o'simliklarning past haroratga chidamliligi

DOC 144.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1523032414_70786.doc o'simliklarning past haroratga chidamliligi reja: 1. o'simliklarning past haroratga moslashuvi. 2. o`simliklarning qishga chidamliligi va qishki-bahorgi davrda tuproq, ob-havo sharoitlarining ta’siri 3. yuksak o`simliklarga va ultrabinafsha nurlar radiatsiyasining ta’siri. ma’lumki, er yuz quruqlik qismida havo harorati nisbatan past bo'igan zonalar ham mavjud. shuningdek issiqsevar o'simliklarning sovuqqa chidamlilik mexanizmlarini o'rganish ham maqsadga muvofiqdir. sovuqqa chidamlilikni oshirish faqatgina ertapishar mahsulotlar miqdorini oshirib qolmasdan, balki yerdan unumli darajada foydalanish imkonini ham beradi. er yuzida o'sadigan o'simliklar o'zlari o'sadigan muhitga qarab har xil past haroratlarda zararlanadilar. masalan, uzoq sibirda o'suvchi o'simliklar 60co sovuqga ham chidamli bo'lib, qishni o'tkazish xususiyatiga ega. masalan asosan markaziy evropada ko'plab o'suvchi dastargul qishda gullash xususiyatiga ega. shuningdek, o'rtacha yulduzo't ham qishda muzlashga chidamli bo'lib, havo harorati oshgandan so'ng o'z hayot-faoliyatlarini boshlab yuboradilar. shuning bilan birgalikda ko'pgina issiqsevar janub o'simliklari nisbatan past haroratga, yani 10°c va undan past issiqlikda ham yashay olmaydilar. masalan, kakao o'simligi bir sutkada harorat l …

turgorni yo'qotishi, havoning suv bug'lariga to'yinganligi va boshqalar. agar bodring o'simligining 3°c issiqlikdagi sharoitga joylashtirsak, 3 kundan so'ng u so'liydi va o'ladi, chunki uning organlarida turgor yo'qoladi. buning natijasida esa suv bug'lantiradigan organlarga suv yetkazib berish buziladi. ammo, nisbatan past haroratda, o'simlik suv bug'lantirish ta’siridan boshqa holatlar natijasida ham, yani havo suv bug'lari bilan to'yingan holatda ham halok bo'lishi mumkin. bunda havo harorati to'g'ridan to'g'ri o'simlikda ketadigan modda almashinuviga ta’sir qiladi. ko'pgina o'simlik turlarida oqsillarning yemirilishi natijasida azotning eruvchan formalari miqdorining oshishi kuzatiladi. o'simliklardagi moddalar almashinuvi jarayonining nomaqbul tomonga surilishi hamda nisbatan past havo haroratining uzoq davom etishi natijasida o'simliklarning halok bo'lishiga asosiy sabalardan biri bu hujayra membranasidagi o'zgarishlardir. nisbatan past haroratda issiqsevar o'simliklar hujayra membranasi tarkibiga kiruvchi to'yingan yog' kislotalari suyuq-zarracha holatidan quyuq holatga o'tadi. bu o'z navbatida membrananing moddalar o'tkazuvchanligini buzilishiga olib keladi. qishloq xo'jaligiga issiqsevar o'simliklarni sovuqqa chidamliligini bir qancha usullar bilan oshirish mumkin. masalan, o'simliklarning nish …

piyozli va ildizmevali o'simliklarda kuzatiladi. bunda o'simlikning qishlovchi organlari tuproq va qor tagida qoladi. kuzgi o'simliklarda va daraxtlarda, past harorat ta’sirida ular to'qimalari muzlab qolishi mumkin, biroq o'lmaydi. past harorat sitoplazmada koagulyatsiyani vujudga keltiradi va to'qimalar nobud bo'lishi mumkin. o'ta sovuq muhitda, hujayra oralig'ida hosil bo'lgan muz kristallari atrofdan ularni siqa boshlaydi. agarda hujayra oraliqlarida muzlar kam hosil bo'lsa, hujayra tirik qolishi mumkin. shuningdek hujayralarning o'z xususiyatlarini saqlab qolishi muzning holatiga ham bog'liqdir. masalan muzning shishasimon bo'lmagan holati shishasimon holatiga nisbatan ko'proq zararlidir. o'ta sovuqga chidamlilik o'simliklarning turlariga ham bog'liqdir. masalan, kartoshka tuganagi o°c haroratda tezda nobud bo'lsa, karam va piyoz mevalari ushbu haroratni bemalol o'tkazishi mumkin. kuzgi boshoqli ekinlar masalan bug'doy -15°-20° haroratda ham bemalol qishlab chiqishi mumkin. shuningdek nina bargli daraxtlarning kurtagi ham o'ta sovuqqa chidamlidir. sovuqqa chidamli o'simliklarda qandning miqdori yuqori ahamiyatga ega bo'lib va ularning qish davomida sarflanishi dinamikasi ham muhim ahamiyatga ega. nitrifikatsiya-bu suvni past …

. bu muz hujayra oraliqlaridan havoni siqib chiqaradi. agar hujayra tirik qolgan bo'lsa muzning erishidan paydo bo'lgan suv hujayralar tomonidan so'riladi. o'simlik hujayrasining sovuqda o'lishiga ikki narsa sabab bo'lishi mumkin. 1. ularning suvsizlanishi. 2. hosil bo'lgan muzning mexanik ta’siri natijasida hujayra tuzilishining buzilishi. birinchi holat hujayra oraliqlarida paydo bo'lgan muz zarrachalarining hujayra tarkibidan suvni tortib olishi bilan bog'liq. bu holat harorat issiq bo'lganda hujayralarning suvsizlanishiga o'xshashdir. agar sovuq uzoq davom etsa, muz kristallari kattarib ketib hujayrani mexanik jihatdan zararlaydi. hujayralarning sovuqdan zararlanish belgilari bu ularning turgor holatini yo'qotishi hamda ionlarning hujayradan yuvilishidir. bu holat, yam kq ionlarining va qandlarning hujayradan chiqishi uning membranasining suv o'tkazuvchanligi buzilishidan emas, balkim atfazalar yordamida bo'ladigan ionlar tashiluvini olib boradigan membrana sistemalari yordamida bo'ladi. o'simliklarning past haroratga moslashuvi. o'ta sovuqqa chidamli o'simliklar past salbiy harorat ta’sirini bartaraf qilishga yoki uni kuchsizlantirishga qodirdirlar. bu holatga quyidagi uchta hoi sabab bo'ladi. 1.hujayra ichida muz hosil bo'lmasligi uchun …

larga qobiq holatda bog'langan suv muzlamaydi va hujayra tashqarisiga tashilmaydi. bu holat hujayralar ichida muz hosil bo'lishdan va ularning haddan tashqari suvsizlanib qolishidan saqlaydi. o'ta sovuqqa chidamli o'simliklarda past haroratda kraxmalning parchalanishi kuchayib ketadi. ko'pgina o'simliklar hujayralarida suvda eruvchi oqsillar miqdori oshib ketadi. qandlar va eruvchan oqsillar miqdori qancha ko'p bo'lsa, o'simlikning o'ta sovuqqa chidamliligi ham shuncha yuqori bo'ladi. shuningdek,polimerlarning boshqa bir tipi-gemetsellyuzlar (ksilanlar, arabinoksilanlar) ham past haroratga chidamliligini oshiradi. gemitsellyulozaning miqdori ham krooprotektor sifatida muhimdir. ular u muz zarrachalarini o'rab olib ularni kattalashishiga yo'l qo'ymaydi.burring natijasida muzning kichik ferisstallari yuzaga keladi va ular hujayra hamda to'qimalarni kamroq zararlanishiga olib keladi. 3. o'ta sovuqqa chidamli o'simliklarda qishga tayyorgarlik davrida zapas oziq moddalar ko'p to'planadi. bu moddalarda o'simlik sovuq tugaganidan so'ng o'sish va rivojlanishni boshlashda foydalaniladi. o'simliklarning sovuqqa chidamliligini ularni chiniqtirish yo'li bilan oshirish mumkin. chiniqish nazariyasi i.i tumanov tomonidan ishlab chiqilgan. bu nazariyaga asosan o'simlik sovuqqa chidamlilik xossasini o'zlashtirish uchun …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o'simliklarning past haroratga chidamliligi"

1523032414_70786.doc o'simliklarning past haroratga chidamliligi reja: 1. o'simliklarning past haroratga moslashuvi. 2. o`simliklarning qishga chidamliligi va qishki-bahorgi davrda tuproq, ob-havo sharoitlarining ta’siri 3. yuksak o`simliklarga va ultrabinafsha nurlar radiatsiyasining ta’siri. ma’lumki, er yuz quruqlik qismida havo harorati nisbatan past bo'igan zonalar ham mavjud. shuningdek issiqsevar o'simliklarning sovuqqa chidamlilik mexanizmlarini o'rganish ham maqsadga muvofiqdir. sovuqqa chidamlilikni oshirish faqatgina ertapishar mahsulotlar miqdorini oshirib qolmasdan, balki yerdan unumli darajada foydalanish imkonini ham beradi. er yuzida o'sadigan o'simliklar o'zlari o'sadigan muhitga qarab har xil past haroratlarda zararlanadilar. masalan, uzoq sibirda o'suvchi o'simliklar 60c...

DOC format, 144.5 KB. To download "o'simliklarning past haroratga chidamliligi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'simliklarning past haroratga … DOC Free download Telegram