novda haqida tushuncha. poyaning asosiy vazifasi

DOC 678.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1363776694_42551.doc novda haqida tushuncha www.arxiv.uz reja: 1. kurtak 2. poyalarning xilma-xilligi 3. poyaning ichki tuzilishi 4. poyaning bo`yiga o`sishi 5. oddiy va murakkab barglar. barglarning shakllari 6. fotosintez 7. barglarda organik moddalar hosil bo`lishi 8. barglarning nafas olishi tayanch so`zlar: novda,kurtak,poyalarning xilma-xilligi,poyaning ichki tuzilishi, poyaning bo`yiga o`sishi, poya (tana) ning eniga o`sishi, poyada oziq moddalarning harakatlanishi, shakli o`zgargan yerosti poyalar, tugunak, ildizpoya. poya — o`simliklarning shoxi, barg, gul va mevalarini tutib turadigan, ularni ildiz bilan birlashtiradigan yer usti ve-getativ organidir. u ildiz bilan barglar orasidagi moddalar-ning harakatini ta`minlaydi va o`zida oziq moddalar to`playdi. poya bilan tananing shakllanishi va bajaradigan vazifasi bir xil, lekin daraxt va ayrim butalarning poyasi tana, bar-cha o`tlarniki poya deb ataladi. novda.novda bilan poya tushunchasi bir-biriga juda o`xshab ketadi. novda daraxt, buta va yarim butalarning o`zida kurtak va barg hosil qiladigan bir yillik shoxi. daraxt va butalarning urugdan unib chiqqan bir yillik niholi ham novda yoki ba`zan …

`simlik bo`lgan te-rakning kurtaklari bilan tanishamiz. ular novdada ketma-ket joylashadi, eng uchidagi kurtak yirik, pastdagilari maydaroq bo`ladi. terakning kurtaklari tashqi tomondan etli, pishiq qobiq bilan o`ralgan. bu qobiq ularni, ayniqsa, qishning qattiq so-vugidan saqlaydi. kurtaklar uzunasiga kesib qaralsa, qobigi ostida joylashgan boshlangich novdani va zich bo`lib joylashgan boshlangich barglarni ko`rish mumkin. terak kurtagining uzunasiga kesimi: olimlarning ta`kidlashicha, kurtaklar qishki tinim davrini o`tsa, yaxshi o`sadi. tajribadan shu narsa ma`lumki, kech kuzda barglar to`kilgandan keyin daraxt va butalanii kesib olib suvga solib qo`yilgan shoxchalaridagi kurtaklar ko`p vaqtgacha bo`rtmay turaveradi. agar shu shoxchalar yanvar-ning ikkinchi yarmi va fevralda suvga solib qo`yilsa, kurtaklari tez o`sa boshlaydi. o`zbekiston sharoitida kurtaklar janubiy hududlarda (surxondaryo, qashqa-daryo viloyatlarida) shimoliy hudud-lardagiga qaraganda oldinroq (yanvar oyi-dan) bo`rtadi. kurtaklarning bo`rtib, yangi barg yoki gul chiqarishi ma`lum bir vaqt ichida o`tadi. bu davrfaza deyiladi. yuqorida aytilganidek, kurtaklar gul va barg hosil qiladigan turga bo`linadi. gul hosil qiladigan kurtaklar, odatda, barg hosil qiladigan …

, mirzaterakning balandligi 20—25 m ga yetsa, kaliforniyadagi sekvoyadendronlarniki 130—135 m, avstraliyadagi evkaliptlarniki 150 m bo`ladi. shuningdek, janubiy osiyoning tropik o`rmonlarida boshqa daraxtlarga chirmashib o`sadigan rotang palmasi poyasining uzunligi 400 m ga yetishi barchani qiziqtiradi. poyalar shoxlagan (olma, yongoq), shoxlamagan (palma), bargli giyda, do`lana) yoki bargsiz (saksovul, qandim) bo`ladi. shuningdek, tik (archa, dalachoy), o`rmalab o`sadigan (qulupnay, ajriq) yoki palak otib (qovun, tarvuz), boshqa narsalarga ilashib (tok, qozonsochiq), chirmashib (karnaygul, qo`ypechak) o`sadiganlari ham bor (36- rasm). poyalarning yo`gonligi ham har xil. bular orasida ipsimon-dan (pechaklar) to diametri 10—11 m gacha (baobob daraxti va adenium daraxti) yetadigan salobatli xillari ham bor. poyalar silliq (chinor), tikanli (yantoq), qirrali (rayhon), yuma-loq (bugdoy), yassi (kartoshka) bo`ladi. tabiatda shakli o`zgargan ildizpoya (ajriq, guma.y) va tugunak (kartoshka, boshpiyoz) kabi poyalar kolplab uchraydi. shakli o`zgargan poyalar bilan kelgusi mavzularda batafsil tanishiladi.demak, poyalar tuzilishiga va o`sishiga ko`ra, yogoch va o`t poyalarga bo`linib, shakli, uzunligi va yo`gonligi turlicha bo`ladi. turli …

jayralardan hosil bo`lgan po`st parenximasi (asosiy to`qima) joylashgan. po`st ostida lub qavati —floema (oq po`st), undan ichka-rida kambiy, kambiydan keyin esa yogochlik qism (ksilema), uning o`rtasida o`zak joylashgan. yozda tut novdasi po`stining pa-renximasida qo`ngir rangli pishiq hujayralar hosil bo`ladi. po`stda ti-niq, cho`ziq, mayda bo`rtmacha-lar bo`lib, ular yasmiqchalar de-yiladi. o`simliklar ana shu yasmiqchalar orqali nafas oladi. po`st parenximasi asta-sekin po`kaklasha boradi va po`stloq hosil qiladi. po`kak qalin jashgan sari po`stloqdagi tirik hujayralar ka-maya boradi. shuning uchun ham eski shoxlar po`stlogida tirik hujayralar bo`lmaydi. tanada va eski shoxlarda po`stloq qavati qalin bo`ladi. qalin po`stloq ichkaridagi tirik hujayralarni qishki sovuqdan, yozgi issiqdan va turli zararli moddalar ta`siridan himoya qiladi. tut novdasining po`stlog`i egiluvchan va pishiq bo`ladi. uning pishiqligi lub tolalariga bogliq. bu tolalar hamma o`simliklarda ham bir xil bo`lmaydi. tut daraxtida lub tolalari juda ko`p. shuning uchun uning shoxlari va yon novdalari pishiq hamda egiluvchan bo`ladi. lub tolalari kanop, zig`ir poyasida yaxshi rivojlangan …

zdan o`simlikning barcha organlariga tarqaladi. lubning to`rsimon naychalari va ularni o`rab turgan tolalar hamda yogochlik naylari yogochlik tolalari bilan birgalikda nay-tolali bog-lamlarni tashkil qiladi. novdadan ajratib olingan po`stloqning ichki silliq, nam va yopishqoq qismida hujayra shirasi (sitoplazma) bo`ladi. po`stloq bilan yogochlik orasidagi yosh, nozik hujayralar kambiy qavatini hosil qiladi. mikroskopda ko`rinadigan bu hujayralar uzluksiz ravishda bo`linib (ko`payib) turadi. poya ana shu hujayralar hisobiga eniga o`sadi. agar yogochlik ko`ndalangiga kesib qaralsa, uning markaziy qismida joylashgan o`zakni ko`rish mumkin. ayrim daraxtlarning o`zagi bo`sh, yumshoq yoki chirigan bo`ladi. ba`zan esa daraxt tanasining ichi kovak bo`lib qoladi. tut daraxti poyasining nay-tolali bog`lami: a — ko`ndalang kesimi; b — uzunasiga kesimi: 1 — asosiy to`qima; 2— lub tola; 3 — to`rsimon naylar; 4— kambiy; 5— yogochlik tolalari; 6— yogochlik naylari. yosh novdalarning o`zak hu jayralari tirik bo`ladi. ularda, odatda, organik moddalar to`planadi. xulosa qilib aytganda, poya ichki tuzilishiga ko`ra po`st, po`kak, lub, kambiy, yogochlik va …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "novda haqida tushuncha. poyaning asosiy vazifasi"

1363776694_42551.doc novda haqida tushuncha www.arxiv.uz reja: 1. kurtak 2. poyalarning xilma-xilligi 3. poyaning ichki tuzilishi 4. poyaning bo`yiga o`sishi 5. oddiy va murakkab barglar. barglarning shakllari 6. fotosintez 7. barglarda organik moddalar hosil bo`lishi 8. barglarning nafas olishi tayanch so`zlar: novda,kurtak,poyalarning xilma-xilligi,poyaning ichki tuzilishi, poyaning bo`yiga o`sishi, poya (tana) ning eniga o`sishi, poyada oziq moddalarning harakatlanishi, shakli o`zgargan yerosti poyalar, tugunak, ildizpoya. poya — o`simliklarning shoxi, barg, gul va mevalarini tutib turadigan, ularni ildiz bilan birlashtiradigan yer usti ve-getativ organidir. u ildiz bilan barglar orasidagi moddalar-ning harakatini ta`minlaydi va o`zida oziq moddalar to`playdi. poya bilan tananing shakll...

DOC format, 678.5 KB. To download "novda haqida tushuncha. poyaning asosiy vazifasi", click the Telegram button on the left.

Tags: novda haqida tushuncha. poyanin… DOC Free download Telegram

novda haqida tushuncha. poyaning asosiy vazifasi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "novda haqida tushuncha. poyaning asosiy vazifasi"

Similar files