termik ishlash texnologiyasi

DOC 19 pages 773.5 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 773.5 KB

File type DOC

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

termik ishlash texnologiyasi reja: 1. termik ishlashdan maqsad va uni turlari. 2. i tur yumshatish. 3. ii tur yumshatish. 4.po`latlarni ximik-termik ishlash protsesslarining umumiy xarakteristikasi. po`latlarni sementatsiyalash. 5. sementatsiyalangan po`latlarga termik ishlov berish texnologiyasi 6. po`latlarni azotlash texnologiyasi. 7. po`latlarni yuzasini uglerod va azot bilan birgalikda to`yintirish. 8. po`lat yuzasini metallar bilan diffuzion to`yintirish (metallizatsiya). qora metall va uning qotishmalari texnikaviy temirni temir rudalaridan uglerod yordamida kaytarish reaktsiari yordamida olinadi va shuning uchun temir tarkibida xamma vakt 4,5 - 5,o % dan yukori bulmagan mikdorda uglerod buladi. bundan tashkari, texnikaviy temir tarkibiga rudadan kupgina xar xil elementlar utadi. ularga misol kilib si, mn, p, s va xatto ni, sr larni kursatish mumkin. kora metallarga asosan temir va uning kotishmalari kiradi. temir kotishmalarining eng muximlarini pulat bilan chuyan tashkil etadi. kimyoviy tarkibi jixatidan pulat bilan chuyan, ya’ni ular kup komponentli kotishmalardir. ammo ularning tarkibiga ikkita asosiy komponent - temir va uglerod …

2 / 19

mi temir bilan kimyoviy birikkan xolda - temir karbidi (ўes, tsementit) kurinishda buladi. bunday kotishma ok chuyan deyilib, uni kayta ishlash yuli bilan undan pulat olinadi. ok chuyanning ozrok kismi maxsus tarzda yumshatilib shartli ravishda bolgalanuvchan chuyanga aylantiriladi. pulatning olinish usuliga kura kayta ishlanuvchi chuyan 3 sinfga, ya’ni marten, bessemer va tomas chuyanlarga bulinadi. marten chuyani m-1, m-2, va x.k., bessemer chuyani b-1, b-2 va x.k., tomas chuyani esa t-1, t-2 va x.k. kurinishda markalanadi. 2)kuymakorlik chuyanning tarkibidagi uglerodning mul kismi erkin xolatda grafit kurinishda buladi va sinik joyi kulrang tusda bulgani sababli kulrang chuyan deb ataladi. tarkibidagi grafitning shakliga kura kulrang chuyan oddiy, juda puxta va bolgalanuvchi chuyanlarga bulinadi. oddiy kulrang chuyan sch xarflari va ikki xonali ikkita son bilan markalanadi (sch12-29). sch - serыy chugun; 12 - uni chuzilishidagi pishiklik chegarasi (kg/mm2); 29 - egilishidagi mustaxkamligi (kg/mm2) ni bildiradi. bu chuyanda grafit plastinkalar shaklida buladi. juda puxta chuyan …

3 / 19

legirlangan chuyanlar deb ataladigan xili xam buladi. pulatlar va ularning sinflanishi pulatlar xozirgi zamon texnikasining barcha soxalarida xilma-xil detallar, mashinalar va konstruktsiyalar tayyorlash uchun ishlatiladigan asosiy material xisoblanadi. pulat asosan chuyandan olinib, undan tarkibi bilan farklanadi. pulatda uglerod va boshka elementlar mikdori chuyandagiga nisbatan kam buladi. demak chuyandan pulat olishda chuyan tarkibidagi kushimcha elementlar mikdorini kamaytirish lozim buladi. xozirgi kunda pulat olishning uch usuli mavjud bulib, bularga konvertor, marten va elektr usullar kiradi. kimyoviy tarkibiga kura pulatlar ikki guruxga, ya’ni uglerodli pulatlar guruxi bilan legirlangan pulatlar guruxiga bulinadi. ugderodli pulatlar. tarkibida 2,14% gacha uglerod bulgan pulatlar uglerodli pulatlar deyiladi. tarkibida 0,25% gacha uglerod bulgan pulatlar kam uglerodli, 0,25 dan 0,60% gacha uglerod bulgan pulatlar urtacha uglerodli va 0,60% dan kup uglerodi bulgan pulatlar esa kup uglerodli pulatlar deb ataladi.uglerodli pulatlar, vazifasiga kura, konstruktsion pulatlar bilan asbobsozlik pulatlarga, sifatiga kura esa oddiy sifatli, sifatli va yukori sifatli pulatlarga bulinadi. uglerodli konstruktsion …

4 / 19

sulida va konvertor usulida tayyorlanadi. bu gurux pulatlari vmst.1, vmst.2, vkst.1, vkst.2, kabi xarflar va rakamlar bilan markalanadi. sifatli pulatlarning kimyoviy tarkibi va mexanikaviy xossalari kafolatlangan buladi. sifatli pulatlar tarkibidagi marganets mikdoriga kura ikki guruxchaga bulinadi. ( gurux pulatlarda kupi bilan 0,8%; 11 gurux pulatlarida esa 1,2% gacha marganets buladi. 1 gurux pulatlar 05, 08, 10, 15, 20, ------, 85 ( 0,05% uglerod va 0,85% gacha marganets buladi). (( gurux pulatlar 15g, 20g, -----, 70g (0,15 dan 0,7% s va 0,8 dan 1,2% gacha marganets bor). uglerodli asbobsozlik pulatlar jumlasiga tarkibida 0,65 dan 1,35% gacha uglerod bulgan pulatlar kiradi. bu pulatlar sifatli va yukori sifatli bulishi mukin. uglerodli asbobsozlik pulatlar u7, u7a, u8, u8a, -------, u13, u13a bilan markalanadi. bunday belgi pulat uglerodli (u), rakamlar uglerod mikdorini undan bir ulushini (7=0,7% s) bildiradi. a-xarfi pulatni yukori sifatli ekanligini bildiradi. legirlangan pulatlar tarkibida ataylab kushilgan elementlar, masalan sr, ni,mo, v, w …

5 / 19

an (10,0% dan kup) pulatlar. kam legirlangan pulatlar asosan konstruktsion pulatlar sifatida, urtacha legirlangan pulatlar konstruktsion va asbobsozlik pulatlar sifatida, kup legirlangan pulatlar esa asosan maxsus xossali pulatlar sifatida ishlatiladi. legirlangan pulatlar vazifasiga kura uch guruxga - konstruktsion pulatlar guruxi, asbobsozlik pulatlar guruxi va maxsus xossali pulatlar guruxiga bulinadi. uchinchi gurux pulatlarga kuyidagi maxsus pulatlarni kursatish mumkin: korroziyabardosh pulatlar, olovbardosh pulatlar, issikbardosh pulatlar, elektr karshiligi yukori bulgan kotishmalar, aloxida termik xossalarga ega bulgan kotishmalar, magnitli kotishmalar va x.k. aloxida fizikaviy va kimyoviy xossalarga ega bulgan pulatlar va kotishmalar xozirgi zamon texnikasining turli soxalarida va ayniksa, elektrotexnika va radiotexnika sanoatida, raketasozlik va turbinasozlikda, aviatsiya va kimyo sanoatda kup ishlatiladi. gost ga kura, xar kaysi legirlovchi element ma’lum xarf bilan belgilanadi. masalan: a-azot, yu-alyuminiy, r-bor, f-vanadiy, v-vol’fram, k-kobal’t, s-kremniy, g-marganets, d-mis, e-selen, ch-siyrak er elementlari, t-titan, x-xrom, p-fosfor, ts-tsirkoniy, n-nikel’, m-molibden, b-niobiy. legirlangan pulatlar tegishli xarflar va rakamlar bilan markalanadi. xarflar legirlovchi …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "termik ishlash texnologiyasi"

termik ishlash texnologiyasi reja: 1. termik ishlashdan maqsad va uni turlari. 2. i tur yumshatish. 3. ii tur yumshatish. 4.po`latlarni ximik-termik ishlash protsesslarining umumiy xarakteristikasi. po`latlarni sementatsiyalash. 5. sementatsiyalangan po`latlarga termik ishlov berish texnologiyasi 6. po`latlarni azotlash texnologiyasi. 7. po`latlarni yuzasini uglerod va azot bilan birgalikda to`yintirish. 8. po`lat yuzasini metallar bilan diffuzion to`yintirish (metallizatsiya). qora metall va uning qotishmalari texnikaviy temirni temir rudalaridan uglerod yordamida kaytarish reaktsiari yordamida olinadi va shuning uchun temir tarkibida xamma vakt 4,5 - 5,o % dan yukori bulmagan mikdorda uglerod buladi. bundan tashkari, texnikaviy temir tarkibiga rudadan kupgina xar xil elementlar utadi. ul...

This file contains 19 pages in DOC format (773.5 KB). To download "termik ishlash texnologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: termik ishlash texnologiyasi DOC 19 pages Free download Telegram