimdir. jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti tavsiyalariga ko‘ra, kundalik kaloriya miqdorining 10 foizidan ko‘p bo‘lmagan qismi shakardan olinishi kerak. ammo, aksariyat o‘zbekistonliklar bu miqdorni oshirib yuborishadi, bu esa diabet va boshqa salomatlik muammolari uchun yo‘l ochadi. oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash uchun yurtimizda juda ko‘p islohotlar olib borilmoqda. o‘zbekistonda 2020 yilda ratsionda proteyin, kalsiy, temir va a vitamin yetishmasligi muammosini hal etish uchun maktabda o‘quvchilarga sog‘lom nonushta dasturlari joriy etildi, bu esa 4 milliondan ortiq bolaga ta’sir ko‘rsatdi. sog‘lom ovqatlanishning muhim qismi ham suv iste’moli hisoblanadi. tadqiqotlar ko‘rsatdiki, suv iste’molini ko‘paytirgan shaxslar charchoq va bosh og‘riqlaridan sezilarli darajada ozod bo‘ladi. yosh avlod o‘rtasida toza ichimlik suvi iste’molini targ‘ib qilish va gazlangan ichimliklarni iste’mol qilishni kamaytirish muhim. respublikamizda bunda ham dolzarb chora-tadbirlar ko‘rilmoqda. xulosa qilib aytadigan bo‘lsak, sog‘lom ovqatlanishning ahamiyati insonlar …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oziqlanish va salomatlik mavzusidagi mustaqil ish"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi андижон давлат тиббиёт инстути mustaqil ish mavzu: oziqlanish va salomatlik o'quvchi: содиков ботирхон 2024-2025-o'quv yili reja: 1. ovqatlanish piramidasi 2. vitaminlar va minerallar 3. sog‘lom ovqatlanishning ahamiyati 1. ovqatlanish piramidasi ovqatlanish piramidasi sog‘lom va muvozanatli ovqatlanish uchun qo‘llanma bo‘lib, u turli oziq-ovqat guruhlarini tartibga solib, har bir guruhdan nechog‘li iste'mol qilish kerakligini ko‘rsatadi. ovqatlanish piramidasining asosiy maqsadi tananing kunlik oziq-ovqat ehtiyojlarini qondirish va yaxshi sog‘liq uchun muhim bo‘lgan barcha ozuqalarni ta'minlashdir. **piramida qavatlari:** 1. **asosi - don mahsulotlari:** - don mahsulotlari ovqatlanish piramidasining eng quyi qavatini tashki...

This file contains 9 pages in DOCX format (39.8 KB). To download "oziqlanish va salomatlik mavzusidagi mustaqil ish", click the Telegram button on the left.

Tags: oziqlanish va salomatlik mavzus… DOCX 9 pages Free download Telegram