chizma geometriya fani bo‘yicha ma’ruza

DOCX 5 pages 263.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 263.0 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

1 – ma’ruza. kirish. chizma geometriya fani, uning vazifalari va bakalavrlar tayyorlashdagi o’rni. reja: 1. chizma geometriya fani, uning vazifalari. 2. markaziy proeksiyalash usuli. 3. parallel proeksiyalash usuli. 4. parallel proeksiyalashning asosiy xossalari: chizma geometriya fani, uning vazifalari. chizma geometriya matematika fanining maxsus tarmoqlaridan bolib, unda quyidagi asosiy masalalar korib chiqiladi: 1. fazoviy jismlarni (nuqta, tog’ri chiziq, tekislik, sirt) tekislikda tasvir qilish usullari. 2. jismlarning epyuri (tekis chizmasi) boyicha uning geometrik xossalarini tekshirish. 3. fazoda geometrik jismlarning joylashishiga oid masalalarni grafika yordamida yechish. chizma geometriya barcha texnika yonalishidagi oliy oquv yurtlarining talabalari uchun fan sifatida oqitiladi. u texnika yonalishidagi bolajak bakalavrlarning fazoviy tasavvurlarini ostiradi, boyitadi kelajakda yangi mashina mexanizmlarining va texnologiyalarning loyihalarini yaratishga asos soladi. proeкsiyalash usullari geometrik jismlarning biror tekislikdagi proeksiyasini hosil qilish jarayoni proeksiyalash deb ataladi. proeksiyalovchi nurlarning yonalishiga qarab proeksiyalash usullari ikkiga bolinadi: 1. markaziy proeksiyalash usuli. narsaning proeksiyasini hosil qiluvchi proeksiyalovchi nurlar bir nuqtadan chiqqan bolsa, …

2 / 5

dagi nuqtalar [sa), [sb), [sc)- proeksiyalovchi nurlar [sa) p= a –fazodagi a nuqtaning markaziy proeksiyasi [sb) p= b - fazodagi b nuqtaning markaziy proeksiyasi [sc) p= c - fazodagi c nuqtaning markaziy proeksiyasi 1.1 – chizma. agar d nuqtani fazoda emas, balki p proeksiyalar tekisligiga tegishli deb olsak, u holda uning markaziy proeksiyasi d ozi bilan p proeksiyalar tekisligiga ustma – ust tushadi ya’ni () d p d = d. a, b, c, d nuqtalar – p tekislikka xos nuqtalardir. agar fazoda k nuqtani shunday tanlab olsakki undan otuvchi proeksiyalovchi nur proeksiyalar tekisligi p ga parallel bolsa, k nuqtaning proeksiyasi nazariy jihatdan cheksizlikda boladi. [sk) || p [sk) p = k к nuqta p tekislikka tegishli bolmagan nuqtadir. xulosa qilib aytganda markaziy proeksiyalash usuli tasviriy san’atda (dizaynda), arxitektura – qurilish (perspektiva) chizmalarini loyihalashda keng qollaniladi. 2. parallel proeksiyalash usuli. agar proeksiyalovchi nurlar ozaro parallel bolsa, bunday proeksiyalash parallel proeksiyalash deb …

3 / 5

ari ham ozaro parallel boladi. nuqtaning ortogonal proeksiyalari. ozaro perpendikulyar bolgan ikki tekislikka geometrik elementlarni perpendikulyar proeksiyalash ortogonal proeksiyalash usuli (gaspar monj usuli) deb ataladi. ortogonal sozi togri burchakli degan ma’noni bildiradi. geometrik nuqtai nazardan olganda har qanday geometrik obrazlarni malum geometrik bolaklarga bolish mumkin, yani har qanday jism – sirtdan, sirt – tekislikdan, tekislik – chiziqdan, chiziq nuqtalarning geometrik yigindisidan iboratdir. shuning uchun proeksiyalar yasashni nuqtaning tekisliklardagi proeksiyalarini yasashdan boshlash orinli. har qanday geometrik elementning bir proeksiyasi uning hamma olchamlarini va fazodagi vaziyatini aniqlab bera olmaydi. shuning uchun uning ikki yoki uch tekislikdagi proeksiyalarini chizish zarur. shunga kora ozaro perpendikulyar bolgan ikki proeksiyalar tekisligini olib, unda nuqtaning ortogonal proeksiyasini chizamiz (1.3 - chizma). berilgan ikki tekislik yani, ozaro perpendikulyar vh. v-frontal proeksiyalar tekisligi h- gorizontal proeksiyalar tekisligi [ox)-proeksiyalar oq a-fazodagi nuqta a - a nuqtaning frontal proeksiyasi a – a nuqtaning gorizontal proeksiyasi ax – a nuqtaning proeksiya oqidagi …

4 / 5

nuqtaning epyuri (1.4 - chizma)da keltirilgan. [a a] – boglovchi chiziq [a a] [ox) 1.4 – chizma. xususiy vaziyatdagi togri chiziqlar. h, v, w proeksiyalar tekisliklariga parallel yoki perpendikulyar bolgan togri chiziqlarga xususiy vaziyatdagi togri chiziqlar deyiladi. 1. proeksiyalar tekisliklarining biriga parallel bolgan chiziqlar. a) agar togri chiziq gorizontal proeksiyalar tekisligiga parallel bolsa, u holda bu togri chiziq gorizontal togri chiziq deyiladi. [ab] || h - gorizontal togri chiziq. кoordinatalari bilan berilgan [ab] gorizontal togri chiziqning fazoviy chizmasini chizamiz (1.6 - chizma). a (20; 10; 30) b (50; 30; 30) 1.5 – chizma. кoordinatalari bilan berilgan [ab] gorizontal togri chiziqni epyur - chizmasini chizamiz (1.6 - chizma). 1.6 – chizma. [ab] || h [ab] || [ox) [a b] = |ab| gorizontal togri chiziqning gorizontal proeksiyasi uning haqiqiy kattaligiga tengdir. gorizontal togri chiziqning frontal proeksiyalar tekisligi v bilan hosil qilgan burchagi . = [ab] ^ v b) agar togri chiziq frontal …

5 / 5

chizma geometriya fani bo‘yicha ma’ruza - Page 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chizma geometriya fani bo‘yicha ma’ruza"

1 – ma’ruza. kirish. chizma geometriya fani, uning vazifalari va bakalavrlar tayyorlashdagi o’rni. reja: 1. chizma geometriya fani, uning vazifalari. 2. markaziy proeksiyalash usuli. 3. parallel proeksiyalash usuli. 4. parallel proeksiyalashning asosiy xossalari: chizma geometriya fani, uning vazifalari. chizma geometriya matematika fanining maxsus tarmoqlaridan bolib, unda quyidagi asosiy masalalar korib chiqiladi: 1. fazoviy jismlarni (nuqta, tog’ri chiziq, tekislik, sirt) tekislikda tasvir qilish usullari. 2. jismlarning epyuri (tekis chizmasi) boyicha uning geometrik xossalarini tekshirish. 3. fazoda geometrik jismlarning joylashishiga oid masalalarni grafika yordamida yechish. chizma geometriya barcha texnika yonalishidagi oliy oquv yurtlarining talabalari uchun fan sifatida oqitiladi...

This file contains 5 pages in DOCX format (263.0 KB). To download "chizma geometriya fani bo‘yicha ma’ruza", click the Telegram button on the left.

Tags: chizma geometriya fani bo‘yicha… DOCX 5 pages Free download Telegram