тирик организмлар ҳаётининг асоси оқсиллар ва аминокислоталар

DOCX 89.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1502353798_68742.docx тирик организмлар ҳаётининг асоси оқсиллар ва аминокислоталар режа; 1. оксиллар хақида тушунча. 2. аминокислоталарнинг хоссалари. 3. оксил молекуласининг тузилиши. 4. оксилларнинг таснифи. 5. қишлоқ хўжалик махсулотлари таркибидаги оқсиллар. оксиллар ҳақида тушунча оқсиллар - тирик организмлар таркибига кирадиган органик бирикмалардан энг катта биологик ахамиятга ва энг мураккаб тузилишга эга булган модда - бу оксилдир. оксилларнинг кимёвий таркиби. оксилларнинг биологик хусусиятларини, кимёвий таркиби ва тузилишини урганиш учун уларни тоза холда олиш керак. бунинг учун тукималардан оксилларни сув, спирт, нейтрал тузлар эритмаси, кучсиз асос ва кислоталар ёрдамида экстракциялаш йули билан ажратиб олиш мумкин. оксиллар аралашмасини ажратиш учун хроматография усуллари (ёки электрофорез) кулланилади. оксилларни -3-50с да органик эритувчилар (ацетон, спирт) ёрдамида чуктириш мумкин. оксилни фракцияларга ажратиб олишннинг хозирги замон усуллари куйидагилардан иборат: зичлик градиентида седиментациялаш, ультрацентрифугалаш, гельфильтрациялаш ва хоказо. орган ва тукималардан ажратиб олинган оксиллар гидролизланади (5-10 хажм кислота билан, 6-12 н н2so4 ёки hcl 6-20 соат давомида 100-1100сда). бунинг натижасида шу нарса …
2
зланиши натижасида хосил булади ёки бошка бирикмалардан синтезланиши мумкин h2n ch cooh | ch3 он серин серин организмда оксиллардан хосил булиши мумкин ва оддий бирикмалардан синтезланади. таркибида фосфор булган оксилларда (фосфопротеидлар) - сут казеини, тухум саригининг вителлини ва бошкалар) сериннинг спирт гурухига фосфат кислота колдиги бириккан. h2 ch cooh | ch oh | ch3 треонин одам ва хайвонот организми треонин синтезига кодир эмас, шунинг учун овкат оксили билан организмга етказилиши керак. н2n – c - cooh cн3 cн3 валин оксилларда валин микдори нихоятда кам, у хайвонот организмида синтезланмайди ва факатгина овкат оксили гидролизи натижасида хосил булади. h2 ch cooh | ch2 | ch3 сh ch3 лейцин хамма оксиллар таркибида ва куп микдорда лейцин учрайди, аммо хайвон организмида у синтезланмайди. h2n ch cooh | ch ch3 | ch сh3 изолейцин оксиллар таркибида изолейцин оз микдорда учрайди, одам ва хайвонот организмида у синтезланмайди. б) таркибида олтингугурт булган аминокислоталар h2n ch cooh | …
3
фан хайвонот организмида синтезланмайди, балки оксиллардан хосил булади. h2nchcooh | ch2 гистидин nh хайвонот организмида гистидин оксиллардан хосил булади, аммо синтезланмайди. но  cooh пролин  cooh оксипролин nh nh иминокислоталар - пролин ва оксипролин - аминокислоталарга айланиши мумкин. шундай килиб, оддий оксилларни гидролизлар натижасида хосил булган бирикмаларни урганиш шуни курсатадики, улар факатгина - аминокислоталар колдигидан ташкил топган ва хар хил оксиллар бирбиридан таркибидаги аминокислоталарнинг тури ва микдори билан фарк килади. аминокислоталарнинг хоссалари. аминокислоталар сувли эритмада иккиламчи ионлар сифатида булади: аминокислоталар узаро конденсацияланиб, пептид боғини хосил h2nchcoohhnchcoohh2nchcnchcoohh2o n rrr o h rкилади (- nh - co - ). аминокислоталарнинг кейинги кетма-кет бирикиши натижасида трипептид, тетрапептид ва токи полипептид хосил булишигача давом этиши мумкин. амиокислота колдиглари орасидаги боглаиш пептид боги хисобланади. бундан ташкари оксил молекулаларида дисульфид боглари учрайдики, цистеин колдиклари бу богни хосил килади: h2nnh2 chch2 ssch2 ch hooccooh кучли ковалент боглари (пептид, дисульфид) билан бир каторда оксил молекулаларида харакатчан водород …
4
лади. оксил молекуласининг бирламчи структураси водород боглари туфайли чизиксимон полипептид занжири спиралсимонга айлланниб, маълум бир фазовий тузилишга эга булади. оксил молекуласининг купчилик хоссалари унинг полипептид кофигурацияси ва ички стуктурасига боглик. оксил молекуласининг иккиламчи структураси. полипептид занжирининг спиралсимон структураси маълум жойларда бузилади ва аморф хоссаларга эга булган кисмларга айланади. бу ходиса катор сабабларга боглик, лекин асосийлари куйидагилардан иборат: оксил молекуласида дисулфид богларининг хосил булиши, хамда аминокислоталар пролин ва оксипролин булиши. спирал ва аморф кисмларнинг бир-бирига нисбатан жойланиши натижасида оксил молекуласининг учламчи структураси хосил булади. бу стуктуранинг хосил булишида аминнокислоталарнинг ён радикаллари орасидаги узаро таъсир хам мухим рол уйнайди. оксил молекуласининг учламли структураси баъзи бир оксиллар икки ва ундан куп полипептид занжирларидан ташкил топган. бу полипептид занжирлариниинг узаро жойлашуви маълум бир комплекс хосил килиши оксил молекуласининнг туртламчи структурасига олиб келади. бундай оксил комплекслари (актомиозин, гемоглабин) мухим биологик хоссаларга эга булади. полипептид зажири бирлиги оксил молекуласи туртламчи структурали оксилларнинг таснифи. оксил молекуласи занжирларининг …
5
- сувда эрийдиган ва аммоний сульфатининг туйинган эритмасида эримайдиган оксиллар гурухи. 3. глобулинлар - сувда эримаслиги ва тузли эритмаларда эриши билан альбуминлардан фарк киладиган оксиллар. 4. проламинлар - 60-80 % ли спиртда эрийдиган (колган оксиллар бунда денатурацияга учрайди) усимликларда учрайдиган оксиллар гурухи. бунга мисол килиб бугдой глиадини, маккажухори зеини, арпа гордеинини келтириш мумкин. 5. глютелинлар - ишкор эритмасида эрийдиган оксиллар гурухи. гистонлар ва протаминлар - ишкорий оксиллар, таркибида куп микдорда диаминомонокарбон кислоталар (аргин ва лизин) бор. бу оксиллар нуклеопротеидлар - мураккаб оксиллар таркибига киради. мураккаб оксиллар. улар оксил ва оксил булмаган кисмлардан иборат. бу оксилларнинг синфларга булиниши оксилмас кисмнинг кимёвий табиатига асосланган. 1) фосфопротеидлар. таркибида куп микдорда фосфат кислотаси бор. масалан, сут казеини, тухум саригининг вителлини, витини ва баликнинг ихтулини. 2) гликопротеидлар. таркибида аминокислоталардан ташкари углеводлар бор. масалан, муцин ва мукоидлар. сулакнинг юкори ковушкоклиги унинг таркибидаги муцин микдорига боглик. овкат булакчалари сулак таркибидаги муцин туфайли сирганчик холатга утади ва осонгина …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "тирик организмлар ҳаётининг асоси оқсиллар ва аминокислоталар"

1502353798_68742.docx тирик организмлар ҳаётининг асоси оқсиллар ва аминокислоталар режа; 1. оксиллар хақида тушунча. 2. аминокислоталарнинг хоссалари. 3. оксил молекуласининг тузилиши. 4. оксилларнинг таснифи. 5. қишлоқ хўжалик махсулотлари таркибидаги оқсиллар. оксиллар ҳақида тушунча оқсиллар - тирик организмлар таркибига кирадиган органик бирикмалардан энг катта биологик ахамиятга ва энг мураккаб тузилишга эга булган модда - бу оксилдир. оксилларнинг кимёвий таркиби. оксилларнинг биологик хусусиятларини, кимёвий таркиби ва тузилишини урганиш учун уларни тоза холда олиш керак. бунинг учун тукималардан оксилларни сув, спирт, нейтрал тузлар эритмаси, кучсиз асос ва кислоталар ёрдамида экстракциялаш йули билан ажратиб олиш мумкин. оксиллар аралашмасини ажратиш учун хроматография усуллари (...

DOCX format, 89.8 KB. To download "тирик организмлар ҳаётининг асоси оқсиллар ва аминокислоталар", click the Telegram button on the left.