iqtisodiy bazis tushunchalar

DOC 8 стр. 72,0 КБ Бесплатная загрузка

8 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 72,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 8

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 8

иқтисодий базис тушунчалар режа: 1. иқтисодий эҳтиёж ва иқтисодий неъматлар. 2. ишлаб чиқариш имкониятлари ва улардан фойдаланиш. 3. позитив ва норматив таҳлил. 4. товарлар оқими модели. кичик доиравий айланиш иқтисодий эҳтиёж ва иқтисодий неъматлар иқтисодий эҳтиёж - шахсни, корхонани ёки жамиятни фаолият кўрсатишини ва ривожланишини таъминлаб туриш учун зарур бўлган моддий ресурслар. иқтисодий эҳтиёжни иқтисодий фаолиятга ундайдиган ички куч сифатида қараш мумкин. иқтисодий эҳтиёжни икки турга бўлиш мумкин: бирламчи эҳтиёж (озиқ-овқат, кийим-кечак, уй-жой); иккиламчи эҳтиёж (дам олиш, саёҳат қилиш, спорт билан шуғулланиш, ўқиш ва ҳоказо). умуман олганда, эҳтиёж реал ва нореал бўлиши мумкин. реал эҳтиёж деганда, ушбу эҳтиёжни қондириш учун шахснинг даромади етарли бўлиши тақозо қилинади. нореал эҳтиёж бўлганда,эҳтиёжни қондириш учун даромад етарли бўлмайди. иқтисодий неъмат - бу эҳтиёжни қондириш воситаси. неъматлар челанган ва чекланмаган бўлиши мумкин. чекланган неъматларга товарлар, хизматлар ва ресурслар киради (автомобил, кийим-кечак, нон, пахта толаси ва бошқалар). чекланган неъматлар иқтисодий неъматларни ташкил қилади. бир-бирини ўрнини босувчи …

2 / 8

аб чиқариш имконияти – берилган технологик ривожланишда барча мавжуд ресурслардан тўлиқ ва самарали фойдаланган холда жамиятниниг иқтисодий неъматлар ишлаб чиқариш қобилиятидир. мисол. фараз қилайлик, жамият иккита неъмат ишлаб чиқаради дейлик, яъни тракторлар ва дон маҳсулоти. агар жамият барча ресурсларни дон маҳсулоти ишлаб чиқаришга сарфласа 5 млн.тонна дон маҳсулоти ишлаб чиқаради, агарда фақат трактор ишлаб чиқаришга сарфласа ундан 7 бирлик ишлаб чиқариши мумкин. иккала неъматни бир вақтда ишлаб чиқариш комбинациялари қуйидаги жадвалда берилган.(2.1 - жадвал). 2.1 – расмдаги штрихланган соҳага ишлабчиқариш имкониятлари тўплами дейилади (расмда 0ав соҳа). 2.1 - жадвал ишлаб чиқариш имкониятлари ишлаб чиқариш имкониятлари дон, млн. тонна трактор, дона 1 5,0 0 2 4,7 1 3 4,3 2 4 3,8 3 5 3,0 4 6 2,0 5 7 0,9 6 8 0,0 7 0ав соҳа ичида жойлашган нуқталарда корхона ишлаб чиқариш ресурсларидан тўлиқ фойдаланмаган. масалан, к нуқтада 2 млн. тонна дон, 2 та трактор ишлаб чиқаради, лекин ресурсларни бир …

3 / 8

сурслардан фойдаланиш даражасини ифодалайди. шунинг учун ҳам, агар ресурслар ошса ёки техналогия такомиллашса, ав чизиғи ўзига параллел равишда ўнгга, юқорига силжийди, яъни ав ҳолатга ўтади (2.2-расм). агар ушбу иккита маҳсулотдан бирини ишлаб чиқариш технологияси такомиллашса (масалан, дон ишлаб чиқаришни), у холда ав чизиғи а1в холатга силжийди. агарда трактор ишлаб чиқариш технологияси такомиллашса (масалан дон ишлаб чиқаришни), у ҳолда ав чизиғи а1в ҳолатга силжийди. агар трактор ишлаб чиқариш кенгайса – ав1 ҳолатга силжийди (2.3-расм). ишлаб чиқариш имкониятлари чизиғи маҳсулотларни ишлаб чиқаришнинг ҳар хил альтернатив вариатнлари мавжудлигини кўрсатади. бу ишлаб чиқариувчилар маҳсулот таркибини танлаши учун муҳим ахборот ҳисобланади. 2.2-расм. 2.3-расм. ишлаб чиқариш имкониятларига мисол. корхонанинг ишлаб чиқариш имконияти деганда – мавжуд технологиядан ва корхона ресурсларидан тўлиқ фойдаланган ҳолда иқтисодий неъматларни ишлаб чиқариш ҳажми ёки маҳсулот ишлаб чиқариш ва хизматлар кўрсатиш ҳажми тушунилади. ишлаб чиқариш имконияти чегаралари ишлаб чиқариш эгри чизиғини ифодалайди. ишлаб чиқаришда ишлаб чиқариш омилидан фақат меҳнат қатнашган ҳолни кўриб чиқамиз. …

4 / 8

риш маълум вақт оралиғида (с=с*-с0=5 донага ошса, вино ишлаб чиқариш (в=в*-в0=-10 литрга қисқаради. демак, бир литр вино ишлаб чиқаришдан воз кечсак, қўшимча яримта сават ишлаб чиқариш мумкин бўлади. 0mn чизиғи ичида жойлашган нуқталарга тўғри келадиган ишлаб чиқаришда меҳнат ресурси тўлиқ сарфланмайди. худди шундай 0mn чизиғидан ташқарида ётган нуқталарда ишлаб чиқариш меҳнат билан етарли таъминланмайди. mn чизиғи устида ётган нуқталарга тўғри келадиган ишлаб чиқаришда меҳнат тўлиқ сарфланади. агар ишлаб чиқариш фақат меҳнат сарфига боғлиқ бўлиб, ишлаб чиқариш ҳажми меҳнат сарфига пропорционал бўлса, вино ва сават ишлаб чиқариш функциялари чизиқли меҳнат сарфи функцияларидан иборат бўлади. фараз қилайлик, оила бир кунда 20 дона сават ёки 10 литр вино ишлаб чиқаради. бир ойда 24 кун ишлайди дейлик. оила бир ой ичида сават ишлаб чиқаришга lc иш куни ва вино ишлаб чиқаришга lв иш куни сарфлайди дейлик. у ҳолда оилани сават (с) ва вино (в) ишлаб чиқариш фунциялари мос равишда қуйидаги кўринишга эга с=20 lc, …

5 / 8

чиқаришдан воз кечиш кераклигини билдиради. демак, оила 10 литр вино ишлаб чиқаришга сарфлайдиган бир иш кунини сават тўқишга сарфласа, у 20 дона ортиқча сават ишлаб чиқариган бўлади. трактор, дона дон, млн. т k a l b a a1 b b1 a a′ b b′ n b* b0 m сават, (дона) α c* c0 0 d r a ишлаб чиқариш имкониятлари чизиғи вино, (литр) _1416045402.unknown _1416045404.unknown _1416045405.unknown _1416045403.unknown _1416045401.unknown 20 c l c = 10 b l b = 24 10 20 = + b c 2 - = d d - = b с чтк ) ( b c b c ¢ = d d

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "iqtisodiy bazis tushunchalar"

иқтисодий базис тушунчалар режа: 1. иқтисодий эҳтиёж ва иқтисодий неъматлар. 2. ишлаб чиқариш имкониятлари ва улардан фойдаланиш. 3. позитив ва норматив таҳлил. 4. товарлар оқими модели. кичик доиравий айланиш иқтисодий эҳтиёж ва иқтисодий неъматлар иқтисодий эҳтиёж - шахсни, корхонани ёки жамиятни фаолият кўрсатишини ва ривожланишини таъминлаб туриш учун зарур бўлган моддий ресурслар. иқтисодий эҳтиёжни иқтисодий фаолиятга ундайдиган ички куч сифатида қараш мумкин. иқтисодий эҳтиёжни икки турга бўлиш мумкин: бирламчи эҳтиёж (озиқ-овқат, кийим-кечак, уй-жой); иккиламчи эҳтиёж (дам олиш, саёҳат қилиш, спорт билан шуғулланиш, ўқиш ва ҳоказо). умуман олганда, эҳтиёж реал ва нореал бўлиши мумкин. реал эҳтиёж деганда, ушбу эҳтиёжни қондириш учун шахснинг даромади етарли бўлиши тақозо қилинади. ...

Этот файл содержит 8 стр. в формате DOC (72,0 КБ). Чтобы скачать "iqtisodiy bazis tushunchalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: iqtisodiy bazis tushunchalar DOC 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram