o`simliklarning ildiz orqali oziqlanishi

DOC 43.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1363759971_42536.doc o’simliklarning ildiz orқali oziқlanishi www.arxiv.uz reja 1.ildiz orqali oziqlanishning o`simlik hayotidagi roli 2.o`simliklarning ildiz orqali oziqlanishi haqidagi ta`limotning rivojlanishi 3.o`simliklarning mineral elementlarga ehtiyoji va ularning klassifikatsiyasi o`simliklarning oziklanishi ikki shakldan iborat bo`lib, xavodan va tuproqdan ozikdanish jarayonlarini uz ichiga oladi. bu ikki jarayon: fotosintez va mineral elementlarni tuproqdan yutish — birgalikda o`simliklarning avtotroflik xususiyatlarini belgilaydi. mana shu uzviy borliklik natijasida o`simliklarning organik asosga ega to`qimalari, organlari vaumumiytanasi hosil bo`ladi. ularning o`sishi va rivojlanishini tuda ta`minlash uchun tuproqdan juda ko`p mineral elementlar yutiladi. shuning uchun ham bunga o`simliklarning ildiz orkali oziklanishi deyiladi. o`simliklarning ildiz :orkali oziklanishida tuproq. xususiyatlari va unumdorligi, ayniqsa, tuproqning suv utkazuvchanlik, xdvo utkazuv-chanlik xossalari, tarkibidagi organik moddalar va o`simliklar uchun muhim ozik; elementlarni tuplash krbiliyati katta ahamiyatga ega. o`simliklarning ildiz orqali oziklanishi xash1dagi ta`limotning rivojlanishi. qadimgi zamonlardayok. (yangi eradan avvalgi 600-500 yillarda) deh-krnchilik bilan shurullangan odamlar kul va chirindilarga boy tuproqlarda hosilning ko`proq bo`lishini bilganlar vabundan foydalanganlar. …

di. lekin bu xalat sodir bo`lmaydi. shuning uchun ham u o`simliklar uz gavdasini suvdan tuzadi, degan xulosaga keladi. shu tarika o`simliklar oziklanishining " suv nazariyasi " vujudga keladi va uzoq, muddat davomida e`tirof etiladi. lekin bundan ancha avval aristotel (eramizdan avvalgi 384-322 yillar) o`simliklar tuproqdan murakkab moddalarni surib oladi va usha-lar hisobiga uz tanasini tuzadi degan edi. bu tushunchani xvi11 asrning oxiri va xix asrning boshlarida nemis agronomi a.teer yanada rivojlantirdi. u " gumus nazariyasi"ni yaratdi. unga kura o`simliklar asosan suv va gumus moddalari bilan oziklanadi. tuproqda chirindi moddalar kancha ko`p bo`lsa, o`simliklar shuncha faol o`sish va rivojlanish qobiliyatiga ega bo`ladi. keyingi yillarda asta-sekin o`simliklar uchun mineral elementlar zarur, degan tushunchalar paydo bula boshlaydi. bu tushunchaga asos solgan kishilardan biri agronom a.t. bolotovdir (1770). u tuproqdagi mineral zarrachalar va suv o`simliklar uchun asosiy oziqadir, degan goyani ilgari surdi. a.t.bolotov uritlarnituproqkasolishusullarini ham ishlabchikdi vakishlokxujaligi uchun zarur 53 ta urit turi borligini …

ariyasini xar tomonlama ri-vojlantirgan olimlardan nemis kimyog`ari yu.libix buldi. 1840 yilda yu.libix o`simliklarning mineral oziklanish nazariyasini rivoj-lantirish bilan bir katorda gumus nazariyasini inkor k.ildi. uning fikricha, tuproq. unumdorligi fakat mineral moddalarga boғliq.. yu.libix birinchi bo`lib tuproqla ugitlar sifatida toza tuzlarni solishni taklif etdi. u mineral elementlarning ahamiyatini turri baxrladi, lekin o`simliklar azotni xavodan ammiak xrlida k.abul k.iladi, deb uylaydi. keyinchalik u bu fikr xatoligini tushundi va o`simliklar azotni ildiz orkali nitratlar holida k.abul k.iladi, degan fikrga kushildi. birok, shu bilan birga libix tuproqdagi organik moddalarning ahamiyatini inkor k.ildi. holbuki, tuproq.tarkibidagi gumus o`simliklarning o`sishi va rivojlanishi, tuproq. mik-roflorasini rivojlantirish va boshq.alarda katta ax.amiyatga ega. yu.libix" minimum qonuni" va " qaytarilish qonunlari" ni taklif etdi. bu konunlar bo`yichatuproqda o`simliklarga zarur mineral elementlar minimumga yetmasa, ularning foydasi ham bo`lmaydi. k.aytarilish krnunida esa o`simliklar uz hosili bilan tuproqdan kancha mineral modda olsa, urniga shuncha kaytarish zarur, deb tushuntiriladi. aks xolda yildan-yilga tuproq. unumdorligi, demak, …

shqa olimlar yanada rivojlantirdilar. o`simliklarning mineral elementlarga ehtiyoji va ularning klassifikatsiyasi. o`simliklar tabiiy muhitdan oz yoki ko`p miqdorda davriy jadvalda ko`rsatilgan elementlarning hammasini yutish krbiliyatiga ega. lekin shu elementlardan xozirgacha fakat 19 tasining o`simliklar uchun ahamiyati kattaligi, ularni boshqa elementlar bilan almashtirib bulmasligi aniklangan. bular uglerod, vodorod, kislorod, azot, fosfor, oltingugurt, kaliy, kaltsiy, magniy, temir, marganets, mis, rux, molibden, bor, xlor, natriy, kremniy va kobalt. shulardan 16 tasi mineral elementlar guruxiga kiradi. chunki uglerod, vodorod va kislorod usim-likka so2, o, va n;o holida qabul k,ilinadi. o`simliklar suv va barcha mineral elementlarni ildiz orkali tuproq,-dan qabul kiladilar. mineral moddalar tuproq.eritmasida, chirindida, organik va anorganik birikmalar tarkibida va tuproq. kolloidlariga adsorbtsiyalangan xrlatda uchraydi. ionlarning o`zlashtirilishi fakat usim-liklarga borlik.bo`lmay, balki shu ionningtuproqdagi kontsentratsiyasi-ga, uningtuproqdagi siljishiga va tuproq. reaktsiyalariga boғliq.. o`simliklar tanasidagi elemsntlarping 95 foizini to`rtta element: uglerod, vodorod, kislorod va azot tashqil etadi. bu elementlar organogenlar ham deyiladi. chunki ular o`simlik tanasidagi organik …

anasidagi miqdori asosida uch guruxga bulinadi: 1) makroelementlar; 2) mikroele.mentlar; 3) ultramikroelementlar. makroelementlarga o`simliklar tarkibidagi miqdori 10-2 foiz va undan ko`p bo`lgan barcha elementlar (m, r, k, sa, №, m§ va boshqalar) kiradi. mikroelementlarga o`simliklar tarkibidagi miqdori 10-3 - 10-5 foiz bo`lgan elementlar (mp, v, si, 2p, mo va boshqalar) kiradi. ultramikroelementlarga o`simlik tarkibidagi juda oz (10-6 foiz va undan kam) va vazifasi aniklanmagan (sz, 8e, sa, n§, a§. ai va boshqalar) elementlar kiradi. o`simliklar tanasidagi xar bir mineral element ma`lum fiziologik funktsiyani bajaradi.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o`simliklarning ildiz orqali oziqlanishi"

1363759971_42536.doc o’simliklarning ildiz orқali oziқlanishi www.arxiv.uz reja 1.ildiz orqali oziqlanishning o`simlik hayotidagi roli 2.o`simliklarning ildiz orqali oziqlanishi haqidagi ta`limotning rivojlanishi 3.o`simliklarning mineral elementlarga ehtiyoji va ularning klassifikatsiyasi o`simliklarning oziklanishi ikki shakldan iborat bo`lib, xavodan va tuproqdan ozikdanish jarayonlarini uz ichiga oladi. bu ikki jarayon: fotosintez va mineral elementlarni tuproqdan yutish — birgalikda o`simliklarning avtotroflik xususiyatlarini belgilaydi. mana shu uzviy borliklik natijasida o`simliklarning organik asosga ega to`qimalari, organlari vaumumiytanasi hosil bo`ladi. ularning o`sishi va rivojlanishini tuda ta`minlash uchun tuproqdan juda ko`p mineral elementlar yutiladi. shuning uchun ham bun...

DOC format, 43.5 KB. To download "o`simliklarning ildiz orqali oziqlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o`simliklarning ildiz orqali oz… DOC Free download Telegram