nizomiy ganjaviy ijodi

DOC 2,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662755562.doc αζαρ nizomiy ganjaviy ijodi reja: 1. hayoti va ijodi. 2. ganjaviy hayoti bilan bog`liq bo`lgan voqea. 3. dostonlarda hikmat durdonalarining aks etishi. hayoti va ijodi. ulug` ozarbayjon shoiri nizomiy ganjaviy o`z salaf va xalaflari hoqoniy shirvoniy, qatron tabriziy, imoniddin nasimiy, muhammad fuzuliy, mirza fatali oxundov kabi dunyoga mashhur so`z ustalari qatorida sharafli o`rinda turadi. nizomiyni shoirlarning shoiri, shoirlarning ustodi shohsupasiga ko`targan uning “xamsa”si bo`ldi.”panj ganj”-“xamsa” nomlari bilan mashhur bo`lgan besh dostondan iborat bu asar buyuk badiiy tafakkur va hududsiz iste`dod hosilasi sifatida sharq adabiyotining nodir hodisasiga aylandi. navoiy nizomiy “xamsa”sini yuksak baholab, uni el qulog`iga ma`naviy gavharlar yetkurib, so`ngra qalbga yo`l olib, uni ham labo-lab to`ldiruvchi mo`jizbayon asar deb ataydi. navoiy o`zining “majolisun-nafois” asarida turli xalqlarga mansub bo`lgan, lekin hirot adabiy muhiti bilan bog`liq holda “xamsa” yozishga ahd qilgan marog`ali ashraf,ali osiy, fasih rumiy, xoja imodiddin loxuriy, abdullo xotufiy, kotibiy turshuziy kabi shoirlarni xarakterlab o`tadi. ilyos yusuf o`g`li nizomiy …

sak bahosiga sazovor bo`ldi. shuhrati bugun o`rta va yaqin sharqqa yoyildi. nizomiy iste`dodini payqagan, uni tan olgan o`sha davr hukmdorlari saroyga taklif etdilar. lekin u saroyga bormadi. nizomiyning ijod bobidagi shon-shuhratidan xabar topgan darband hokimi izzat-hurmat yuzasidan shoirga ofoq ismli cho`ri qizni tortiq qiladi. lekin ofoq nizomiyning cho`risi emas, hayotining eng mo`tabar kishisi, turmush yo`ldoshiga aylanadi. ofoq juda qisqa umr ko`rdi. 1180 yilda vafot qildi. lekin nizomiyga muhammad ismli o`g`il yodgor bo`lib qoldi. hayotdagi eng yaqin kishisini yo`qotgan nizomiy umr davomida ofoqni unutolmadi. 1188 yil «hisrav va shirin» dostonida shirin obrazi orqali ofoq siymosini jonlantirishga ahd qildi. shirin obrazi nizomiyning ofoq uchun qo`ygan haykali edi. keksalik yillarida yaratgan «iskandarnoma»sida ham ofoqqa bo`lgan muhabbatini dard bilan yozadi. yolg`iz yodgori bo`lgan muhammadni har jihatdan yetuk va donishmand bir kishi bo`lishini istaydi. nizomiy uyida shoir va she`riyat muxlislari to`planar edilar. bu yerda bo`ladigan adabiyot haqidagi suhbatlar muhammadni adabiyot olamiga yetakladi. muhammad 14 yoshidan …

il arslon dasturxonlarni yig`ishtirib, xonandalarning ketishiga ruxsat beradi. nizomiy shoh chodiriga kirishi bilan qizil arslon shoirga quchoq ochib, yonidan joy ko`rsatadi. roviy nizomiyning qizil arslonni madh etgan qasidasini o`qiydi. shoh qo`lini nizomiy yelkasiga qo`yar ekan, unga tasanno aytadi va gap «hisrav va shirin» dostoniga kelib taqaladi. akasi jahon paxlavon qilgan in`omni esga oladi. o`sha in`omlar orasida sizga tortiq qilingan qishloq ham bor edi. qizil arslon yorliqni olganmisiz, deb so`raydi. nizomiy chuqur o`yga toladi. chunki u va`dadan boshqa hech narsa olmagan edi. qizil arslon nizomiyga hurmat yuzasidan to`n kiydirdi. hamduyon qishlog`i uning nomiga yorliq qilib berildi. nizomiy minnatdorchilik bildirib, ketishga ruxsat so`radi. otga minayotganida uning qo`liga yorliqni keltirib berdilar. yarim farsang (4 kilometr) keladigan bu qishloqning yillik daromadi nizomiy harajatlariga yetmas edi. shuning uchun yorliqni to`g`ri kelgan kishiga berib, otga qamchi urdi. professor bertels: «qizil arslon hech qanday daromad keltirmaydigan yerni shoirga tortiq qilar ekan, shayx e`tiroz bildirishga jur`at etmaydi,» deb …

haqidagi munojotlar,payg`ambar haqidagi hamd sanolar bilan boshlanadi.nizomiy hayotda nima muqaddasu, nima fahsh, inson nima uchun intilmog`i, nimani rad qilmog`i kerak degan savollarni o`rtaga qo`yar ekan,bu savollarga javob berishda qur`on suralariga murojaat qilib, xadislarni asos qilib oladi.” «mahzanul-asror»” da adolat va zulm tushunchalari jiddiy ravishda bir-biriga qarama-qarshi qo`yiladi. shoir zulm hukmron bo`lgan yerda mamalakat xarobaga aylanadi, el xonavayron bo`ladi. asarda «sulton sanjar va kampir» hikoyati mavjud. kunlardan bir kuni sulton sanjar huzuriga jabrlangan bir qariya kampir kirib keladi. shohning etagidan mahkam ushlab, uning hukmronligida ro`y berayotgan bedodlikdan faryod chekadi. shohning kecha tinchligini saqlash kerak bo`lgan mirshablari mast holda ko`chama-ko`cha tentirab yuradilar. hohlagan uylariga kirib, beboshlik qiladilar. tunda ro`y bergan qotillikni tag-tomirini surishtirmasdan kampirning uyiga bostirib kiradilar va azob beradilar. kampirning sochlaridan sudrab yuz-ko`zlariga tepadilar. kampir bu sitamga chiday olmay to`g`ri shohning huzuriga boradi va qilmishini fosh etadi. bu hikoyat orqali nizomiy shohlar jabr-zulmini fosh etibgina qolmasdan, ularga ta`sir etish qayta tarbiyalash …

bo`lib qoldi. o`zbek adabiyotida «mahzanul-asror» an`anasiga birinchilardan bo`lib murojaat qilgan shoir xu asrda yashab ijod etgan “gulshanul-asror” asari muallifi haydar xorazmiydir. xu1 asr o`zbek shoiri xojaning “maqsadul-atvor”asari ham nizomiy “maxzanul-asror”idan bahramand bo`lish bilan yaratilgandir.xuddi shuningdek, navoiyning “hayratul-abror” asari ham bahramandlikning mevasidir. «xusrav va shirin». jahon adabiyoti juda ko`p muhabbat dostonlarini biladi. uning xazinasidan sharqning “layli va majnun”, “vomiq va uzro”, “yusuf va zulayho qissalari munosib o`rin olgan. sharqning yana bir nodir ishqnomasi bor,bu xusrav, farhod va shirin kabi qahramonlari haqida hikoya qiluvchi asarlaridir. “xusrav va shirin ”yoxud “farhod va shirin” sharq xalqlari aql va tafakkurining moziyga daxldor mo`jizasi sifatida yuzaga kelgan. bu doston 1181 yidda yaratilgan bo`lib, asarning muqaddimasi xudo va payg`ambar nomiga yozilgan hamd-sanolardan iborat. doston madoyin hukmdori farzandsiz xurmuz xonadonida xusrav parvizning tug`ilishi bilan boshlanadi.bola tarbiyasiga alohida e`tibor bilan qaraydilar. u yoshlikdan favqulotda aql- idrok, kuch-g`ayrat egasi bo`lib ulg`ayadi. xusrav besh yoshidayoq barkamolligi bilan tomosha qilgudek va ibrat …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nizomiy ganjaviy ijodi"

1662755562.doc αζαρ nizomiy ganjaviy ijodi reja: 1. hayoti va ijodi. 2. ganjaviy hayoti bilan bog`liq bo`lgan voqea. 3. dostonlarda hikmat durdonalarining aks etishi. hayoti va ijodi. ulug` ozarbayjon shoiri nizomiy ganjaviy o`z salaf va xalaflari hoqoniy shirvoniy, qatron tabriziy, imoniddin nasimiy, muhammad fuzuliy, mirza fatali oxundov kabi dunyoga mashhur so`z ustalari qatorida sharafli o`rinda turadi. nizomiyni shoirlarning shoiri, shoirlarning ustodi shohsupasiga ko`targan uning “xamsa”si bo`ldi.”panj ganj”-“xamsa” nomlari bilan mashhur bo`lgan besh dostondan iborat bu asar buyuk badiiy tafakkur va hududsiz iste`dod hosilasi sifatida sharq adabiyotining nodir hodisasiga aylandi. navoiy nizomiy “xamsa”sini yuksak baholab, uni el qulog`iga ma`naviy gavharlar yetkurib, so`ngra qalbga y...

Формат DOC, 2,0 МБ. Чтобы скачать "nizomiy ganjaviy ijodi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nizomiy ganjaviy ijodi DOC Бесплатная загрузка Telegram