kartoshka ekini

DOC 47,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1363782017_42573.doc www.arxiv.uz reja: 1. kartoshkaning halk hujaligidagi ahamiyati, kelib chikishi, tarkalishi va hosildorligi. 2. sistematikasi, biologik hususiyati va navlari. 3. kartoshkani ekish: erni, urugni ekishga tayyorlash, ekish usullari, muddati va me`yori. 4. kartoshka ekinini parvarish kilish va hosilni yigib olish. 1. kartoshka halk hujaligida muhim ahamiyatga ega bulgan ekin hisoblanadi. u jahon dehkonchiligida sholi, bugdoy va makkajuhori bilan bir urinda turadi. kartoshka tuganagi tarkibida 25 % ga yakin kuruk moddalar, shu jumladan, 14-22% krahmal, 1,4-3% oksillar, tahminan 1 % kletchatka, 0,2-0,3 % moy va 0,8-1 % kul moddalar bo`ladi. kartoshka s vitamin va v gruppa vitaminlar (v1, v2,v6) manbaidir. yosh tugunaklar ayniksa vitaminlarga boy bo`ladi. kartoshka tarkibida krahmal, sifatli oksil va vitaminlar bulganligi uchun insonning eng muhim ozik-ovkat mahsuloti hisoblanadi. kartoshkadan 200 dan ortik evropacha ovkat tayyorlash ma`lum. ammo shuni esda tutish lozimki, uning pusti va yashil rangga kirgan tuganaklari tarkibida zaharli modda- solaning (0,005-0,1%) bulib, kartoshka pishirilganda u kisman …

ollandiyadan keltirilgan. o`zbekistonda kartoshka utgan asrning 60-yillarida tarkaldi va asosan 20- asr boshalarida va undan keyingi yillarda kuprok ekila boshladi. kartoshkaning tashki sharoitga tez moslashishi uni dunyoda tez tarkalishiga va asosiy ozik-ovkat ekini bulishiga sabab buldi.hozirgi vaktda kartoshka dunyoning hamma kit`alarida ekiladi fao ma`lumotlariga karaganda (1994 yil) kartoshka dunyo bo`yicha ayni paytda 18 mln.ga maydonga ekilmokda. evropa mamlakatlarida kartoshka kup ekiladi. dunyo ekin maydonini 35 %% ni tashkil etadi. bulardan kuprok polsha (2,26 mln.ga), germaniya (mln.ga yakin) va boshkalarda ekiladi. hamdustlik mamlakatlarida kartoshka kuprok rossiya, ukraina, belorusiya va boltikbuyi mamlakatlarida ekiladi.o`zbekistonga kartoshka 1890 yillarda tatarlar tomonidan keltirilgan. o`zbekistonda ohirgi yillari kartoshka maydonlari ancha kengaydi va 1998 yil 13,4 ming ga erga ekilgan. kartoshka juda hosildor ekin. o`zbekistonda 1998 yil urtacha hosildorlik 100,3 tsqga ni tashkil etgan. kartoshka – solanaceae – oilasiga, solanum tuberosum l. avlodiga kiradi. kartoshka poyasi deyarli tik, ba`zan egilib usadi. poyasi yashil rangda. ba`zi navlari kizgish kungir …

dan iborat. kartoshkani usish muddati uch davrga bulinadi. birinchi davr- maysa paydo bulishidan gullaguncha. bu davrda asosan poya usadi, kuk maysa kupayadi. ikkinchi davr-gullash davridan poyaning usishi tuhtaguncha davom etadi. bu davrda intensiv ravishda tuganak mevalar paydo bo`ladi. uchinchi davr-poyaning usishi tuhtagandan tabiiy sulish davrigacha davom etadi. bu davrda ham tuganaklar paydo bulishi davom etadi, lekin ikkinchi davrga nisbatan sekinlashadi. bu davrlarni utish muddati kartoshkaning navi hamda ob-havo sharoitiga boglik. kartoshka unchalik issikka talabchan emas. u assimilyatsiya utishi uchun 200s, tuganaklar hosil bulishi uchun esa 16-18 0s issiklik talab kiladi. 2-3 0s sovukda kartoshka nobud bo`ladi. o`zbekistonda havo harorati 400s bulganda kartoshka hosildorligiga salbiy ta`sir kursatadi. kartoshka bahorda ekilganda uning tuganak hosil kilishi yozga, ya`ni havo harorati yukori bulgan davrga tugri keladi. bu vaktda yangi tugunaklar ona usimligining stolonlarida hosil bo`ladi. bu hodisa tugunak mevalarni sifatini pasaytiradi. bundan tashkari yukori haroratda tugunak mevalar ayniydi, ya`ni ularning uruglik hususiyati yomonlashadi, bunday …

ak. urtacha vazni 60-70 g bulishi kerak. kartoshka 3 muddatda ekiladi: ertagi kartoshka fevral oyining ohiri mart oyining boshlarida, urtagi kartoshka aprel oyida va kechki kartoshka may oyining ohiri iyun oylarining boshlarida ekiladi. kartoshka kator orasi 70 sm, usimlik orasi 25-30 sm kilib ekiladi. kartoshka sk-2, skg-2, skg-4 mahsus mashinalarda bir gektar erga urtacha 25 tsqga urug sarflanadi va tuprok sharoitiga, ekish muddatiga karab 6-16 sm chukurlikga kumilishi kerak. 4. ertangi kartoshka uchun poliz, kechki bodring, sabzi va dukkakli –don ekinlaridan bushagan erlar eng yahshi bulib, yukori hosil olishga ancha yordam beradi. ertagi kartoshkani ituzumdoshlar oilasiga mansub ekinlardan keyin ekish mutlako mumkin emas. ertagi kartoshka engil, kumlok mehanik tarkibga ega utlok, utlok-buz tuproklarda, daryo yon-bagir uchastkalarida, togli va tog oldi zonalarida yahshi usib, yukori hosil beradi. shuning uchun bunday maydonlar ertagi kartoshka ekish uchun gektariga 30-40 tonna yarim chirigan gung, 250-300 kg ammofos va 160-200 kg kaliy sulfat yoki kaliy …

ertagi kartoshka er osti suvlari chukur joylashgan tuproklarda 7-9 marta sugoriladi. kechki kartoshka esa 10-12 marta sugoriladi. gullash davrigacha kartoshkani har 12-15 kunda, gullash davrida esa 6-8 kunda sugorish kerak. yozda ekilgan kechki kartoshka har 8-10 kunda sugorilishi kerak. kartoshka hosili tek-2 mahsus kartoshka kovlagich mashinada yigishtirib olinadi. sungra kartoshka saralanadi, kuritiladi va omborlarda saklanadi. adabiyotlar: 1. o`zbekiston respublikasi oliy majlisi kabul kilingan «konunlar tugrisida». 1998. 2. p.p.vavilov – «usimlikshunoslik». toshkent «ukituvchi». 1980. 3. v.n.chirkov – «usimlikshunoslikdan amaliy mashgulotlar». toshkent., ukituvchi. 1978. 4. v.n.chirkov – «don ekinlari» t., ukituvchi-1975. 5. k.n.keferov – «biologicheskie osnovo` rastenievodstva». m., vo`sshaya shkola. 1975. 6. d.zaurov, m.sbroshnikova- «risovodstva», t., mehnat, 1989. 7. d.t.abdukarimov, s.h.hushvaktov, e.u.umurzokov – «tamakichilik», t., mehnat, 1985. 8. h.n.atabaeva – «texnologiya vozdelo`vaniya soi v uzbekistane», t. 1989. 9. g.k.kurbonov – «arpa», t. fan.1976. 10. ya.gubanov, n.ivanov- «ozimaya pshenitsa». m.,agropromizdat, 1988. 11. i.v.massino – «selektsiya kukuruzo`, sorgo i kormovoy sveklo` dlya oroxaemovo kormoproizvodstva …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kartoshka ekini"

1363782017_42573.doc www.arxiv.uz reja: 1. kartoshkaning halk hujaligidagi ahamiyati, kelib chikishi, tarkalishi va hosildorligi. 2. sistematikasi, biologik hususiyati va navlari. 3. kartoshkani ekish: erni, urugni ekishga tayyorlash, ekish usullari, muddati va me`yori. 4. kartoshka ekinini parvarish kilish va hosilni yigib olish. 1. kartoshka halk hujaligida muhim ahamiyatga ega bulgan ekin hisoblanadi. u jahon dehkonchiligida sholi, bugdoy va makkajuhori bilan bir urinda turadi. kartoshka tuganagi tarkibida 25 % ga yakin kuruk moddalar, shu jumladan, 14-22% krahmal, 1,4-3% oksillar, tahminan 1 % kletchatka, 0,2-0,3 % moy va 0,8-1 % kul moddalar bo`ladi. kartoshka s vitamin va v gruppa vitaminlar (v1, v2,v6) manbaidir. yosh tugunaklar ayniksa vitaminlarga boy bo`ladi. kartoshka tarkibida ...

Формат DOC, 47,5 КБ. Чтобы скачать "kartoshka ekini", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kartoshka ekini DOC Бесплатная загрузка Telegram