ўсимликдаги сув мувозанати

DOCX 182,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1502354247_68746.docx ўсимликдаги сув мувозанати режа: 1. ўсимликларнинг сув режими 2. тупроқдаги сув 3. сув транспорти жараёнлари. сув тупроқдан ўсимликлар орқали ҳаво муҳитига томон ҳаракати 4. ксилемада сувнинг ўтказилиши 5. ўсимлик ксилемаси юзасида сув транспортировкасининг физикавий хусусиятлари. ўсимликларнинг сув режими ер атмосферасидаги ҳаёт ер усти ўсимликлари учун муҳим омилларни ўзида акс эттиради. бир томондан атмосфера ўсимликлар фотосинтези учун керакли карбонад ангидрид гази манбааси ҳисобланади. шу боис ўсимликлар атмосфера муҳитига интилади. иккинчи томондан атмосфера нисбатан қуруқ бўлиб, у ўсимликлар организмини сувсизлантириб қўйиши мумкин. бу қарама-қарши эҳтиёжларни қондириш ҳамда карбонад ангидрид газини имкон қадар кўпроқ ўзлаштириш ва сув йўқотишни имкон қадар камайтириш мақсадида ўсимликлар эволюцион ривожланиш давомида барглари орқали сув буғланиши ва йўқотилган сув ўрнини тўлдириш хусусиятларига эга бўлганлар. ушбу бўлимда биз ўсимлик ва ўсимликлар муҳити даражасида, сув трансорти ҳаракатига таъсир этувчи кучлар ва механизмларни кўриб чиқамиз. сув транспорти жараёнларида сувнинг барглар орқали йўқотилиши сув буғлари концентрациясиниг градиент ҳаракатлари натижасида юзага келади. ксилема …

тупроқдаги сув тупроқдаги сувнинг таркиби ва ҳаракати тупроқнинг тури ва таркибиги ҳамоҳанг боғлиқдир. турли типдаги тупроқларнинг физикавий хусусиятлари кескин фарқланишини кўрсатади. тупроқнинг тарқалган ҳудудида 1 мм қалинликда кум учраши мумкин. аммо ушбу қатлам тупроқ юзасининг жуда кам қисмини ташкил этсада, қатламлар орасидаги ўтказувчанлик каналларида муҳим аҳамиятга эга бўлади бошқа қаватида 2 мм қалинликда лой қалами кузатилади. ушбу қатлам сезиларли катта юзани эгалласада лекин қатламлар орасидаги узвий алоқа каналларида камроқ рол ўйнайди. гумус (органик моддалар парчаланишиан ҳосил бўлувчи модда) каби органик моддалар ёрдамида тупроқнинг лойли қатлами билан аралашиши натижасида ҳосил бўлган донадорлик тупроқда сув айланиши ва ҳаво аэрацияси жараёнларини бирмунча яхшилайди. тупроқ кучли ёмғир ёки кучли сув оқими билан суғорилганда йиғилган сув оғирлик кучи таъсири остида қатламлараро пастга ҳаракатланади, маълум бир қисми эса ушбу каналлар орасидаги ҳаво ҳисобига қатламлар орасида ушлаб турилади. тупроқдаги сув унинг қатламлари орасидаги юзаларга ёпишган ҳолатда ёки қатламлараро бўшлиқларда тўпланиб туриши мумкин. 11-расм. илдиз тизими ва унга …

ўсимликлар учун зарур сув илдизлар орқали қандай сўрилишини, тупроқдаги суа ҳаракатини, тупроқдаги сувнинг қарши босими тупроқнинг сув режимини қандай ўзгартиришини кўриб чиқамиз. тупроқ сувларининг қарши гидростатик босими тупроқ сув режимини камайтиради. ўсимликларнинг сув потенциали каби тупроқнинг сув потенциали ҳам икки асосий унсур осмотик ва гидростатик босимларга асосланади. тупроқдаги сувнинг осмотик босими (3 бўлим) деярли жуда кам бўлиб, унда эригин моддалар миқдориги қараб, 0.02 мпа гача бўлиши мумкин. таркибидаги тузлар миқдорига қараб тупроқдаги босим 0.2 мпа ёки ундан кичик кўрсаткичда бўлади. тупроқ сув режимининг кейинги омили гидростатик босимдир. нам тупроқларда рн кўрсаткичи нолга яқин бўлади. тупроқнинг қуриши натижасида рн курсаткичи камаяди баъзи ҳолатларда акс курсаткич даражасигача тушиб кетиши мумкин. савол туғилади, тупроқдаги сувнинг акс босими қандай пайдо бўлади? биз 3-бўлимда капиллярлик ҳодисасини муҳокама қилган эдик. сув юқори юза қовушқошлигига эга бўлиб, у ҳаво-сув боғланиш юэасини минимал даражада ушлаб туриш хусусиятиги эга. тупровнинг қуриши натижасида сув аввало тупроқнинг йирик қисмларидан ажралиб чиқади. …

гача ўзгариши мумкин тупроқшунослар тупроқнинг сув режимини тупроқдаги сувнинг потенциали билан изоҳлашади. сув грунт қатламлар орқали оқим ҳосил қилади. сув тупроқ қатламлари орасидан оқим йўналишлари ҳосил қилиб градиент босим таъсири остида ҳаракатланади. бундан ташқари сув буғларининг диффузияланиши ҳам сувнинг ҳаракати ҳисобланади. ўсимликлар тупроқдан сув ютиши натижасида тупроқнинг ўсимликлар илдизига яқин қисмларида сувсизланиш пайдо бўлади. бу сувсизланиш илдизлар атрофидаги тупроқнинг рн кўрсаткичини камайтиради ва унга қўшни булган, юқори рн кўрсаткичига эга бўлган тупроқ майдончаларининг орасида градиент босим ҳосил қилади. ўрни тўлдирилган сув ҳисобига тупроқ бўшлиқчалари орасида узвий боғлиқлик юзага келади ва бу каналлар орқали градиент босим таъсирида сув оқим кўринишида илдиз юзаларига томон ҳаракат қилади. тупроқдаги сувнинг ҳаракат тезлиги икки омилга боғлиқ: градиент босим кўрсаткичи ва тупроқнинг гидравлик утказиш хусусияти. тупроқнинг намликни ўтказа олиш хусусияти унинг ҳажмий кўрсаткичи ҳисобланиб, тупроқ орқали сувнинг ҳаракатига боғлиқдир ва у тупроқ ва сувнинг таркибига қараб ўзгариб туради. қумли тупроқлар таркибидаги майда зарраларнинг катта бўшлиқлар ҳосил …

нциали тушиб кетиши мумкин. бу доимий қурғоқчиликка олиб клади. бу пайтда сув потенциали камлиги боис ўсимликлар ривожланишдан тўхтайди. бу шуни англатадики, сув потенциали (yw) ўсимликлар ўсимликлар осмотик потенциали (ys) кўрсаткичидан кам ёки тенг даражада бўлади. ўсимликлар ҳужайраси осмотик босими шу ўсимлик турига боғлиқ бўлиб, сувнинг доимий алмашинув жараёнлари тупроқнинг ноёб хусусияти ҳисобланмайди. бу жараён бевосита ўсимликларнинг турлари ва бошқа омилларга ҳам боғлиқ. 12-расм. мембраналарда сув ўтишини таъминлайдиган аквопоралар илдизлар орқали сувнинг ютилиши. илдизлар ва тупроқнинг ўзаро мустаҳкам юза алоқалари сувнинг илдизлар орқали ютилиши самарадорлигини оширишда муҳим рол ўйнайди. илдиз ва илдиз попукларининг ўсиши эвазига ушбу алоқа сув ўзлаштириш ҳажмини ошириш учун юқори даражадаги сув ютиш юзасини ҳосил қилишни таъминлайди. илдиз попуклари илдиз эпидермик ҳужайраларининг кенгайишидан ҳосил бўлади. улар илдиз юзасини сезиларли даражада оширади ва сув ионларини тупроқдан максимал даражада ўзлаштирилишини таъминлайди. жавдвр ўсимлигинингг 4 ойлик ривожланишини кузатганимизда, унинг илдиз попукларининг умумий юзаси илдиз юзасининг 60% ини ташкил этиши кузатилди. сув …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ўсимликдаги сув мувозанати"

1502354247_68746.docx ўсимликдаги сув мувозанати режа: 1. ўсимликларнинг сув режими 2. тупроқдаги сув 3. сув транспорти жараёнлари. сув тупроқдан ўсимликлар орқали ҳаво муҳитига томон ҳаракати 4. ксилемада сувнинг ўтказилиши 5. ўсимлик ксилемаси юзасида сув транспортировкасининг физикавий хусусиятлари. ўсимликларнинг сув режими ер атмосферасидаги ҳаёт ер усти ўсимликлари учун муҳим омилларни ўзида акс эттиради. бир томондан атмосфера ўсимликлар фотосинтези учун керакли карбонад ангидрид гази манбааси ҳисобланади. шу боис ўсимликлар атмосфера муҳитига интилади. иккинчи томондан атмосфера нисбатан қуруқ бўлиб, у ўсимликлар организмини сувсизлантириб қўйиши мумкин. бу қарама-қарши эҳтиёжларни қондириш ҳамда карбонад ангидрид газини имкон қадар кўпроқ ўзлаштириш ва сув йўқотишни имкон қадар ка...

Формат DOCX, 182,1 КБ. Чтобы скачать "ўсимликдаги сув мувозанати", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ўсимликдаги сув мувозанати DOCX Бесплатная загрузка Telegram