nafas olishning ichki va tashqi sharoit omillariga bog’liqligi

DOC 33.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1425984697_60268.doc nafas olishning ichki va tashqi sharoit omillariga bog’liqligi reja: 1. nafas olish jadalligi va uning o’simliklar holatiga bog’liqligi. 2. nafas olish jadalligiga tashqi sharoit omillarining ta’siri. 3. don, meva va sabzavotlarni saqlashda nafas olishning ahamiyati. 4. mahsulotlarni sifatli saqlash jarayonida nafas olish tezligini boshqarish usullari. tayanch so’zlar: nafas olish jadalligi, o’simlik turlari, yoshi, ekologik muhit, quruq urug’lar, unayotgan urug’lar, kislorodning miqdori, karbonat angidridning miqdori, harorat darajasi, suvning miqdori, yorug’lik energiyasi, don, meva, sabzavotlar, sifati, muddati, mahsulotlar. nafas olish tezligi o’simliklarning turlariga, yoshiga va yashash sharoitidagi omillar ta’siriga bog’liq. hatto bu tezlik o’simlikning har xil qismlarida turlicha sodir bo’ladi. o’simlik qancha yosh va modda almashinuvi jarayoni qancha faol bo’lsa, nafas olish ham shuncha kuchli bo’ladi. pishib yetilgan, quruq urug’larda nafas olish tezligi juda past, unayetgan o’simliklarda juda faol bo’ladi. masalan tarkibida 10-12% suvi bo’lgan bir qilogramm arpa urug’i bir sutkada 0,3-0,4 mg co2 ajratadi. to’la burtgan va unayetgan urug’larda esa …

karbonat angidridning miqdori. karbonat angidridning miqdori ham nafas olish jarayonida ma’lum bir ahamiyatga ega. to’qimalarda u ko’p miqdorda to’planganda nafas olish tezligi pasayadi. karbonat angidridning to’planishi ko’pincha pishib yetilgan va qattiq po’st bilan qoplangan urug’larda sodir bo’ladi. ko’pchilik yovvoyi o’simliklarning qattiq po’st bilan o’ralgan urug’lari uzoq yillar davomida o’zining ko’karish qobiliyatini yo’qotmaydi, chunki ularning po’sti ostida to’plangan karbonat angidrid ta’sirida nafas olish tezligi juda sust bo’lib, organik modda juda tezda sarflanmaydi. omborlarda co2 ning miqdori ko’p bo’lganda mevalar uzoqroq muddatgacha yaxshi saqlanadi. harorat. o’simliklarning nafas olish jaryoni harorat ta’siriga uzviy bog’liq. bu bog’liqlik malum harorat darajalarida vant-goff qoidasiga boysunadi. ya’ni harorat har safar 10oga ko’tarilganda nafas olish tezligi ikki baravar oshadi. masalan u 00dan 200gacha oshib borganda reaksiya tezligi ham 2-3 marta oshib boradi. lekin 200 c dan yuqori haroratda reaksiya tezligi kamroq oshib boradi. harorat oshganda nafas olish kuchi ham oshadi va 400 c yetguncha vant – goff qoidasiga …

a suvning kamayishi sababli dastavval nafas olish tezlashadi. keyinchalik esa suv tanqisligi ortib borishi bilan nafas olish tezligi ham pasaya boradi. buni urug’larda yaxshi kuzatish mumkin. yetilmagan urug’larda suv miqdori ko’p, nafas olish ham nisbatan kuchliroq bo’ladi. urug’lar pishib yetilgach suv miqdori ham eng kam 10-11%bo’ladi. bunday urug’larda nafas olish ham eng past darajada borib, ular yaxshi saqlanadi. ekish oldidan ivitilgan urug’lar suvni 30-40 % gacha shimib olgandan so’ng ularning nafas olish tezligi bir necha ming martadan oshib ketadi va unish jaryoni boshlanadi. urug’larda kechadigan bu fiziologik jarayonlarni boshqarish yo’li bilan donlarni sifatli saqlash va ulardan yuqori darajada foydalanish mumkin. urug’lar ortiqcha suvni shimib olganda ham aerasiya jaryoni buzilib, bijg’ish boshlanishi va urug’lar nobud bo’lishi mumkin. bunday hollarda urug’ qorayib qoladi va unuvchanlik qobiliyatini yo’qotadi. yorug’lik. yorug’lik yashil o’simliklarga ta’sir etganda haroratning ko’tarilishi kuzatiladi va buning natijasida nafas olish ham tezlashadi. fotosintezga yorug’likning ta’siri natijasida esa nafas olish jaryoni uchun …

a. suv miqdori gallasimonlarning donlarida 14 % va moyli o’simliklarning donlarida 8-9 % dan oshmaganda, harorat esa 00 atrofida bo’lganda nafas olish eng past darajada saqlanadi. namlikning miqdori 18 -22 % va harorat 45-500 ga yetganda nafas olish jadalligi ham keskin oshadi. natijada urug’lardagi zapas organik moddalar tezlik bilan sarflanadi. buning natijasida ajralib chiqqan kimyoviy energiya issiqlik energiyasiga aylanadi, omborlarning harorati yanada oshadi va har xil chirituvchi mikroorganizmlarning rivojlanishiga sharoit yaratiladi. bunday sharoitda saqlangan donlar unib chiqish qobiliyatini yo’qotadi. shuning uchun ham donlarni saqlashda namlik kam miqdorda bo’lishi maqsadga muvofiq. meva sabzavotlarni saqlash donlarni saqlashdan biroz farq qiladi. chunki ularning tarkibida suv juda ko’p (75-90 % gacha). suvni kamaytirish ular sifatining pasayishiga sabab bo’lishi mumkin. shuning uchun ham meva- sabzavotlarni saqlashda bosh omil harorat hisoblanadi. eng qulay harorat 00 atrofida bo’lishi aniqlangan. maxsus xonalarda va muzlatgichlarda saqlanganda ham harorat 3-70 s dan oshmasligi kerak. masalan, kartoshka uchun saqlash harorati 2-40 …

nafas olishning ichki va tashqi sharoit omillariga bog’liqligi - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "nafas olishning ichki va tashqi sharoit omillariga bog’liqligi"

1425984697_60268.doc nafas olishning ichki va tashqi sharoit omillariga bog’liqligi reja: 1. nafas olish jadalligi va uning o’simliklar holatiga bog’liqligi. 2. nafas olish jadalligiga tashqi sharoit omillarining ta’siri. 3. don, meva va sabzavotlarni saqlashda nafas olishning ahamiyati. 4. mahsulotlarni sifatli saqlash jarayonida nafas olish tezligini boshqarish usullari. tayanch so’zlar: nafas olish jadalligi, o’simlik turlari, yoshi, ekologik muhit, quruq urug’lar, unayotgan urug’lar, kislorodning miqdori, karbonat angidridning miqdori, harorat darajasi, suvning miqdori, yorug’lik energiyasi, don, meva, sabzavotlar, sifati, muddati, mahsulotlar. nafas olish tezligi o’simliklarning turlariga, yoshiga va yashash sharoitidagi omillar ta’siriga bog’liq. hatto bu tezlik o’simlikning har xil ...

DOC format, 33.0 KB. To download "nafas olishning ichki va tashqi sharoit omillariga bog’liqligi", click the Telegram button on the left.

Tags: nafas olishning ichki va tashqi… DOC Free download Telegram