abu lays samarqandiyning “bahrul ulum” asari

DOCX 36 pages 81.5 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 81.5 KB

File type DOCX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ abu lays samarqandiyning “bahrul ulum” asarida kelgan tarixiy voqealar reja: kirish ………………………………………………….….3 i bob abu lays samarqandiy hayoti va faoliyati 1.1. tarixiy mabalarda samarqandiy siymosini yortilishi……. 6 1.2. samarqandiyning ilmiy merosi………………………....…8 ii bob “bahrul ulum” asarining tafsirshunoslikdagi ahamiyati 2.1. “bahrul ulum” asarining manbashunoslik tahlili……...….13 2.2. tafsirida tarixiy voqealarning yoritish uslubi………….....14 2.3. isroilyot rivoyatlari asosida oyatlarning sharhlanishi…….22 xulosa…………………………………………………….32 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati…….36 kirish mavzuning dolzarbligi . hozirgi kunda sharq olimlariva mufassirlarning ko’plab tafsirlari, kitoblari tarjima qilinmoqda. bunga asosiy sababi esa,ularga bo’lgan ehtiyoj va o’sha davrda bo’lgani kabi hozirgi kunda ham bu asarlarning ahamiyatining juda yuqoriligi va bu asarlarga bo’lgan ehtiyojlarni qondirib ,musulmonlarning diniy saviyasini oshirishdir.aynan shu uchun men shu yaqin yillar ichida tarjimasi chiqa boshlagan, ko’plab tarjimonlar …

2 / 36

rda mufassir quron oyatlarini yoritishda boshqa oyatlar bilan, hadislar bilan va turli rivoyatlardan hattoki isroilotdan ham keng foydalanilgan. islom dini yurtimizga kirib kelgandan so’ng, xalqimiz bu dinni faqatgina diniy ta’limot sifatida qabul qilib, islomning ilmiy jihatdan yuksalishiga beqiyos xizmat qildi. yuqoridagi fikrlardan kelib chiqib, dinimizning ma’naviy-ma’rifiy xayotimizdagi o’rnini aniqlashga oid mazkur tadqiqotda mavzuning dolzarbligi ikki asosda belgilandi: birinchidan, yurtimizdan yetishib chiqqanan olimlar hayot yo’llari va ilmiy-ma’naviy meroslarining islom dini va ilmlari rivojidagi o’rni, ularning jamiyatimiz taraqqiyotiga qo’shgan hissalari, asarlarini yaratishdagi uslublarini tadqiq etish; ikkinchidan, islom dinining muqaddas manbalari qur’oni karim oyatlari va hadisi shariflarni talqin etishda olimlarimizning xizmatlari, o’z davridagi asl islomga zid bulgan turli firqa va oqimlar mafkuralariga ilmiy raddiya berishdagi uslublarini o’rganish; hozirgi davrda dinni to’g’ri anglashda islom dinining asl insonparvarlik, bagrikenglik g’oyalarini ochib berishda, ularni xalqimizga sof holda yetkazishda allomalarimizning asarlari muhim o’rin tutadi. zero, yurtimiz qadimdan ilmiy, madaniy markaz bo’lib kelgan. bu zaminda turli dinlarning o’zaro …

3 / 36

ufassal tadqiq etib, sharhlashga asosiy etibor berishgan. kurs ishining maqsadi. tadqiqotning maqsadi sifatida mufassirning hayoti va ilmiy merosini ilmiy o’rganish, tafsirida yoritilgan mavzular bo’yicha xulosalar berish. manbashunoslik qoidalari bo’yicha tahlil etish, tafsirda tarixiy voqealarni yoritishda rivoyatlarni qo’llash ulubini o’rganib tadqiq etishdir. metodologik va nazaroy asosi. asl islom mohiyatidan uzilgan turli diniy, aqidaviy oqimlarning fikr va g’oyalariga ilmiy asoslangan raddiyalar berishda qur’on bosh manba sifatida foydalanib, aqidaviy oyatlar, fiqhiy masalalarni yanada kengroq yoritib berish mana shunday mu’tabar manbalardan biri abu lays samarqandiyning tafsiri hisoblanadi. mazkur asar tarixda ilm ahli orasida mashhur bo’lsa ham davrimizga qadar mukammal tadqiq etilmagan. olim o’z tafsirida qur’onni sharhlashda muhammad (alayhissalom) hadislari, sahobiy va tobeiylar so’zlarini jamlash bilan bir qatorda aqidaviy va fiqhiy masalalarni yechishda hanafiylik an’analariga asoslangan fikrlarni ham keltiradi. o’z davridagi yuzaga kelgan diniy olimlar aqida va qarashlariga ilmiy asoslangan raddiyalarni beradi. abu laysning hayoti va ijodi haqidagi asarlarni ikki guruhga bo’lish mumkin, birinchisi umumiy, …

4 / 36

ufassirlar” kabi tadqiqotlarida olimning hayoti, uning ilmiy merosi, xususan, olimning tafsiri haqida so’z yuritilgan. [1: 1. ‘’abu lays samarqandiyning movarounnahr tafsirshunosligida tutgan o’rni’’. a. abdullayev. movarounnahr nashriyoti. toshkent . 2013. 219-bet. ] ikkinchi turdagi tadqiqotlarga olimning muayyan asarini o’rganish va nashrini amalga oshirish bo’yicha olib borilgan ishlar kiradi. bunga salohiddin noqiyning abu laysning “xizonatul fiqh,” asari, muhammad xorunning abu lays hayoti va uning “al-muqaddima” asari shuningdek, ali muhammad muavvaz, odil ahmad abdulmavjud, abdulmajid nutiyning abu lays tafsir asarini qohira (misr) va edinburg (shotlandiya) fondlarida saqlanayotgan qo’lyozmalari asosida amalga oshirgan nashrlari kiradi. abu lays mashhur didaktik asari - “tanbehul g’ofilin”ning o’zbek tiliga tarjimasi amalga oshirildi. bu tadqiqotda olimning tafsirida foydalanilgan hadislarni tadqiq etishga e’tibor qaratilgan. mahmud husayn zahabiyning “at-tafsir val mufassirun” kitobida ham olimning tafsiri haqida qisman ma’lumot berilgan. ali muhammad muavvaz va mahmud husayn zahabiyning tadqiqotlarida abu lays tafsiri “bahrul ulum” nomi bilan atalgan. umuman, abu lays samarqandiyning boy ilmiy, …

5 / 36

i bahs-munozaralarda bir inson doimo yetakchilik qilardi. u ilmiy qudrati, hayotiy tajribasi, haqqoniy xulosalari, aqliy rivoyatlari bilan musulmon olamida mashhur erdi. bu inson ulug‘ alloma, buyuk imom, fozil shaxs, yetuk mufassir, faqih abu lays nasr ibn muhammad ibn ahmad as-samarqandiy hisoblanardi”. o‘rta asr allomalari hayoti va faoliyati haqida ma’lumotlar jamlangan tarojim asarlarning aksariyatida ana shunday iqtiboslar ko‘p uchraydi. xo‘sh, x asr sharq ilm-ma’rifatida yuksak e’zozlangan bu alloma kim bo‘lgan? uning hayoti, taqdiri qanday kechgan? o‘zidan avlodlarga qanday ilmiy meros qoldirgan? u sharq tafakkuri taraqqiyotida qanday yangiliklar, kashfiyotlar qilgan? o‘rta asr allomalari uni nega bu qadar ulug‘lashgan? abu lays nasr ibn muhammad hijriy 298, milodiy 911 yilda samarqand shahri yaqinidagi qishloqlardan birida dunyoga keladi. muarrix abdulkarim as-sam’oniy “al-ansob” asarida “abu laysning otasi muhammad ibn ibrohim o‘z zamonining faqih (huquqshunos) ulamolaridan bo‘lgan. u zarafshon daryosi yaqinidagi farsanin qishlog‘ida yashagan. keyin undan 3 farsax uzoqlikdagi tuz[footnoteref:2] qishlog‘iga ko‘chib o‘tgan. bu yerda uning farzandi …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abu lays samarqandiyning “bahrul ulum” asari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ abu lays samarqandiyning “bahrul ulum” asarida kelgan tarixiy voqealar reja: kirish ………………………………………………….….3 i bob abu lays samarqandiy hayoti va faoliyati 1.1. tarixiy mabalarda samarqandiy siymosini yortilishi……. 6 1.2. samarqandiyning ilmiy merosi………………………....…8 ii bob “bahrul ulum” asarining tafsirshunoslikdagi ahamiyati 2.1. “bahrul ulum” asarining manbashunoslik tahlili……...…...

This file contains 36 pages in DOCX format (81.5 KB). To download "abu lays samarqandiyning “bahrul ulum” asari", click the Telegram button on the left.

Tags: abu lays samarqandiyning “bahru… DOCX 36 pages Free download Telegram