tuproq sho’rlanishi

PPTX 457.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1460191926_62084.pptx /docprops/thumbnail.jpeg o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi o’zbekiston milliy universiteti biologiya-tuproqshunoslik fakulteti tuproqshunoslik yo’nalishi tuproqshunoslik fanidan tuproq sho’rlanishi www.arxiv.uz reja www.arxiv.uz sho’rxok va sho’rxoksimon tuproqlar sho’rtob va sho’rtobli tuproqlar sho’rxok va sho’rxoksimon tuproqlarning morfologik belgilari, sho’rlanish darajaslari va sho’rlanish tiplari bo’yicha klassifikatsiyasi sho’rtob va sho’rtobli tuproqlarning sho’rtoblilik xususiyatlari bo’yicha bo’linishi xulosa foydalangan adabiyotlar ro’yxati yer qatlamlarida suvda eriydigan ko’p miqdorda tuzlari bo’lgan tuproqlarga sho’rlangan tuproqlar deyiladi. sho’r tuproqlar yer yuzasining quruq cho’l, yarim sahro va sahro mintaqalarida keng tarqalgan. o’zbekistonda sho’rlangan yerlar maydoni 750 ming km2 ni tashkil qiladi. respublikamizning umumiy sug’oriladigan maydoni 4,3 mln. gektar bo’lsa, shundan 55-60 % i sho’r yerlar hisoblanadi. sho’rlangan yerlar ikki guruhga bo’linadi: sho’rhoksimon va sho’rhok yerlar. sho’rtob va sho’rtobli yerlar. tarkibida tuzlari oz bo’lgan (0,5-1,0%), yer usti (0-30 sm) qatlamida tuz to’planadigan tuproqlar sho’rhoqli tuproqlar deyiladi. sho’rlangan tuproqlar www.arxiv.uz sho’rlangan tuproqlar sho’rhok tuproq sho’rtob tuproq www.arxiv.uz sho’rlangan tuproqlar tuzli qatlamning …

qlarni sho’rlanish darajalarini va sho’rlanish tiplarining o’rganish muhim amaliy ahamiyatga ega. sho’rlangan tuproqlar guruhlari www.arxiv.uz tarkibida tuzlar oz bo’lgan (0,3 - 0,6 %) va yerning ostki (30-100 sm) qatlamlarida tuz to’plangan tuproqlar sho’rhoqsimon tuproqlar deyiladi. yerning ustki qatlamlarida tuzlar juda ko’p miqdorda (2-3 dan 10-30% gacha) bo’lgan tuproqlar sho’rhok tuproqlar deyiladi. sho’rhoksimon va sho’rhok tuproqlar yer yuzining qurg’oqchil mintaqalarida, shu jumladan o’zbekistonda keng tarqalgan. sho’rlangan tuproqlar genetik belgilari, morfologik tuzilishi, tuzli qatlamlarning joylashish chuqurligi, sho’rlanish darajasi va sho’rlanish tiplari bo’yicha klassifikatsiyalarga bo’linadi. sho’rhok tuproqlarning kimyoviy tarkibi va morfologik belgilariga ko’ra quyidagilarga bo’linadi: ho’l sho’rhoklar, qatqaloqli sho’rhoklar, mayin sho’rhoklar, qora sho’rhoklar. sho’rhok tuproqlar www.arxiv.uz tuproqdagi suvda eriydigan tuzlarning miqdori va sho’rlanishi darajasi laboratoriyada tuproqni kimyoviy analiz qilish yo’li (suvli so’rim analizi) bilan aniqlanadi. bunda tuproq eritmasining (rn) reaksiyasi, tuproqning ishqoriyligi, xlor-ioni, sulfat-ioni, kalsiy, magniy, natriy va suvda eriydigan tuzlarning jami (quruq yoki qattiq qoldiq) aniqlanadi va shu analiz natijalari bo’yicha tuproqning …

natriy xlor va natriy sulfat tuzlari bo’ladi. ularning tuproq singdirish kompleksi tarkibida oz miqdorda natriy bo’ladi. tuproqning sho’rlanish tiplari (milliekvivalent hisobida) anionlar bo’yicha kationlar bo’yicha ci so4 so4 ci hco3 ci+so4 sho’rlanish tipi na+k ca+mg ca+mg na+k mg ca sho’rlanish tipi >2 1-2 0,2-1 5 - - - - xloridli sulfat-xloridli xlorid-sulfatli sulfatli >2 1-2 1-2 1 - >1 1 natriyli magniy-natriyli kalsiy-natriyli kalsiy-natriyli www.arxiv.uz sho’rhok va sho’rhoksimon tuproqlar asosan, qulay suv-fizik xossalariga ega, suv o’tkazuvchanligi yaxshi bo’lib, tuzlardan osonroq yuviladi va mexanik ishlov berishga moyil bo’ladi. shu bilan birga ularning kapillyarlik xossasi yaxshi, shu tufayli sizot suvlaridan tuzlar kapillyar naychalar bo’ylab tuproqning ustki qatlamlariga tez harakat qiladi. sho’rtob va sho’rtobli tuproqlar deb, singdiruvchi kompleksida juda ko’p miqdorda natriy bo’lgan tuproqlarga aytiladi. (tuproqdagi singigan barcha kationlar yi`indisi (ca, mg, na, k, h2, nh4) singish sig’imi deyiladi va 100 g tuproqdagi milliekvavalentlarda ifodalanadi). sho’rtob va sho’rtobli tuproqlar asosan er yuzining namgarchilik …

itmaydi. sho’rtob va sho’rtobli tuproqlar www.arxiv.uz yerning sho’rlanishi va botqoqlanishini oldini olish va qarshi kurash tadbirlarini to’g’ri tanlash hamda ularni amalga oshirish uchun dastlab sug’oriladigan yerlarning meliorativ holati chuqur o’rganilib chiqiladi va doimo kuzatib boriladi. yerlar mintaqa va kichik meliorativ mintaqachalarga bo’linadi. bu mintaqa va mintaqachalar joylarning tabiiy sharoitlariga ko’ra bir xil bo’lishi, lekin meliorativ tadbirlarni turlicha talab qilishi bilan farqlanadi. mintaqalar asosan, sizot suvlarining tabiiy oqimga ega bo’lishiga qarab quyidagilarga bo’linadi: sizot suvlari oqimli; sizot suvlari kuchsiz oqimli; sizot suvlari oqimsiz. har bir meliorativ mintaqa yerning relefi mahalliy sizot suvlarining oqim sharoitiga qarab meliortiv mintaqachalarga bo’linadi. meliorativ mintaqachalar esa o’z navbatida tuproqning tuzilishi va xossalariga, sho’rlanish darajasiga, sizot suvlarining joylashish chuqurligiga qarab kichik meliortiv mintaqachalarga, ya’ni gidromodul rayonlarga bo’linadi. sho’rlanishni oldini olish chora-tadbirlari www.arxiv.uz yerlarni gidromodul jihatdan rayonlashtirishning ahamiyati shundaki, har bir gidromodul rayonda yetishtiriladigan ekinlardan mo’l hosil olish uchun zarur bo’lgan sug’orish rejimi belgilanadi. ma’lumki ekinlarni sug’orish sizot …

l soz va qumoq tuproqlar suglinik va loy tuproqlar gidromorf tuproqlar yengil suglinik va qumoq tuproqlar soz va loy tuproqlar >3 2-3 1-2 0,5-1 www.arxiv.uz sug’oriladigan yerlarni meliorativ holati doimo nazorat qilib boriladi. bunda: sizot suvlarining joylashish chuqurligi. sizot suvlarning minerallashganlik darajasi. tuproqning sho’rlanish darajasi aniqlanadi. sizot suv sathini nazorat qilish uchun maxsus quduqlar o’rnatiladi. quduqlar yerning meliorativ sharoitlariga va relyefiga qarab joylashtiriladi. xo’jalikning sug’oriladigan maydoni va meliorativ sharoitiga qarab kuzatish quduqlari 10-25 tagacha va undan ham ko’p bo’lishi mumkin. barcha kuzatuv quduqlari xo’jalik kartasiga tushiriladi va tartib raqami ko’rsatiladi. nazorat quduqlaridan sizot suvlar sathi xar oyda 3 marta (1, 10, 20 kunlarida) o’lchanadi. sizot suvning minerallashganlik va tuproqning sho’rlanish darajalarini aniqlash uchun bir yilda ikki marta (o’suv davrining boshida va oxirida) namunalar olinadi hamda ularni suvli so’rim tahlili qilinadi. meliorativ holatni nazorat qilish www.arxiv.uz yerni sho’rlanish va botqoqlanishining oldini olish va ularga qarshi kurashda qo’llaniladigan suv-xo’jalik tadbirlari ham muhim …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tuproq sho’rlanishi"

1460191926_62084.pptx /docprops/thumbnail.jpeg o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi o’zbekiston milliy universiteti biologiya-tuproqshunoslik fakulteti tuproqshunoslik yo’nalishi tuproqshunoslik fanidan tuproq sho’rlanishi www.arxiv.uz reja www.arxiv.uz sho’rxok va sho’rxoksimon tuproqlar sho’rtob va sho’rtobli tuproqlar sho’rxok va sho’rxoksimon tuproqlarning morfologik belgilari, sho’rlanish darajaslari va sho’rlanish tiplari bo’yicha klassifikatsiyasi sho’rtob va sho’rtobli tuproqlarning sho’rtoblilik xususiyatlari bo’yicha bo’linishi xulosa foydalangan adabiyotlar ro’yxati yer qatlamlarida suvda eriydigan ko’p miqdorda tuzlari bo’lgan tuproqlarga sho’rlangan tuproqlar deyiladi. sho’r tuproqlar yer yuzasining quruq cho’l, yarim sahro va sahro mintaqalarida keng...

PPTX format, 457.8 KB. To download "tuproq sho’rlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproq sho’rlanishi PPTX Free download Telegram