tafakkur va intellekt

DOCX 34 pages 94.2 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 94.2 KB

File type DOCX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi guliston davlat universiteti 5210203-psixologiya: amaliy yo‘nalishi (sirtqi) sap 2-20-guruh talabasi rustamov jamshidbek isroiljon o`g`lining “tafakkur va intellekt” mavzusidagi kurs ishi ilmiy rahbar: ergashxo‘jayev n matematika kafedrasi o‘qituvchi sirdaryo 2023 mundarija kirish 3 i bob. tafakkur va uning xususiyatlari, turlari, sifatlari. 5 1.1 tafakkur va uning xususiyatlari, turlari, sifatlari 5 1.2 amaliy va ijodiy tafakkur nazariyalari 16 ii bob intellekt va kreativlik haqida tushuncha 24 2.1 intellekt va kreativlik 24 2.2 intellektuallik koeffitsiyenti 28 xulosa 31 foydalanilgan adabiyotlar 33 kirish mavzuning dolzarbligi: tafakkur - bu atrofdagi olam ob'ektlari va hodisalari o'rtasidagi murakkab aloqalar va munosabatlarni inson ongida aks ettirishning psixologik va kognitiv jarayoni. tafakkurning vazifasi ob'ektlar orasidagi munosabatlarni ochib berish, aloqalarni aniqlash va ularni tasodifiy tasodiflardan ajratishdir. fikrlash tushunchalar bilan ishlaydi va umumlashtirish va rejalashtirish funktsiyalarini o'z zimmasiga oladi. fikrlash kontseptsiyasi - bu eng yuqori kognitiv jarayon bo'lib, uni insonning atrof-muhitda harakatlanishiga yordam …

2 / 34

i uning vositachilik xarakteridir. kishi bevosita, to'g'ridan-to'g'ri bila olmaydigan narsani bilvosita, bilvosita biladi: ba'zi xususiyatlarni boshqalar orqali, noma'lumni ma'lum orqali biladi. fikrlash turlari, davom etayotgan jarayonlari va operatsiyalari bilan ajralib turadi. intellekt tushunchasi tafakkur tushunchasi bilan uzviy bog‘liqdir. aql-idrok - sinov va xatoliksiz muammolarni o'rganish va hal qilishning umumiy qobiliyati, ya'ni. "ongda". aql-idrok ma'lum bir yoshga kelib erishilgan aqliy rivojlanish darajasi sifatida qaraladi, u kognitiv funktsiyalarning barqarorligida, shuningdek, ko'nikma va bilimlarni o'zlashtirish darajasida namoyon bo'ladi (zinchenko, meshcheryakovlarning so'zlariga ko'ra). intellekt fikrlashning ajralmas qismi, uning tarkibiy qismi va o'ziga xos tarzda umumlashtiruvchi tushuncha sifatida. fikrlash psixologiyasi faqat 20-asrda maxsus rivojlana boshladi. shu vaqtgacha hukmronlik qilgan assotsiativ psixologiya barcha psixik jarayonlar assotsiatsiya qonuniyatlari asosida boradi va ongning barcha shakllanishlari u yoki bu murakkab komplekslarga assotsiatsiyalar orqali birlashtirilgan elementar hissiy tasavvurlardan iborat degan fikrdan kelib chiqqan. shuning uchun assotsiativ psixologiya vakillari tafakkurni maxsus o'rganish zaruriyatini ko'rmadilar: ular uni mohiyatan o'z nazariyalarining asoslaridan qurdilar. …

3 / 34

va shaxsiy ahamiyatga molik maqsadlarga erishish uchun o‘rganadi. sezgi, idrok va tasavvurlar ixtiyorsiz diqqat va ko‘rgazma-obrazli xotira bilan hamkorlikda insonga aniq bir ob’ektlar va ularning bevosita o‘rganiladigan xossalari haqida ma’lumot beradilar. psixik aks ettirishning bu shakllari inson tomonidan ob’ektiv reallikni bilishning hissiyotli asoslaridir. lekin alohida jismlar va real olam hodisalarini bilish istalgan amaliy vazifani hal etishda yuzaga keladigan uch ahamiyatga ega bo‘lgan savolga javob topish uchun etarli emas. bu savollar: «yuaga kelgan vaziyatda nimani, qay tarzda bajarish mumkin, va bu harakat natijasida nima hosil bo‘ladi?»dan iborat. bu savollarga javob izlashda bizlarga tafakkur yordam beradi. avvalambor, tafakkur yuksak darajadagi bilish psixik jarayoni hisoblanadi. ushbu jarayonning mohiyati inson tomonidan voqelikning faol ijodiy aks ettirish va o‘zgartirishdan iborat. tafakkur bevosita idrokda anglaymaydiganlarni ochib beradi; u olamni ahamiyatli aloqalar va munosabatlarda, uning turli xildagi vositalarida aks ettiradi. tafakkurning asosiy vazifasi real bog‘liqliklarga asoslangan zarur aloqalarni vaqt va fazodagi tasodifiy mos kelishlardan ajratgan holda aniqlashdan …

4 / 34

ng ahamiyatli aloqa va munosabatlariga kirib borish maqsadida, insoniyat tomonidan ishlab chiqilgan turli xildagi vositalardan foydalanadi. tafakkurning ikkinchi muhim belgisi voqelikni analizatorga bevosita ta’sir ko‘rsatmay, ko‘pchilik hollarda asboblar ko‘magida olingan qo‘shimcha belgilar yordamida anglanadiganlarni tushunish va namoyon qilish imkonini yaratuvchi vositali tarzda aks ettirishdir. hodisalarning qonuniyatlari, ichki aloqalari bizning ongimizda hodisalarning tashqi belgilarida vositali tarzda namoyon bo‘lishi bilan inson ichki, barqaror o‘zaro aloqalarning belgilarini aniqlab oladi. tafakkurning o‘ziga xos xususiyati bilish yoki amaliy faoliyat jarayonida yuzaga keladigan u yoki bu vazifani bajarish bilan bog‘liqligidan iborat. tafakkur muammoli vaziyatdan, tafakkurning maqsadi bo‘lgan savolga javobdan boshlanadi. tafakkur muammosini ko‘rib chiqqan a.a.smirnov tafakkur va aqliy jarayonlarning assotsiativ tarzda kechishini tafovutlash zaruriyati haqida ogohlantirgan edi. gap shundaki, aqliy faoliyatda biz assotsiatsiyalardan keng foydalanamiz, chunki ular tafakkur masalalarini echishda ahamiyatli yordam ko‘rsatadi. aqliy jarayonlarning assotsiativ kechishida holat o‘zgacha bo‘ladi. muhim tafovut shundan iboratki, bu vaziyatda o‘z oldimizga hech qanday maqsad qo‘ymaymiz, chunki hech qanday vazifani …

5 / 34

ida o‘z ifodasini topadi. biz doimo so‘zlar orqali fikr yuritamiz. qisqartirilganlik, muxtasarlik, ixchamlilik xususiyatiga ega bo‘lgan yashirin, tovushsiz, ichki nutq insonning tafakkur mexanizmi bo‘lib hisoblanadi. nutq tafakkur qurolidir. ma’lum fikr so‘zlar bilan ifoda etilganida tafakkur jarayoni amalga oshiriladi. fikrni so‘z bilan ifoda etish – ifodalash motivi (nutqiy maqsad), ichki nutq, fikrni tashqi tomondan nutqiy ifodalash kabi bosqichlaridan iborat bo‘lgan murakkab jarayon. tafakkur – bu narsalar mohiyatini ochib beruvchi g‘oyalar harakati. uning natijasi obraz emas, balki ma’lum bir fikrdir. tafakkur – bu kiritilgan yo‘nalishli-tadqiqiy, qayta o‘zgarishli va bilish xususiyatiga ega bo‘lgan harakatlar va muolajalar tizimini taxminlovchi alohida turga ega bo‘lgan nazariy va amaliy faoliyat. tafakkur moddiy olam qonuniyatlari, tabiat va ijtimoiy-tarixiy hayotdagi sababiy-oqibat aloqalari, insonlar psixikasi qonuniyatlarini tushunish imkonini beradi. aqliy faoliyat natijalarini qo‘llash sohasi bo‘lgan amaliyot tafakkur faoliyatining manbai bo‘lib xizmat qiladi. tafakkur psixik faoliyat sifatida miyaning vazifasi hisoblanadi. oddiy psixik jarayonlar, masalan, sezgilar uchun asos vazifasini o‘taydigan yuqoriroq darajadagi …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tafakkur va intellekt"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi guliston davlat universiteti 5210203-psixologiya: amaliy yo‘nalishi (sirtqi) sap 2-20-guruh talabasi rustamov jamshidbek isroiljon o`g`lining “tafakkur va intellekt” mavzusidagi kurs ishi ilmiy rahbar: ergashxo‘jayev n matematika kafedrasi o‘qituvchi sirdaryo 2023 mundarija kirish 3 i bob. tafakkur va uning xususiyatlari, turlari, sifatlari. 5 1.1 tafakkur va uning xususiyatlari, turlari, sifatlari 5 1.2 amaliy va ijodiy tafakkur nazariyalari 16 ii bob intellekt va kreativlik haqida tushuncha 24 2.1 intellekt va kreativlik 24 2.2 intellektuallik koeffitsiyenti 28 xulosa 31 foydalanilgan adabiyotlar 33 kirish mavzuning dolzarbligi: tafakkur - bu atrofdagi olam ob'ektlari va hodisalari o'rtasidagi murakkab aloqalar va munos...

This file contains 34 pages in DOCX format (94.2 KB). To download "tafakkur va intellekt", click the Telegram button on the left.

Tags: tafakkur va intellekt DOCX 34 pages Free download Telegram