to‘ldiruvchilarning fizik-xarakteristikasi va strukturasi haqidagi ma’ruza materiali

DOCX 10 pages 669.1 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 669.1 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

6-ma'ruza to‘ldiruvchilarning, donalar orasidagi bo‘shliqlig’i, dona g‘ovakligi, namligi va suvshimuvchanligi, dona shakli va o‘zaro joylashishi, to‘ldiruvchilarning tarkibi, mustahkamligi, suvga va sovuqqa chidamliligi reja: 1. to‘ldiruvchilarning namligi va suvshimuvchanligi. 2. to‘ldiruvchilarning dona shakli va o‘zaro joylashishi. 3. to‘ldiruvchilarning tarkibi, mustahkamligi, suvga va sovuqqa chidamliligi to’ldiruvchilarning donalar orasidagi bo’shliqligi to’ldiruvchilarning donalar orasidagi bo’shliqligi, to’ldiruvchi erkin to’kilgandagi donalar orasidagi bo’shliqni umumiy hajmga bo’lgan nisbatiga aytiladi va % da aniqlanadi (zichlanmagan xolda). agar uyma zichlik –ρu (kg/m³) va uning zarrachalari zichligi–ρ3 (g/sm³) malum bo’lsa, unda to’ldiruvchining donalari orasidagi bo’shliq quyidagi formula asosida topiladi: , (4) g‘ovakli to’ldiruvchining donalari orasidagi bo’shliqni tajribada aniqlashda, to’ldiruvchi namuna o’lchov idishiga (jadval-2.1ga) solinadi va suv quyiladi. malum vaqtdan so’ng idish usti mayda ko’zli elak bilan ëpiladi, idishdagi suv to’kiladi. so’ngra suvga shimdirilgan to’ldiruvchi bilan idish birgalikda tarozida tortiladi. idishga lim to’lguncha suv solinadi va yana tarozida tortiladi, tajriba yo‘li bilan aniqlangan g‘ovak to’ldiruvchining donalari orasidagi bo’shliq quyidagi formula asosida …

2 / 10

igi – ρzs.t olinadi (3) formula. to’ldiruvchilarning donalar orasidagi bo’shliqligi–bu to’ldiruvchilarning muhim xarakteristikasi xisoblanadi. zich konstruksion betonda barcha bo’shliqlar sement qorishmasi bilan to’lishi kerak. shu sababli, bo’shliqlik qancha kam bo’lsa, betonda sement sarfi ham shuncha kam bo’ladi. yirik g‘ovakli betonda esa aksincha, yani to’ldiruvchilarning bo’shliqligi katta bo’lishi kerak . to’ldiruvchi bo‘shliqligi, donalar shakli va donadorlik (granulometrik) tarkibiga bog‘liqdir. to’ldiruvchilarning dona g‘ovakligi g‘ovaklik - to’ldiruvchi donasidagi barcha g‘ovaklarning hajmlari yig‘indisini dona hajmiga nisbatiga aytiladi. ko’pincha har bir donaning alohida g‘ovakligi emas, balki olingan namunadagi donalarning o’rtacha g‘ovakligi aniqlanadi. agar donalar zichligi – ρ3 va to’ldiruvchi modda zichligi – ρ malum bo’lsa, u holda g‘ovaklik o‘zrst 723-96 “g‘ovaklikni aniqlash usuli” quyidagi formula bo’yicha aniqlanadi: , (7) agar (7) formuladagi ρ3 o’rniga sement qorishmasidagi donalar zichligini qo’ysak, u holda barcha g‘ovaklik emas, balki uning qismi aniqlanadi, yani betonda sement qorishmasi to’ldirmaydigon g‘ovaklik aniqlanadi. umumiy g‘ovaklikdan kelib chiqib ochiq g‘ovaklarni aniqlaymiz va natijada beton …

3 / 10

yirik to‘liruvchilarnamunasi suvga 48 soat davomida solib qo’yiladi, so’ngra 1soat ëki boshqa vaqtda texnik shartlar ëki texnik talablarga ko’ra donalar yuzasidagi suvlardan qutuladi va torozida tortib olinadi: , (9) bu yerda: mssh – suvga shimdirilgan to’ldiruvchilar namunasining massasi, g. sinash natijasida donalar yuzasidagi suvni yo’qotish maxsus jaraënga kiritiladi. o‘zrst 722-96 “suv shimuvchanlikni aniqlash usuli” bo’yicha shag‘al yoki chaqiq tosh yuzasi yumshoq latta bilan artiladi. yirik g‘ovakli to’ldiruvchilarning suv shimuvchanligi perforirlangan konteynerlarda aniqlanadi. konteyner va undagi to‘ldiruvchilar namunasi birgalikda suvga solib qo’yiladi, 10 min suvdan chiqarib qo’yilib (ortikcha suvdan xalos etiladi), so’ngra tarozida tortib, hisob-kitob ishlari bajariladi. ichki g‘ovaklarda mavjud suvni chiqarib tashlash qiyin. mayda to’ldiruvchilar uchun esa bu jaraënni o’tkazish yanada qiyin. shu sababli mayda to’ldiruvchi (qum)lar uchun bunday sinovni o’tkazish standartda ko’rsatilmagan. g‘ovak qumning suv shimuvchanligini aniqlash aqsh standartiga ko’ra quyidagicha aniqlanadi: qum namunasini suvda ushlab turiladi, so’ngra issiq havo oqimida quritiladi. qumdan konus yasaladi. forma olinadi, agar konus …

4 / 10

adi, chunki barcha g‘ovaklar ham suv bilan to’lmasligi mumkin. wsshx va vg‘ovak dan kelib chiqib, g‘ovaklarning qaysi hajmi suv bilan to’lishi mumkinligi haqida ma'lumotga ega bo’lamiz. to’ldiruvchilarning dona shakli va o‘zaro joylashishi uyma zichlik, bo’shliqlik kabi to’ldiruvchilarning xaraktiristikasini donalar shakli orqali aniqlanadi. birinchi marta buni b.nikolaev tadqiq etdi va 1914 yilda «material donalari shakli va o’lchamiga mos beton va qorishmalar tarkibi» ishida keltirib o’tdi. b.nikolaev sochiluvchan materialning donalar tarkibini va geometrik joylashuv strukturasini nazariy asosida analiz qildi. agar shartli ravishda barcha donalarni bir xil shaklda va o’lchamda desak, u holda berilgan hajm bo’yicha joylashtirish tartibiga ko’ra (shar, kub, tetroedr) turlicha zichlikka ega bo’ladi. masalan, agar shar shaklidagi donalarni tersak va ularning markazi kubni xosil qiladi(rasm-2.1,a), bu esa nisbatan kichik zichlikni beradi. agar sharlarning markazini tutashtiruvchi chiziqlar tetroedrni tashkil etsa(rasm-2.1.b), u holda katta zichlikka ega bo’ladi. rasm-2.1. sharlarning joylashish variantlari sochiluvchan materiallarning donalar shakliga mos bo’shliqligi jadval-2.2 donalar shakli bo‘shliqlik,% joylashtirishda …

5 / 10

rning donadorlik tarkibi (granulometrik tarkibi), undagi turli kattalikdagi donalarning mavjudligi bo’lib, to’ldiruvchining o’rtacha namunasini standart elakdan o’tkazish natijasida aniqlanadi. standart elaklar to’plami quyidagi o’lchamdagi elak ko‘zlarini tashkil etadi: 0,16; 0,315; 0,63; 1,25; 2,5; 5; 10; 20; 40; 70 mm va hokozo. to’ldiruvchilar birinchi ravishda eng kichik va eng katta yiriklikni xarakterlaydi. eng kichik -dkichik yirikligi deb, shunday o’lchamli standart elakka aytiladiki, to’ldirgich namunasini elaganda 95% dan kam bo’lmagan namuna qoladi va faqat 5% dan ko’p bo’lmagan namuna o’tadi (massa bo’yicha). eng katta yiriklik deb -dkatta shunday o’lchamli standart elakka aytiladiki, to’ldiruvchilar namunasini elaganda elakda 5% dan kam namuna qoladi va 95% kam bo’lmagan namuna o’tadi (massa bo’yicha). eng katta va eng kichik yiriklikdagi donadorlik tarkibiga mos xarakterlanadi, masalan: 5 - 40mm yirikligidagi shag‘al(chakik tosh) uchun deng katta =40mm: deng kichik =5mm. bir fraksiyali to’ldiruvchilar deb, uning donalaridagi eng yirik va eng kichik yirikligi bir-biriga yaqin va 5-10, 10-20, 20-40 mm …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "to‘ldiruvchilarning fizik-xarakteristikasi va strukturasi haqidagi ma’ruza materiali"

6-ma'ruza to‘ldiruvchilarning, donalar orasidagi bo‘shliqlig’i, dona g‘ovakligi, namligi va suvshimuvchanligi, dona shakli va o‘zaro joylashishi, to‘ldiruvchilarning tarkibi, mustahkamligi, suvga va sovuqqa chidamliligi reja: 1. to‘ldiruvchilarning namligi va suvshimuvchanligi. 2. to‘ldiruvchilarning dona shakli va o‘zaro joylashishi. 3. to‘ldiruvchilarning tarkibi, mustahkamligi, suvga va sovuqqa chidamliligi to’ldiruvchilarning donalar orasidagi bo’shliqligi to’ldiruvchilarning donalar orasidagi bo’shliqligi, to’ldiruvchi erkin to’kilgandagi donalar orasidagi bo’shliqni umumiy hajmga bo’lgan nisbatiga aytiladi va % da aniqlanadi (zichlanmagan xolda). agar uyma zichlik –ρu (kg/m³) va uning zarrachalari zichligi–ρ3 (g/sm³) malum bo’lsa, unda to’ldiruvchining donalari orasidagi bo’shliq quy...

This file contains 10 pages in DOCX format (669.1 KB). To download "to‘ldiruvchilarning fizik-xarakteristikasi va strukturasi haqidagi ma’ruza materiali", click the Telegram button on the left.

Tags: to‘ldiruvchilarning fizik-xarak… DOCX 10 pages Free download Telegram