raqobatning turlari va usullari

DOCX 8 pages 26.7 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.7 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

raqobatning turlari va usullari reja: 1. raqobatning mohiyati 2. raqobatning turlari va usullari 3. monopoliyalarning iqtisodiy asoslari va ularning turlari 4. oʻzbekistonda raqobatchilik muhitining vujudga kelishi va monopoliyaga qarshi qonunchilik 1. raqobatning mohiyati raqobat - bozor subyektlari iqtisodiy manfaatlarining toʻqnashuvidan iborat boʻlib, ular oʻrtasidagi yuqori foyda va koʻproq naflilikka ega boʻlish uchun kurashni anglatadi. raqobat ishtirokchilarining asosiy maqsadlari: · koʻproq naflilikka erishish · koʻproq foyda olish raqobat kurashi quyidagi subyektlar oʻrtasida amalga oshadi: · sotuvchi bilan sotuvchi · sotuvchi bilan xaridor · xaridor bilan xaridor raqobatning asosiy vazifalari qoʻyidagilar: 1 • tartibga solish vazifasi; 2 • resurslarni joylashtirish vazifasi; 3 • innovatsion vazifa; 4 • moslashtirish vazifasi; 5 • taqsimlash vazifasi; 6 • nazorat qilish vazifasi. ishlab chiqaruvchilar oʻrtasidagi raqobat - tovarlarni qulay sharoitida ishlab chiqarish, yuqori narxlarda sotish va bozordagi mavqeini mustahkamlash orqali eng koʻp foyda olishga qaratiladi resurs egalari oʻrtasidagi raqobat - oʻzlarining iqtisodiy resusrlarini (kapital, yer, ishchi …

2 / 8

tarmoqlar korxonalari oʻrtasida eng yuqori foyda normasi olish uchun olib boriladigan kurashdan iborat. raqobatning usullari quyidagilar: halol raqobat - iqtisodiy usullarni qoʻllash, salbiy holatlarga barham berish gʻirrom raqobat - tajovuzkorlik, shavqatsizlik, narxni pasaytirish narx vositasida raqobat - dyemping, narxlar jangi narxsiz raqobat - xizmat, sifat halol raqobat - raqobat kurashida jamiyat tomonidan tan olingan iqtisodiy usullarni qoʻllash, oʻzining maqsad va manfaatlariga erishishda umumjamiyat manfaatlariga zid keluvchi holatlarni qoʻllamaslik kabi qoidalarga asoslanadi. halol raqobatning quyidagi belgilarini ham koʻrsatib oʻtish maqsadga muvofiq hisoblanadi: · qalbaki bellashuv, majburiy safarbarlikni tan olmaydi · boqimandalik, befarqlik, yuzakichilik, koʻzboʻyamachilik kabi salbiy holatlarga barham beradi; · qarindosh-urugʻchilikni, oshna-ogʻaynigarchilikni, tanish-bilishlikni, maʼmuriy-buyruqbozlikni tan olmaydi gʻirrom raqobat - raqobatlashuvning noanʼanaviy, jamiyat tomonidan eʼtirof etilmagan, ijtimoiy ahloq qoidalari doirasidan chetga chiquvchi, noiqtisodiy (yaʼni, jismoniy kuch ishlatish, majburlash, raqiblarning obroʻsiga putur yetkazish va h.k.) usullaridan foydalanishga asoslanadi. narx vositasida raqobat - kurashning asosiy usuli boʻlib ishlab chiqaruvchilarning oʻz tovarlari narxini boshqa ishlab …

3 / 8

obat kurashida yutib chiqadi. 3. monopoliyalarning iqtisodiy asoslari va ularning turlari monopoliya - monopol yuqori narxlarni oʻrnatish hamda monopol yuqori foyda olish maqsadida tarmoqlar, bozorlar va yaxlit makroiqtisodiyot ustidan hukmronlikni amalga oshiruvchi yirik korxonalar (firma, korporatsiyalar) ning birlashmalari. monopoliyalarning moddiy asosi bu - ishlab chiqarishning, yaʼni ishlab chiqarish vositalari, ishchi kuchi hamda mahsulot ishlab chiqarish hajmining yirik korxonalar qoʻlida toʻplanishi hisoblanadi. buning asosiy sababi, olinayotgan foyda hajmining koʻpayishi. monopoliyalarning asosiy turlari: · bozorni qamrab olish darajasiga koʻra: sof monopoliya oligopoliya monopsoniya · vujudga kelishi sababi va tavsifiga koʻra: tabiiy monopoliya - korxonaning texnologik xususiyatlari sababli mahsulotga boʻlgan talabni qondirish raqobat mavjud boʻlmagan sharoitda samaraliroq amalga oshiriluvchi tovar bozorining holati. legal (qonuniy) monopoliya - bu qonuniy tarzda tashkil etiluvchi monopolistik holat. patent tizimi, muallif-lik huquqi, tovar belgilari sunʼiy monopoliya - monopol foyda olish maqsadida tashkil etiluvchi birlashmalarning shartli nomi. ularning hatti – harakatlari: · bozorga yangi raqiblarning kirib kelishiga yoʻl qoʻymaslik …

4 / 8

gsizlikning kuchayishi, iqtisodiy turgʻunlik va fan-texnika taraqqiyotining sekinlashuvi, iqtisodiyotda demokratik harakatlarning toʻsib qoʻyilishi 4. oʻzbekistonda raqobatchilik muhitining vujudga kelishi va monopoliyaga qarshi qonunchilik oʻzbekistonda raqobatchilik muhitini vujudga keltirishning asosiy yoʻli, bu raqobatni inkor qiluvchi davlat monopoliyasidan nodavlat, turli xoʻjalik shakllarining mavjudligiga asoslangan va iloji boricha erkin raqobatni taqozo etuvchi bozor tizimiga oʻtishdir. bu yerda raqobatchilik munosabatlarini shakllantirish, avvalo, mustaqil erkin tovar ishlab chiqaruvchilarning paydo boʻlishini taqozo qiladi, chunki raqobatning asosiy sharti alohidalashgan, mulkiy masʼuliyat asosida oʻz manfaatiga ega boʻlgan va tadbirkorlik tahlikasini zimmasiga oluvchi erkin xoʻjalik subyektlarining mavjudligi, ularning bozor orqali aloqa qilishidir. oʻzbekistonda samarali raqobat muhitini yaratish uchun koʻriladigan chora-tadbirlar: 1. iqtisodiyotda davlat monopolizmining har qanday namoyon boʻlishini maksimal darajada bartaraf etish 2. bozor sharoitida vujudga kelayotgan monopoliyalarning bozordagi oʻz ustunlik mavqelarini suisteʼmol qilish imkoniyatlarining oldini olish oʻzbekistonda “monopol faoliyatni cheklash toʻgʻrisida”gi qonun (1992-yil, avgust) quyidagilarni man qiladi: · bozorda ataylab taqchillik hosil qilish · narxlarni monopollashtirish · raqobatchilarning …

5 / 8

rni davlat reestriga kiritish mezonlari agar korxona ishlab chiqargan muayyan mahsulotlar bozordagi shu turdagi mahsulotning oziq – ovqat mahsulotlari uchun 20%, boshqa tovarlar uchun 35% idan ortiq boʻlsa, bu korxona monopolistik korxona sifatida davlat reestriga kiritiladi. oʻzbekistonda “monopol faoliyatni cheklash toʻgʻrisida”gi qonun (1992-yil, avgust) kuchga kiritildi hamda uning asosida raqobatchilikni rivojlantirishga qaratilgan bir turkum meʼyoriy hujjatlar ishlab chiqildi. mazkur qonunga koʻra, bozorda ataylab taqchillik hosil qilish, narxlarni monopollashtirish, raqobatchilarning bozorga kirib borishiga toʻsqinlik qilish, raqobatning gʻirrom usullarini qoʻllash man etiladi. oʻzbekiston respublikasi oliy majlisi tomonidan 1996-yil 27-dekabrda “tovar bozorlarida monopolistik faoliyatni cheklash va raqobat toʻgʻrisida”gi yangi qonun qabul qilindi. ushbu qonun monopolistik faoliyat va gʻirrom raqobatning oldini olish, uni cheklash, toʻxtatishning tashkiliy va huquqiy asoslari belgilab berib, respublikaning tovar bozorlarida raqobat munosabatlarini shakllantirish va samarali amal qilishini taʼminlashga qaratilgan. /docprops/thumbnail.emf raqobatning turlari va usullari reja: 1. raqobatning mohiyati 2. raqobatning turlari va usullari 3. monopoliyalarning iqtisodiy asoslari va ularning turlari …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "raqobatning turlari va usullari"

raqobatning turlari va usullari reja: 1. raqobatning mohiyati 2. raqobatning turlari va usullari 3. monopoliyalarning iqtisodiy asoslari va ularning turlari 4. oʻzbekistonda raqobatchilik muhitining vujudga kelishi va monopoliyaga qarshi qonunchilik 1. raqobatning mohiyati raqobat - bozor subyektlari iqtisodiy manfaatlarining toʻqnashuvidan iborat boʻlib, ular oʻrtasidagi yuqori foyda va koʻproq naflilikka ega boʻlish uchun kurashni anglatadi. raqobat ishtirokchilarining asosiy maqsadlari: · koʻproq naflilikka erishish · koʻproq foyda olish raqobat kurashi quyidagi subyektlar oʻrtasida amalga oshadi: · sotuvchi bilan sotuvchi · sotuvchi bilan xaridor · xaridor bilan xaridor raqobatning asosiy vazifalari qoʻyidagilar: 1 • tartibga solish vazifasi; 2 • resurslarni joylashtirish vazifasi; 3 •...

This file contains 8 pages in DOCX format (26.7 KB). To download "raqobatning turlari va usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: raqobatning turlari va usullari DOCX 8 pages Free download Telegram