hamza ijodini o‘rganish muammolari

DOCX 38 стр. 133,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 38
hamza ijodini o‘rganish muammolari kurs ishi mundarija: kirish....................................................................................................................... i bob. hamza ijodini baholashda shaxsiyatidagi siyosiy-mafkuraviy g’alizliklar, muommolar................... 1.1 tarjimayi holi........................................................... 1.2 hamza kim edi: dahriymi yoki dindor, millatparvar jadidmi yoki bolsheviklarga sotilgan ziyoli?........................ ii bob . hamza ijodidagi asosiy mavzular. ilmiy-ijodiy merosi....................................................................................................... 2.1 hamzaning maorif sohasidagi ma’rifatparvarlik va jadidlik harakatlarining ijodida aks etishi.......................................................................... 2.2. hamza ijodidagi turkiston, millat va milliyat masalasi.......................................................................2.3 hamza hakimzoda niyoziyning o’zbek milliy adabiy tili rivojiga qo’shgan hissasi............................................................. 2.4 hamza ijodi xronologiyasi va uni istiqlolda o’rganganlar.................... xulosa.................................................................................................................... foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati........................................... kirish kurs ishining dolzarbligi : o'zbek adabiyotshunosligida hamza ijodi nihoyatda ko'p o'rganilgan masalalardan sanaladi. uning ijodini o 'rganish, talqin va targ 'ib etish masalasi, ayniqsa sho 'ro davri adabiyotshunosligining yetakchi masalalaridan biri edi. shu ma'noda bu davrda nihoyatda ko'p ilmiy va badiiy asarlar yaratildi. hatto adabiyotshunoslikda hamzashunoslik degan alohida yo'nalish paydo bo'ldi. hamzani eʼtirof etib yozilgan asarlarda inqilobchi hamza, ateist hamza, shoʻrolarga xizmat qiluvchi hamza obrazlarini turli …
2 / 38
faqat siyosiy tuzumga xizmat qiluvchi asarlarningina saralab olib, targʻib qilish hodisasi ham koʻp uchragan. ushbu kurs ishida maʼrifatparvar adib hamza hakimzoda niyoziyning hayot yo'li, uning shaxsiyatiga xos boʻlgan xususiyatlarning turli davrlarda turlicha talqin etilgani haqida soʻz boradi. tarixiy haqiqatni qaror toptirish uchun hamza shaxsiga va ijodiga xolisona yondashuv lozimligi, maktab darsliklarida ham ayni shu jihatga ahamiyat berilishi zarurligi masalalari muhokamaga tortilgan. shuningdek, ushbu kurs ishida shoir shaxsidan inqilobchi, dahriy timsollari zoʻrma-zo'rlik bilan yasalgani, aslida adibning ma'rifatparvarlik ruhidagi asarlari notoʻgʻri talqin qilingani haqida mulohazalar o'rin olgan. kurs ishining maqsadi : uzoq vaqtdan beri ziddiyatga qolib kelgan hamza shaxsiyatini, mafkuraviy sabablar tufayli xolis baholanilmagan ijodini qayta o’rganish, keng ommaga tadbiq qilish. kurs ishining o’rganilish darajasi : o‘tgan yuz yildan ko‘proq vaqt mobaynida hamza faoliyati va ijodiy merosi turli mezonlarga ko‘ra o‘lchab kelindi, har xil fikrlar aytildi. xx asrning 10-yillaridan 30-yillarigacha hamza hayotda ham, ijodda ham, ma’rifatparvarlik sohasida ham, jadidchilik harakatida ham nihoyatda …
3 / 38
y” (aslida ma’rifatga, ozodlikka chaqiriq) ruhdagi asarlari nimani anglatadi? – kabi savollarga o‘sha davr voqeliklari ko‘zgusi orqali qarashgina asl haqiqatni namoyon qiladi. alohida ta’kidlash joizki, hamzaning hayoti va faoliyati turkistonda xx asrning boshidagi umumiy ma’naviy o‘zgarishlar, ilg‘or ijtimoiy-falsafiy fikrlar, jadidchilik harakati rivoji davriga to‘g‘ri keladi. u o‘z ijodi bilan o‘zbek milliy tafakkurining taraqqiysi, undagi xalqchil g‘oyalarning borgan sari rivoj topib borishida, yangi avlod vakillari ta’lim-tarbiyasida muayyan ahamiyatga ega bo‘ldi, deyish mumkin. kurs ishining tuzilmasi : kirish , asosiy qism , xulosa va foydalanilgan ro‘yxatidan iborat i bob. hamza ijodini baholashda shaxsiyatidagi siyosiy-mafkuraviy g’alizliklar, muommolar. 1.1 . tarjmai holi. otam niyoz o‘g‘li[1] 1836 yilda tug‘ilib, 16 yoshinda dehqonlig‘in tashlab, buxoroga borib, eskicha xalq do‘qtiri bo‘lub qaytg‘andur. shu yili avvalda mening onamga[2] uylanib, ho‘qand kelib turg‘un bo‘lgandur. mana men shul oiladan 1889 yilda tug‘ulib, otam o‘qimishli bo‘lsin uchun 1898 yilda o‘zbekcha, forschaga tom savodli bo‘lib, 1899 yildan 1906 yilg‘acha madrasada eski usul …
4 / 38
uhobirasi uchun lahn yozilg‘an bir she’rim, 1899—1900 yillarda yozilg‘an she’riy yozishmalarim saqlanib keladur. axiyri 1908 yilda namangan borib, 7—8 oy tahsil etganimdan so‘ng hozirgi maorif (namanganda) rahbari abdulla to‘qmullin bilan tasodif etib, undan yaxshi rahbarliklar oldim. ul menim qo‘limda o‘z qalamim bilan yuz sahifadin ortig‘roq eski usuldag‘i she’riy yozishmalarimi ko‘rub, tarbiyag‘a kirishdi. menim tashabbusim bilan shunda 16 kishilik qurs ochib, hodi maqsudiyning arabiy lisonindagi hisoblariga o‘xshash asaridan 3 oy davomda o‘rtachaga yaqin arabchadan, uchinchi sinfga boshqa fanlardan hozirlana oldim. shul vaqtda otamg‘a yozg‘an arabcha maktublarim butunisicha saqlanib keladur. 1905 yil rabochiy inqilobini ham men shunda o‘rgandim. qo‘l matbaasi bilan mayda risolacha, e’lonlar chiqarib turuvchi bir tatar yigiti bo‘lub, men har haftada bir-ikki uning bilan suhbat qiladur edim. ul meni xiyli dardlag‘an bo‘lsa kerak, shul kundan boshlab, eski podsholar turmushidan bir «haqiqat kimda?» ismli havosiz operalik roman yozg‘an edim, o‘g‘urlatdim, bugunki, topilmaydir. bundan buyong‘i she’rlarim milliy va inqilobiy tuslarin ola boshladi. …
5 / 38
sakkizinchi oyg‘acha bormay, andreev ismindag‘i skobel maorif rahbari tomonidan majburiy yopildi. bunga sabab marg‘ilonda avvaldin davom etib turgan maktab hamda tuzemniy — rus maktabi muallimi qudratilla qorining andreevga berib turgan axboridir. undan yana ho‘qand kelib, bir qancha o‘zimga yaqin kishilar to‘plab, ularning yordami bilan yo‘qsul bolalar uchun pulsiz o‘qutush maktabi ochdim. 20—30 keyin 15—16 kishi bir oygina yordam berdilar; o‘zim 4 oycha davom ettirgandan keyin, uyaz nachalnigi (medinskiy) tomonidan tintuv bo‘lub, yopildi. lekin hech bir qanday qog‘ozlarim qo‘liga tushmag‘an uchun qamalmay qutuldim. hozirda ham shul iona varaqlar imzolar bilan saqlanadur. undan so‘ng kechki qurs davom ettirub yurub, 1915 yilda yana majlis chaqirib, kitobxona, qiroatxona kabi masalalarni hal qilib, «g‘ayrat» isminda kitobxona ochdirdim. bundin maqsad bugungacha yozilg‘an asarlarimi ba’zilarin o‘z sarmoyam bilan bosdirg‘an bo‘lsam ham, ular maydaroq bo‘lub, boshqalarin shul kitobxona ismindin bosdirish edi. lekin kitobxonamiz ochilg‘andan so‘ng, 1910 yildan beri menim majlis va maktablarimg‘a butun kuchi bilan qarshi kelib turg‘an …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 38 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hamza ijodini o‘rganish muammolari"

hamza ijodini o‘rganish muammolari kurs ishi mundarija: kirish....................................................................................................................... i bob. hamza ijodini baholashda shaxsiyatidagi siyosiy-mafkuraviy g’alizliklar, muommolar................... 1.1 tarjimayi holi........................................................... 1.2 hamza kim edi: dahriymi yoki dindor, millatparvar jadidmi yoki bolsheviklarga sotilgan ziyoli?........................ ii bob . hamza ijodidagi asosiy mavzular. ilmiy-ijodiy merosi....................................................................................................... 2.1 hamzaning maorif sohasidagi ma’rifatparvarlik va jadidlik harakatlarining ijodida aks etishi..................................................

Этот файл содержит 38 стр. в формате DOCX (133,9 КБ). Чтобы скачать "hamza ijodini o‘rganish muammolari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hamza ijodini o‘rganish muammol… DOCX 38 стр. Бесплатная загрузка Telegram