jismoniy madaniyatning jamiyatdagi shakllari

DOCX 17 pages 61.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 61.0 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mavzu:jismoniy madaniyatning jamiyatdagi shakllari. reja 1.jismoniy tarbiyaning tarixiy xususiyatlari. 2. jismoniy tarbiyaning yuzaga kelishi va rivojlanishi sabablari. 3.jismoniy madaniyat tizimi ma`lum ijtimoiy tashkilot sifatida. 4.jismoniy madaniyat nazariyasi va amaliyoti uchun davlat direkktiv hujjatlarining ahamiyati; 5.jismoniy madaniyat tizimining maqsad va vazifalari (sog’lomlashtirish, ta`limiy, tarbiyaviy masalalari). 6.jismoniy madaniyat tizimining qonun-qoidalari: sog’lomlashtirishga yo’naltirilganligi; shaxsning har tomonlama rivojlantirish, jismoniy tarbiyaning mehnat va harbiy amaliyot bilan bog’liqligi printsipi. 7.jismoniy tarbiyadagi yo’nalishlari: sport mashg’ulotlari va umumiy jismoniy tayyorgarlikning etakchi vazifalari. jismoniy tarbiya nazariyasi va usuliyatining rivojlanishi bir necha davrlarni o`z ichiga oladi. birinchi davr – bashariyat taraqqiyotining ilk davridagi harakat-faoliyatini organizmga ta’siri haqida eng dastlabki (emperik) bilimlar (ponamarev n.i. 1975), ularning to`pla-nishi, «mashqlanganlik»ning foydasini sezib, ma’nosiga yetish va to`plangan tajribani avloddan-avlodga o’zatish usullarini anglashga imkoniyat yaratilgan «jismoniy mashqlar» ni va «jismoniy tarbiya»ni paydo bo`lishi uchun shart-sharoit yaratilishiga omillarni yo’zaga kelgan davri. ikkinchi davr – jismoniy tarbiya jarayonida qo`llanila boshlangan birinchi usuliyatlarning yaratilishi – qadimgi yunonistonda quldorlik …

2 / 17

a keng tarqalgan bo`lib, u mavjud vositalar va usuliyatlarni kuch, chidamlilik va boshqa harakat sifatlarini rivojlantirish uchun ularni yagona tizimiga birlashtirgan davr deb qaralgan. o`rta asrning o`rtalarida jismoniy tarbiya usuliyatlarining xillari ortdi. gimnastika, suzish, o`yinlar, kamon otish, otda chopish, qilichbozlik bo`yicha dastlabki qo`llanmalar paydo bo`ldi. ajdodlarimiz abu nasr farobiy, abu ali ibn sino, abu rayhon beruniylarning tan tarbiyasiga oid ilmiy dunyoqarashlari vujudga keldi (usmonxo`jaev t.n. 1995). uchinchi davr – jismoniy tarbiya haqidagi nazariy bilimlarni intensiz to`planishi, uyg`onish davridan xix asrning oxirigacha bo`lgan davrni o`z ichiga oladi. inson tarbiyasi, uni o`qitish, davolash haqidagi fanning rivojlanishi filosoflar, pedagog va vrachlarning jismoniy tarbiya muammolariga e’tibor qila boshlashlari davri, jismoniy tarbiyaning mohiyati haqidagi falsafiy, pedagogik va tibbiy ma’lumot-larning, bilimlarining vujudga kela boshlagan davri. bu ma’lumotlar hali turlicha, chunki, ko`pincha o`sha davrda mustaqilroq sanalgan filosofiya, pedagogika, meditsina fanlari tarkibida voyaga yetar edi. yo`l-yo`lakay, ammo zarur bo`lgan darajada bunday ilmiy fanlarning vakillari ko`pincha o`z muammolarini jismoniy …

3 / 17

akterga ega ekanligi ilmiy asoslandi. tarbiyaning mazmuni ochildi va unda jismoniy tarbiyaning o`rni hamda shaxsni har tomonlama rivojlantirish yo`llari aniqlandi. aynan shu davrda jismoniy tarbiya nazariyasiga asos solindi deb hisobga olinib, shu soha bo`yicha ilmiy farazlar va bilimlar to`planishi orqali mustaqil fan sifatida ajralib chiqdi. to`rtinchi davr – 19 asrning oxiridan ilmiy va o`quv fani sifatida jismoniy tarbiyaning nazariyasi va usuliyati shakllana boradi. bu davrning harakterli tomoni shundaki, fan sifatida jismoniy tarbiya jamiyat hayotining boshqa jabhalariga ham ta’sir ko`rsata boshladi. jismoniy tarbiya sohasi nazariyasi olimlaridan biri petr fransevich lesgaft (1837-1909) o`zining tarix, anatomiya, pedagogika, antropologiya, jismoniy tarbiya metodikasiga oid asarlari bilan hozirgi zamon jismoniy tarbiya nazariyasi va metodikasi mustaqil ilmiy-amaliy isbotladi. beshinchi davr – rivojlangan mamlakatlar va sobiq sho`rolar davlati olimlarining izlanishlari davri bo`lib, fanning intensiv rivojlanishi materialistik dialektikaga asoslangan holda o`sha davrda progressiv hisoblangan usuliyat-larga tayanib amalga oshirildi. jismoniy tarbiya muammolarini kompleksli hal etishda butun bir olimlar jamoalari, mutaxassislashtirilgan …

4 / 17

mmosigina bo`lib qolmay, ijtimoiy, psixologik, sotsiologik va biologik muammolardir. jismoniy tarbiya nazariyasi va usuliyati kursi pedagogik jarayon muammolarini umumiy psixologiya, pedago-gika, fiziologiya va boshqa fanlarning dalillarsiz to`la izohlab, isbotlab olishni isbotladi. 2. jismoniy tarbiyaning yuzaga kelishi va rivojlanishi sabablari. qazilmalar natijasida topilgan har xil uy-ro’zgor buyumlari, turli yodgorliklar, qoyalardagi rasmlar va tasvirlar, avloddan avlodga o’tgan doston va afsonalar qadimgi avlodlarning madaniyati, jumladan jismoniy madaniyati haqida fikr yuritishga olib keladi. «qadimgi qabilalarning hayoti hozirgi vaqtgacha saqlanib kelishi bizlar uchun qiziq axborotlarni beradi. o’rta osiyo xalqlari to’g’risida gapirilganda ular o’zlarining ko’p asrlik tarixlari davomida iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyotining barcha asosiy bosqichlarini bosib o’tganlar. o’zbekiston hududidagi madaniyat o’choqlari juda qadimiy davrlarga borib taqalib samarqan, buxoro, toshkent, termiz kabi qadimiy madaniy o’choqlarga ega. eng qadim davrda bu erda yashagan aholining asosiy mashg’uloti ko’pchilik bo’lib ov qilishdan iborat bo’lgan. jismoniy tarbiya bilan shug’ullanish tarixi shuni ko’rsatadiki, jamoada ovchilik bilan shug’ullanish uchun insondan chaqqonlikni, egiluvchan va …

5 / 17

da jismoniy madaniyatning turli elementlarining izlarini saqlab, ular qadimiy elatlardagi madaniyat va tadbirlar belgilari bilan bog’iqdir. qadimiy halqning jismoniy kuchi, mardligi, chaqqonligi, jasurligi, chidamligi haqida o’zbek halqining bir qator asarlari "farhod va shirin", "go’r o’g’li", "tohir va zuhra", "alpomish" va boshqalarida aytib o’tilgan. ma’lumki, bizda oldingi avlodlar, ota-buvalarimiz, ilgari davrda ham o’zbekiston xalqi tarixida o’zligini namoyon etib kelgan. nomi tarix saxifalarida zarxal harflar bilan yozilgan vatanparvar, jismonan baquvvat qahramonlarimiz el yurt shonshuxrati uchun, o’z xalqining yuzini erga qaratmay baxodirlik namunalarini ko’rsatib kelganlar. paxlavon maxmud, maxmud tarobiy, paxlavon muxammad, alpomish, amir temurlar el yurtimiz faxri hisoblanadi. buyuk soxibqiron amir temur kuchli shaxmatchi va chavandoz, yoyandoz hamda polvon bo’lganligi to’g’risida tarixiy asarlarda yozilgan. o’sha davrda amir temur qo’shinida har bir navkar “mingaskar” degan sport turi bilan shug’ullanganini aytib o’tadi. manna shunday vatanparvarlik, jasurlik, qahramonlik va boshqa bahosiz inson fazilatlari avloddan avlodga o’tib biz davrimizga buyurgan. o’zbekiston fuqarolari jismoniy tarbiya va sportga kata …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jismoniy madaniyatning jamiyatdagi shakllari"

mavzu:jismoniy madaniyatning jamiyatdagi shakllari. reja 1.jismoniy tarbiyaning tarixiy xususiyatlari. 2. jismoniy tarbiyaning yuzaga kelishi va rivojlanishi sabablari. 3.jismoniy madaniyat tizimi ma`lum ijtimoiy tashkilot sifatida. 4.jismoniy madaniyat nazariyasi va amaliyoti uchun davlat direkktiv hujjatlarining ahamiyati; 5.jismoniy madaniyat tizimining maqsad va vazifalari (sog’lomlashtirish, ta`limiy, tarbiyaviy masalalari). 6.jismoniy madaniyat tizimining qonun-qoidalari: sog’lomlashtirishga yo’naltirilganligi; shaxsning har tomonlama rivojlantirish, jismoniy tarbiyaning mehnat va harbiy amaliyot bilan bog’liqligi printsipi. 7.jismoniy tarbiyadagi yo’nalishlari: sport mashg’ulotlari va umumiy jismoniy tayyorgarlikning etakchi vazifalari. jismoniy tarbiya nazariyasi va usuliyatining r...

This file contains 17 pages in DOCX format (61.0 KB). To download "jismoniy madaniyatning jamiyatdagi shakllari", click the Telegram button on the left.

Tags: jismoniy madaniyatning jamiyatd… DOCX 17 pages Free download Telegram