ekologiya, fitotsenologiya va o‘simliklar geografiyasi

DOC 88.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1363783271_42588.doc www.arxiv.uz reja: 1. ekologiya fani , predmeti. 2. tabiatni muhofaza qilishning madaniy va estetik ahamiyati. 3. ekologiyaning rivojlanish tarixi. 4. tabiatni muhofaza qilishda jamoatchilik. 5. ekologik ta’lim - tarbiya -biosferani saqlab qolishining muhim omillari. 6. ekologiya va hadislar 7. biotsenoz haqida tushuncha. 8. ijtimoiy ekologiya. 9. geobotanika asoslari. 10. tabiatni muhofaza qilish. ekologiya predmeti, vazifalari, tarixi va fanlar bilan bofliqligi inson tabiat og‘ushida yashaydi, ijod etadi, faoliyat ko‘rsatadi, uning ko‘rkam manzarasidan zavq oladi, sahovatli marhamatlaridan bahramand bo‘ladi. tabiat, u qanday ko‘rinishida bo‘lishidan qat’i nazar o‘zgacha gashtli fusunkor bo‘lishi mumkin. bizni o‘rab turgan tabiatning ko‘rkam manzarasi nafaqat qushlar, musavvirlar, shoirlar, bastakor-mashshoqlar, xonandalar uchun ilhombaxsh ko‘rinishi bo‘libgina qolmasdan, balki kishilarining ruhiyatini yengillashtiruvchi ma’naviy ozuqa beruvchi tabiiy manba bo‘lib xizmat qiladi. "ekologiya" so‘zi yunoncha so‘zdan olingan bo‘lib, - "oykos" -uy, joy, "logos" - fan demakdir. bu so‘z nemis olimi e.gekkel tomonidan 1869 yilda "organizmlarning umumiy morfologiya" deb nomlangan asarida berilgan. botanika faniga …

i tukchalar bilan qoplangan. ekologiya antropogen va xar xil omillar ta’sirida tabiatdagi bog‘lanishlarning buzilishi to‘g‘risida ma’lumot beradi. u tabiiy resurslardan ratsional foydalanishda va tabiatni muxofaza qilishda ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi. masalan, har yili o‘rmon xo‘jaliklari tabiatda o‘suvchi dorivor o‘simliklarni yig‘ib olib dori tayorlash uchun topshiradi. bunda agar yig‘ib olinayotgan o‘simliklar miqdori qayta o‘sib chiqayotgan o‘simliklar miqdoridan oshsa, unda o‘simliklar sekin-asta yo‘qola boshlaydi. shuning uchun dorivor o‘simliklarni yig‘ish faqatgina ilmiy tomondan asoslangan normalar asosida terib topshirilishi kerak. bu normalar va yig‘ish muddatlari o‘simliklar jamoasi qayta tikla unish uchun asos bo‘lishi kerak. hozirgi vaqtda ekologiya fani bir necha fanlar kompleksidan iborat bo‘lib - ekonomika, texnika, madaniy fanlarning vazifalarini o‘z ichiga oladi, lekin biologik muammolar bu kompleksda asosiy bo‘lib qoladi, chunki odam, xayvonlar va o‘simliklar dunyosi bu biologik ob’yektlar bo‘lib bir-birlari bilan va tashqi muxit bilan o‘zaro bog‘liqdir. hozirgi zamon ekologiyasining mazmunini quyidagi biologik spektr tuzilishida yozsa bo‘ladi. a’zo gen----xujayra----to‘qima-----organ-----organizm-------populyatsiya-------jamoa + abiotik …

zirgi zamonda ekologiyaning ma’nosi-ekosistema shaklida kengaytirilgan. ekosistema deganda biz butun biosferani tushunamiz. bu shuni ko‘rsatadiki, biologiyaning hamma bo‘limlarida ekologik metod qo‘llanilishi kerak. ekologiya - bu organizmlar va tashqi muxit orasidagi bog‘lanishlarni o‘rganuvchi fan bo‘lib, u xayvon va o‘simliklarning moslashuvini, xosildorligini, ko‘payish dinamikasini, populyatsiyalar va biotsenozlar biomassasini o‘rganadi. ekologiya quyidagi qismlarga bo‘linadi. autekologiya - organizmlar ekologiyasi, sinekologiya-jamoalar ekologiyasi, ekosistema ekologiyasi hozirgi vaqtda ekologiyaning juda ko‘p tarmoqlari mavjud. evolyutsion ekologiya, qishloq xo‘jaligi ekologiyasi, radiatsion ekologiya, koinot ekologiya, biosfera ekologiyasi, fiziologik ekologiya, embriologik, anatomik ekologiya, marfalogik ekologiya, ijtimoiy ekologiya, landshaftlar ekologiyasi. ekologiyaning vazifalari atrof-muxitdagi antropogen o‘zgarishlarni o‘rganish va bu muhitni yaxshilash usullarini asoslash. atrof muhitni sog‘lomlashtirish, uning musaffoligini asrash borasida so‘z borar ekan avvalo bizni o‘rab turgan tabiatga hurmat bilan qarash lozim bo‘ladi. atrof muhitni sog‘lomlashtirish ,uning musaffoligini asrash borasida so‘z borar ekan bizni o‘rab tabiiy resurslardan ratsional 1 unumli 1 foydalanish-ning ilmiy asoslarini ishlab chiqish. inson xo‘jalik faoliyati ta’siri ostida tabiatda ro‘y …

da, qishloq xo‘jalik maqsulotlari yetishtirishda o‘ta ta’sirchan kimyoviy moddalarni ko‘plab ishlatish atrof - muhit va yetishtirilgan ne’matlar ifloslanishiga, shuningdek odamlar orasida bir qancha xastaliklar avj olishiga olib kelmoqda. so‘z tabiatning ozor topishi, ekologik muvozanatning buzilishi ustida borar ekan, hozir orol dengizining qurib borishi bilan bog‘liq ekologik vaziyat naqadar noxush asoratlar berayotganligini eslatib o‘tmasdan bo‘lmaydi. yuqori xosildorlikning asosi - o‘simliklarning optimal zichligini aniqlash. biz o‘zimiz yashayotgan sayyoraga nazar tashlasak, ko‘p narsalarning guvohi bo‘lamiz: inson so‘nggi 100-50 yil davomida tabiatning yer qobig‘i bo‘lishi biosferani shunchalik o‘zgartirib yubordiki, natijada uning million yillar davomida tarkib topgan go‘zalligi va musafoligiga raxna solindi, noyob nabetot va jonivorlar namunalari kamayib ketdi. populyatsiyalarning miqdorini tartibga solish. biologik rekultivatsiya ishlari. buzilgan tabiiy sistemalarni tiklash, shu jumladan, foydalanishdan chiqarib tashlangan qishloq xo‘jalik ekin maydonlarini yana ishga solish 1 rekultivatsiya1. yaylovlarni suv xavzalari va boshqa ekosistemalar maxsuldorligini tiklash. biotsenozlar hosil ilish: 1 sun’iy yaylovlar xosil qilish,qumlarning ko‘chishini to‘xtatish, tuproq eroziyasiniga qarshi …

biyalash. tabiatni sevish, undan to‘g‘ri va ongli ravishda foydalana bilishni tarbiyalash ekologik tarbiya va madaniyatning asosi bo‘lib, kishilarda tabiat oldida mas’uliyatni anglash malakasini hosil qiladi. vatanni sevish, vatanparvarlik tabiatni sevishdan boshlanadi. binobarin, o‘quvchilarda tabiatga nisbatan haqiqiy muhabbat tuyg‘usini hosil qilmay turib, ularni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash mumkin emas. insonning tabiat quchog‘ida bo‘lishi uni ruhan tetiklashtirib, uning mehnat qobiliyatini va ijodiy faoliyatini oshiradi. ekologik tarbiya quyidagi masalalarni o‘z ichiga oladi: a) kishilarga maxsus ekologik bilim va tarbiya berib, ularda bu sohada muayyan malaka hosil qilish; b) ekologik o‘zgarishlarni oldindan ko‘ra bilishni tarbiya-lash; v) ekologik madaniyatni singdirish va tarbiyalash; g) kishilarni tabiat «in’omlari» dan to‘g‘ri foydalanish ruhida tarbiyalash. ekologik tarbiya axloqiy tarbiyaning ajralmas qismidir. kishilarda ekologik ong, tafakkurni, ekologik dunyo qarashni hosil qilish tabiatni dialektik tushunishga yordam beradi hamma bosqichlarda ekologik ta’lim va tarbiyani talab holda etilgan darajada amalga oshirish uchun bu vazifaning muhimligini va mas’uliyatini yaxshi bilgan tayyorlash zarur. ekologiyaning qisqacha rivojlanish …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ekologiya, fitotsenologiya va o‘simliklar geografiyasi"

1363783271_42588.doc www.arxiv.uz reja: 1. ekologiya fani , predmeti. 2. tabiatni muhofaza qilishning madaniy va estetik ahamiyati. 3. ekologiyaning rivojlanish tarixi. 4. tabiatni muhofaza qilishda jamoatchilik. 5. ekologik ta’lim - tarbiya -biosferani saqlab qolishining muhim omillari. 6. ekologiya va hadislar 7. biotsenoz haqida tushuncha. 8. ijtimoiy ekologiya. 9. geobotanika asoslari. 10. tabiatni muhofaza qilish. ekologiya predmeti, vazifalari, tarixi va fanlar bilan bofliqligi inson tabiat og‘ushida yashaydi, ijod etadi, faoliyat ko‘rsatadi, uning ko‘rkam manzarasidan zavq oladi, sahovatli marhamatlaridan bahramand bo‘ladi. tabiat, u qanday ko‘rinishida bo‘lishidan qat’i nazar o‘zgacha gashtli fusunkor bo‘lishi mumkin. bizni o‘rab turgan tabiatning ko‘rkam manzarasi nafaqat qushlar,...

DOC format, 88.5 KB. To download "ekologiya, fitotsenologiya va o‘simliklar geografiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ekologiya, fitotsenologiya va o… DOC Free download Telegram