poya, novda vazifasi, tuzilishi va tiplari

PPTX 28 pages 2.3 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

презентация powerpoint mavzu: poya, novda vazifasi, tuzilishi, tiplari va qishloq xo’jaligidagi ahamiyati asosiy savollar novda haqida umumiy tushuncha novda sistemasining hosil bo’lishi. o’sish va shoxlanish shakli o’zgargan (metamorfozlashgan) novdalar poyaning ichki tuzilishi novda haqida umumiy tushuncha novda haqida umumiy tushuncha. novda ham ildiz kabi yuksak o’simliklarning asosiy organidir. vegetativ novdalar o’simlikning (havodan) oziqlanishini amalga oshiradi. ularning shakl o’zgargan ko’rinishlari (metamorfozalari) esa boshqa bir necha vazifalarni bajaradi. spora yoki gul hosil qiluvchi novdalar ixtisoslashgan generativ organlar hisoblanib, ular o’simlikni ko’payishini (reproduktiv) ta‘minlaydi. novda uchki (apikal) meristemaning mahsuli sifatida ildizga nisbatan murakkab tuzilgan. vegetativ novdada quyidagi qismlarni ajratish mimkin: poya, barglar, kurtaklar, bo’g’imlar, bo’g’im oraliqlari. dastlab urug’ning unishidan o’simta hosil bo’ladi. o’simtalarda urug’palla barglari va birinchi chin barglar orasidan poyacha taraqqiy etadi. poyaning eng uchida bargchalar orasida o’sish nuqtasi (apeks) bo’lib, undan bir yillik novda rivojlanadi. kurtak boshlang’ich novda bo’lib, u o’sish va rivojlanish xususiyatiga ega. o’simliklarning eng asosiy birinchi tartib novdasi …

2 / 28

hosil bo’lgan organik moddalarni ildizga o’tkazishdan iboratdir. yorug’lik sevuvchi o’simliklarda poya uzun bo’ladi. u ba‘zan suv va boshqa zaxira oziq moddalar to’plovchi ombor vazifasini ham o’taydi. bundan tashqari, poya nafas oluvchi organ ham hisoblanadi. ayrim o’simliklarda assimilyatsiya hamda vegetativ ko’payish vazifalarini bajaradi. novda haqida umumiy tushuncha o’simlik poyalari o’sish xarakteriga, shakliga hamda uzun qisqaligiga qarab bir necha xil bo’ladi. poyalar o’sish xususiyatiga qarab ortotrop yoki tik va plagiotrop yoki ko’ndalang yo’nalishda o’suvchi bo’ladi. ortotrop poyalarga ko’pchilik o’simliklar (kungaboqar, makkajo’xori, g’o’za) da poyalar tik o’sadi. ko’tarilib o’suvchi poyalar esa sho’ra, shuvoq, izen, sebarga kabi o’simliklarda uchraydi: poyalari tuproqqa suyanib, o’z gavdasini yuqoriga ko’taradi. sebarga, o’rmalovchi ayiqtovon va shunga o’xshash qulupnay o’simliklari poyalari qo’shimcha ildiz chiqaradi. ayrim poyalar (tok, boqla) tanasini tik tuta olmasligi tufayli boshqa o’simliklarga ilashib o’sadi. chirmashib o’sadigan o’simliklarga pechak, xmel poyalari kiradi. novda haqida umumiy tushuncha poyaning o’sishiga ko’ra xillari: a-ortotrop (vertikal); b-plagiotrop (gorizontal) poya; c-shoxlanmaydigan poya (cycas …

3 / 28

umumiy tushuncha poyalarning ko’ndalang kesimiga ko’ra shakli o’simliklar turiga qarab har xil: ularning yumaloq, silindrsimon (arpa, bug’doy, qamish), uch qirrali (hiloldoshlar oilasiga mansub qiyoq, salomalaykum), to’rt qirrali (yalpizdoshlar oilasiga kiruvchi yalpiz, rayhon) shuningdek, qoqidoshlar oilasidan silfiya o’simligida va ko’p qirrali poya qovoq, tarvuz, sachratqi, kaktus kabi o’simlik turlarida uchraydi novda haqida umumiy tushuncha poyaning ko’ndalang kesmasi: 1 – yumaloq; 2 – ovalsimon; 3 – uch qirrali; 4 – to’rt qirrali; 5 – ko’p qirrali; 6 – qovirg’ali; 7 – egatchali; 8, 9 – qanotchali. novda haqida umumiy tushuncha tabiatning tashqi muhitlariga moslashgan gulli o’simliklarning poyasi uzun-qisqa bo’ladi. bahorda o’sadigan ayrim o’tlar poyasining uzunligi atigi bir necha sm ga boradi. tabiatda bahaybat daraxtlar ham uchraydi. dunyoda eng baland daraxtlar ochiq urug’lilardan mamont (sekvoyadendron) daraxti 142 metr va gulli o’simliklardan avstraliya evkaliptining balandligi 155 metrgacha boradi. poyalarining yo’g’onligi ham xilma-xil bazi bir o’simliklarning poyasi yo’g’on bo’lib, diametri bir necha metrga yetsa, bazilariniki …

4 / 28

aqida umumiy tushuncha yarim buta o’simliklari poyalarining pastki qismi yog’ochlanib, usti po’kak bilan qoplanadi. poyaning shu qismini qishda sovuq urmaydi, qolgan uchki, ya‘ni novdalari yog’ochlanmay tashqi tomondan epidermis bilan o’ralgan qismini esa sovuq urib ketadi. erta ko’klamdan boshlab poyaning sovuq urmagan qismidan yangi kurtak ko’kara boshlaydi. bunga cho’l shuvog’i, izen, astragal, shuningdek, sho’raklar misol bo’ladi. o’t o’simliklar yashovchanligiga qarab uch guruhga bo’linadi: bir yillik, ikki yillik va ko’p yillik o’t o’simliklar. bir yillik o’t o’simliklar (arpa, bug’doy, kungaboqar, zig’ir) yil davomida urug’dan unib vegetativ organlarini rivojlantirib, gullab meva hosil qiladi va nobud bo’ladi. novda haqida umumiy tushuncha novda haqida umumiy tushuncha ikki yillik o’t o’simliklar birinchi yili yer usti ham yer osti vegetativ organlarini hosil qiladi. bu organlarda yil bo’yi organik moddalar to’planadi. ana shundan o’simliklar birinchi yili ildizmeva, piyozbosh, bo’g’im oralig’i qisqargan novda chiqaradi. ikkinchi yili esa normal rivojlangan novdani hosil qilib gullaydi, urug’ hosil qiladi va nobud bo’ladi. …

5 / 28

ativ davri qisqa bo’lgan bir yillik o’t o’simliklar efemerlar deb ataladi. ularning o’sishiga qulay sharoit bo’lganda o’sib, gullab, urug’ yetishtirib, nobud bo’ladi. bunga uchma o’t, chitir, qizg’aldoq va boshqalar kiradi. o’simliklarning urug’ holatda tinch saqlanishiga anabioz deyiladi. novda haqida umumiy tushuncha o’simliklar morfologiyasida bargli, kurtakli poyaga novda deb ataladi. novda asosan kurtakning rivojlanishidan hosil bo’ladi. kurtak. kurtak-o’simlikning murtak shaklidagi hali ochilmagan tana, barg, gul va boshqa qismlarini hosil qiluvchi novdadir. kurtak murtak o’qidan va undagi murtak bargchalaridan iborat bo’lib, uning uchida o’sish nuqtasi (apeks) bo’ladi. kurtaklar joylanishiga ko’ra uchki (apekal) yoki tepa, hamda yon kurtaklariga bo’linadi. yon kurtaklar bitta va ba‘zan bir nechtadan iborat, ular ustma-ust joylashsa serial (lot. “series”-qator) kurtak deb ataladi. masalan, uchqat, yong’oq, oq akatsiya va boshqalarda uchraydi. agar kurtak birgalikda yonma-yon joylashsa kollateral (lot. “kol”-birgalikda, lateralis-yon tomon) deyiladi. bunday kurtaklarga sarimsoq kurtaklari misol bo’ladi. bundan tashqari qo’shimcha yoki adventiv (lot. “adventikus”-kelgindi, tasodifiy) kurtaklar ham bo’ladi. adventiv …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "poya, novda vazifasi, tuzilishi va tiplari"

презентация powerpoint mavzu: poya, novda vazifasi, tuzilishi, tiplari va qishloq xo’jaligidagi ahamiyati asosiy savollar novda haqida umumiy tushuncha novda sistemasining hosil bo’lishi. o’sish va shoxlanish shakli o’zgargan (metamorfozlashgan) novdalar poyaning ichki tuzilishi novda haqida umumiy tushuncha novda haqida umumiy tushuncha. novda ham ildiz kabi yuksak o’simliklarning asosiy organidir. vegetativ novdalar o’simlikning (havodan) oziqlanishini amalga oshiradi. ularning shakl o’zgargan ko’rinishlari (metamorfozalari) esa boshqa bir necha vazifalarni bajaradi. spora yoki gul hosil qiluvchi novdalar ixtisoslashgan generativ organlar hisoblanib, ular o’simlikni ko’payishini (reproduktiv) ta‘minlaydi. novda uchki (apikal) meristemaning mahsuli sifatida ildizga nisbatan murakkab tuzil...

This file contains 28 pages in PPTX format (2.3 MB). To download "poya, novda vazifasi, tuzilishi va tiplari", click the Telegram button on the left.

Tags: poya, novda vazifasi, tuzilishi… PPTX 28 pages Free download Telegram