hamza hakimzoda niyoziy (1889-1929)

DOC 81,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662756053.doc hamza hakimzoda niyoziy (1889-1929) hamza hakimzoda niyoziy (1889-1929) reja: 1. hamzaning hayoti va ijodiy yo`li. 2. hamza - ma`rifatparvar. 3. hamza - milliy istiqlol kuychisi. 4. yangi o`zbek she`riyatida "milliy ashulalar" to`plamining o`rni. 5. hamza - dramaturg. o`zbek xalqining atoqli shoiri. dramaturgi, muzikant drejyori va yirik jamoat arbobi hamza adabiyotimiz tarixida to`ng`ich vakillaridan biri sifatida ko`zga tashlanadi. darhaqiqat o`zbek poeziyasining ham, dramaturgayasining ham. prozasi, pedagogikasi va teatr san`atining ham tarixi hamza ijodi bilan uzviy bog`liqsir. hamza eski usuldagi maktabda, so`ng madrasada ta`lim olgandan so`ng mustaqil ravishda mutolaaga beriladi. o`zbek, fors, tojik hamda rus klassiklari asarlarini sevib o`qiydi. xix asrning birinchi va ikkinchi yarmidagi satirik maktab vakillari ijodini o`rganadi - ilk poetik ijodida ular izidan boradi. u o`z bilimini oshirish maqsadida rus tuzem maktabiga kirib o`qiydi. natijada hamza o`zbek xalqini qoloqliqda va jaholatda saqlab kelayotgan ijtimoiy tuzumga. feodal urf-odatlarga. dindorlarga qarshi kurash ochadi. xalqni mavifatli qilish orzusi uning qalbida jo`sh …

ri "devoni nihoniy" to`plamiga kiritilgan. to`plamga kiritilgan she`rlarda hamza klassik poeziya an`analariga ergashdi. bu she`rlarning aksariyati aruz vaznida yozilgan bo"lib, ular asosan ishqiy va mawparvarlik ruxidagi she`rlardan tashkil topgan. hamzaning "yangi saodat" nasriy asarida ham, "zaharli hay ot y ox ud ishq qurbon lari" dramasida ham j adid adabiyotaning bosh mavzu - ma`rifatparvarlik g"oyalari etakchi o`rinni egallaydi. hamza adabiyotimiz tarixida shoir, dramaturg sifatidagina emas, balki nasrnavis sifatida ham muhim o`rin egallaydi. "haqiqat kimda?" (1908), "ishq" (1915), "uchrashuv" (1915), "turmush achchiqlari" (1915) kabi ocherk, hikoya, qissa va romashkuj bunga misol bo`la oladi. o`zbek adabiyotida realistik proza namunalariday yaratishda hamzaning xizmatlari kattadir. uning uyangi saodat" nomi bilan atalgan birinchi yirik asari boshdan-oyoq xalqni ilmu-ma`rifatga chiqarish g`oyasi bilan sug?orilagan, povest kirish va xotimadan tashqari o`n besh bobdan iborat. asar qahramonlari ikki qutbni tashkil etadi. birinchi qutbda ijobiy qaxramonlar - maryam, olimjon. hadicha va muallif timsollari tursa, ikkinchi qutbda salbiy obraz - olimjonning otasi …

ing xotini maryam o`qimishli, aqlli, irodali ayol bo`lgani uchun hamma qiyinchiliklarga bardosh beradi. har kimlarning xizmatini qilib, o`g`li olimjon va qizi hadichalarni ham o`zi singari mehnatsevar, odobli va o`qimishli kishilar qilib tarbiyaiaydi. qissaning bosh qaxramoni maryamxon va uning o`g`li olimjonlardir. yosh yigit olimjon onasi maryamning yaqin do`sti ahmadjonning yordamida yangi usul maktabiga kirib o`qiydi. u o`zining o`tkir zehni, odob-axloqi va o`qishga bo`lgan zo`r ishtiyoqi sinfdoshlaridan ajralib turadi. shunday qilib olimjon maktabni a`lo baholarga tamomlaydi. xatli-savodli bo`lganidan so`ng olimjon boyning qo`lida mirzolik qiladi. so`ng otasini izlab topadi, oilaga qaytaradi. olimjonning aql-zakovatiga tan bergan abdurahmonboy keyinchalik olimjonni o`ziga kuyov-o`g`il qilib oladi. boy vafot etganidan so`ng uning barcha boyliklariga merosxo`r bo`lib qoladi. shunday qilib xarob bomgan oila maryamxonning tadbirkorliga va olimjonning o`qimishli kishi bo`lib etishishi tufayli yangi saodatga erishadi. bu o`rinda shuni ta`kidlab o`tish kerakki. hamza olimjonni mustamlaka zulmi ostida ezilgan, avom xalq ichidan etishib chiqqan birinchi ma`rifparvar shaxs sifatida psixologik jihatdan ishonarli …

il gul", "sariqgul", "yashil gul", "pushti gul", "safsar gul", "atir gul", "gull qarg`a" turqumidagi aloxdsa-aloxdsa to`plamlarga kiritilgan. hamzaning milliy kuylarga she`rlar yozishi tasodifiy bo` imagan, u birinchidan. xalq og` zaki ijodiga, xususan. qo` shiqlarga juda qiziqish bilan qaragan va etnografik ekspedisiyalarda qatnashib ularni qunt bilan to`plagan. ikkinchidan, hamza ma`rilparvarlik ruxi bilan sug`orilgan bu she`rlarini omma orasida keng tarqalishini ta`min etish maqsadida xalq qo`shiqlaridan bir vosita sifatida foydalangan. chunki qcvshiq xalq orasida tez tarqaluvchi janrdir. shunda qilib hamza xalq orasida keng shuxrat qozongan milliy ashulalarimizning o`rni yo`qolib ketmasligi uchun ba`zi engil-elpi, hattoki qabih, behayo she`rlar o`rniga yangi matn tayyorlab berishga ishtiyoq bilan kirishadi. zamondoshlari uning bu xayrli ishlarini qo`llab-quvvatlaydilar va hamzaning tabarruk qalamidan chiqqan "milliy she`rlarni" ixlos bilan ijro eta boshlaydilar. "gul" to`plamlarining har birida 4-5 tadan, ayrimlarida esa 10 tadan oshiq she`rlar bo`lib, ularning tematik doirasi keng va xilma-xildir. to`plamlardagi she`rlar boshdan-oyoq xalqning orzu-umidlari va intilishlarini o`zida aks ettirgan. shuningdek. …

ang). 20 "milliy ashulalar"ning bosilib chiqqan kitobchalari sakkizta ekanligi barchaga ma`lum. biz yuqorida ularning nomlarini zikr etdik. hamza bulardan tashqari 1919 yildan 1926 vilgacha "karnay gul", "qora gul", "gull qatma-qat" to`plamlarini ham yozganligini, ammo ularning chop etilganligini ma`lum qiladi. xulosa qilib aytganda, "gul" to`plamlarida ilgari surilgan g`oya, ya`ni vatan tuyg`usini tarbiyalashga qaratilgan g`oya reaspublikamiz istiqlolga erishgach yanada katta ahamiyat kasb etmoqsa. hamzaning adabiy ijodida dramaturgaya ayniqsa katga mavqega ega. u xx asr boshlaridagi boshqa o`zbek dramaturglari, birinchi navbatda behbudiy, fitrat, cho`lpon va avloniylar bilan birgaliqsa milliy dramaturgiyaning mustaqil adabiy janri sifatida ravnaq topishiga salmoqli xissa qo`shdi. hamza prozaga nisbatan avom xalqni ma`rifatli qilishda teatrnyng imkoniyatlari beqiyos ekanligini tezda anglab etdi. shuning uchun ham u teatrni hayot kuzgusi, zamon kuychisi deb atadi. hamza teatr san`atining dastlabki taraqqiyotida o`zi rejissyor, ovoz muallimi, artist, kompozitor, suflyor va sahnalashtiruvchi bomib ishladi. u inqilob arafasi va oktyabrdan keying! dastlabki yillarda "o`ch" (1912), "ilm hidoyati" (1915), …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hamza hakimzoda niyoziy (1889-1929)"

1662756053.doc hamza hakimzoda niyoziy (1889-1929) hamza hakimzoda niyoziy (1889-1929) reja: 1. hamzaning hayoti va ijodiy yo`li. 2. hamza - ma`rifatparvar. 3. hamza - milliy istiqlol kuychisi. 4. yangi o`zbek she`riyatida "milliy ashulalar" to`plamining o`rni. 5. hamza - dramaturg. o`zbek xalqining atoqli shoiri. dramaturgi, muzikant drejyori va yirik jamoat arbobi hamza adabiyotimiz tarixida to`ng`ich vakillaridan biri sifatida ko`zga tashlanadi. darhaqiqat o`zbek poeziyasining ham, dramaturgayasining ham. prozasi, pedagogikasi va teatr san`atining ham tarixi hamza ijodi bilan uzviy bog`liqsir. hamza eski usuldagi maktabda, so`ng madrasada ta`lim olgandan so`ng mustaqil ravishda mutolaaga beriladi. o`zbek, fors, tojik hamda rus klassiklari asarlarini sevib o`qiydi. xix asrning birinchi v...

Формат DOC, 81,0 КБ. Чтобы скачать "hamza hakimzoda niyoziy (1889-1929)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hamza hakimzoda niyoziy (1889-1… DOC Бесплатная загрузка Telegram