тупрокнинг физик-механик хоссалари

DOC 519,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1363613776_42398.doc тупрокнинг физик-механик хоссалари www.arxiv.uz режа: 1. тупрокнинг физик-механик хоссаларининг турлари. 2. тупрокнинг физик етилганлиги. 3. сугориш даврида тупрок физик-механик хоссаларининг ўзгариши. 4. тупрокнинг физикавий ва физик-механик хоссаларини бошкариш. 1. тупрокнинг физик-механик хоссаларига пластиклиги, ёпишкоклиги, кўпчиши ва чўкиши, илашимлиги, каттиклиги, солиштирма каршилиги ва физикавий етилиши сингарилар киради. физик-механик хоссалари тупрокнинг технологик хусусиятларини бахолашда, яъни ерларни ишлашнинг турли шароитларини аниклашда, экиш ва йигиб-териб олиш агрегатлари - машиналарнинг ишлаш холатларини ўрганишда мухим ахамиятга эга. шунингдек, бу хоссаси уругларнинг униб чикиши, ўсимлик илдизларининг тупрокда таркалиш холатини ва ўсимликларнинг ўсиб ривожланиш шароитларини аниклашда катта роль ўйнайди. тупрокнинг пластиклиги. нам тупрокнинг хар кандай ташки кучлар таъсирида ўз яхлитлигини бузмаган холда шаклини ўзгартириши ва буни механик кучлардан кейин хам саклаб колиш хусусиятига тупрокнинг пластиклиги дейилади. пластиклик одатда нам холдаги соз, кумок тупроклар ва кисман кумлок тупроклар учун характерли. курук тупрок пластикликка эга эмас. юкори намлик бўлганда хам тупрок окадиган холга келади ва пластиклигини йўкотади. тупрок таркибида …
2
к юкори бўлса, тупрок ва грунтнинг пластиклиги хам шунча каттадир. жумладан, соз тупрокларнинг энг юкори пластиклик сони (>17) га эга, бу кўрсаткич кумокларда 7-17; кумлокда 15г/см2); кучли ёпишкок (5-15г/см2); ўртача ёпишкок (2-5 г/см2); кучсиз ёпишкок ( 26-расм. структурали ва структурасиз тупроклар солиштирма каршилигининг, унинг намлигига богликлиги. тупрокнинг намлиги, фоиз ____ структурасиз тупрок _ _ _ структурали тупрок 27-жадвал тупрокнинг солиштирма каршилиги. тупрок механик таркиби фойдаланиш холати солиштирма каршилиги, кг/см2 чимли подзол оддий кора тупрок шўртоб бўз тупрок соз огир кумок ўрта кумок енгил кумок кумлок соз кумок кумок соз кумок огир кумок ўрта кумок енгил кумок огир кумок кумок енгил кумок ќайдалган ер ---------\\-------- ---------\\-------- ---------\\-------- ---------\\-------- кўрик ер ---------\\-------- хайдалган ер кўрик ер ---------\\-------- сугориб хайдаладиган ер ---------\\-------- ---------\\-------- сугорилмайдиган, хайдалма ер ---------\\-------- ---------\\-------- 0,68 0,48 0,35 0,27 0,18 0,7-0,8 0,6-0,8 0,4-0,5 1,21 0,90 0,49 0,41 0,34 0,42 0,34 0,27 солиштирма каршилик кўрсаткичига кўра, хайдалаётган барча тупроклар куйидаги 4 …
3
ёкилги сарфи енгил кумок тупрокларда 10-12 кг/га, ўрта кумокларда 15-18, енгил соз ерларда 28 кг/га, яъни бунда енгил кумок тупрокларга нисбатан ёкилги микдори 1,5-3 баробар кўп бўлган (т.м.ишпўлатов). тупрокнинг физик етилганлиги. кам куч сарфланиб яхши ва сифатли ишланиш холатига тупрокнинг физикавий етилганлиги дейилади. тупрокнинг бу холати унинг намлиги билан белгиланади ва тўлик нам сигимига нисбатан, турли тупрокларда бу намлик 60 дан 90 фоизгача ўзгариб туради. физик етилиш холати тупрокнинг механик таркибига ва структурасига боглик. кумок ва соз тупроклар физик етилган холатда хайдалганда, осонлик билан турли увокларга ажралиб кетади. юкори намликда хайдалганда тупрок яхлит кесакли катлам хосил бўлиб, куриганда унинг структураси кучли равишда бузилади. шундай килиб, ўта нам ёки куриган ерларни хайдаш натижасида тупрокнинг унумдорлиги бир неча йил давомида ёмонлашиб боради. 3. дехкончилик фаолияти ва узок муддатли сугориш тупрокнинг морфологик тузилишини, кимёвий таркиби, физик ва мелиоратив холатини ўзгартириб колмасдан, балки унинг физик-механик хоссаларининг ўзгаришига хам сабаб бўлади. м.умаровнинг (1974) маълумотлари бўйича …
4
к етилганлигида аник кўриниб туради, яъни мазкур тупрокда пластикликнинг куйи чегараси 19,8 % ни ташкил этса, увокланиш намлиги эса - 20,2 % га тенг. сахро зонасида жойлашган такир ва такирли тупрокларнинг энг салбий томони сугоришдан кейин каткалок хосил бўлишидир. м.умаров, ж.икромовлар такирли тупрокларни бостириб сугорганда катта калинликда ва каттикликда каткалок пайдо бўлишини аникладилар. сугоришнинг дастлабки ва сўнгги даврларида портов ерларда каткалокланиш кадимдан сугориладиган такирли ерларда бир мунча секинлашиб, унинг кўрсаткичлари билан кўрик ерлардаги такирли тупрокларга якинлашади. шундай килиб сугориш, минерал ва органик ўгитларнинг кенг кўлланилиши тупрокнинг кимёвий, физикавий ва мелиоратив холатларини яхшилабгина колмасдан, балки уларнинг технологик хусусиятларини хам яхшилар экан. сахро тупрокларининг каткалок хосил бўлишига мойиллиги асосан унинг намланиш даражаси билан боглик бўлади. тупрокдаги намликни сарфланишдан канчалик сакласак, каткалок хосил бўлиш жараёнини шунчалик кечиктирган бўламиз. бунинг учун экин майдонлари сугорилгандан ёки ёгин-сочинлардан сўнг дархол юмшатилиши лозим, акс холда каткалок маданий экинларнинг кейинги ривожини батамом тўхтатади. каткалокка карши курашишнинг асосий агротехник …
5
унумдорлигини бахолашда ва кишлок хўжалик экинларини парвариш килиш технологиясида эътиборга олиш зарур. уларнинг хаммаси тупрокга таъсир этишнинг агротехникавий, биологик ва кимёвий усуллари оркали у ёки бу даражада тартибга солинади. тупрокнинг механик ва минералогик таркиби, структураси, намлиги, алмашинадиган катионлар таркиби, гумусли холати, далаларда фойдаланиладиган техникалар ва кишлок хўжалик экинларини ўстириш технологиялари тупрокнинг физикавий ва физик-механик хоссаларига таъсир этувчи энг мухим омиллар хисобланади. тупрокнинг физикавий ва физик-механик хоссаларини тартибга солишда ўсимликлар талабига биноан ва уларни етиштиришда самарали технологияларни танлашда ушбу хоссаларнинг юкорида санаб ўтилган параметрларини бахолашни хамда уларнинг шаклланишида кўрсатилган омилларнинг ролини билиш зарур. тупроклардан дехкончиликда фойдаланишда унинг механик ва минералогик таркибларининг ўзгариши кийин бўлганлиги сабабли, уларнинг ахамиятини тупрокнинг физикавий ва физик-механик хоссаларини бошкариш усулларини танлашда (турли механик таркибдаги тупрокларни уларнинг намлигига кўра ишлов беришнинг оптимал муддатларини танлашда, огир тупрокларда хайдов ости горизонтларини юмшатишда ва бошка) асосан уларнинг ахамиятини хисобга олиш зарур. тупрокнинг намлиги, структураси, гумусланиш даражаси ва алмашинадиган катионлар таркиби каби …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"тупрокнинг физик-механик хоссалари" haqida

1363613776_42398.doc тупрокнинг физик-механик хоссалари www.arxiv.uz режа: 1. тупрокнинг физик-механик хоссаларининг турлари. 2. тупрокнинг физик етилганлиги. 3. сугориш даврида тупрок физик-механик хоссаларининг ўзгариши. 4. тупрокнинг физикавий ва физик-механик хоссаларини бошкариш. 1. тупрокнинг физик-механик хоссаларига пластиклиги, ёпишкоклиги, кўпчиши ва чўкиши, илашимлиги, каттиклиги, солиштирма каршилиги ва физикавий етилиши сингарилар киради. физик-механик хоссалари тупрокнинг технологик хусусиятларини бахолашда, яъни ерларни ишлашнинг турли шароитларини аниклашда, экиш ва йигиб-териб олиш агрегатлари - машиналарнинг ишлаш холатларини ўрганишда мухим ахамиятга эга. шунингдек, бу хоссаси уругларнинг униб чикиши, ўсимлик илдизларининг тупрокда таркалиш холатини ва ўсимликларнинг ўси...

DOC format, 519,0 KB. "тупрокнинг физик-механик хоссалари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.