psihik rivojlanshning asosiy qonuniyatlar

PPTX 20 pages 83.0 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 83.0 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation psihik rivojlanshning asosiy qonuniyatlar mirzafayozov shohjohon 1. aqliy rivojlanishning asosiy qonunlari 2. aqliy rivojlanishga ta'sir etuvchi omillar 3. o'sish va rivojlanishning bosqichlari reja: kritik davrlar til rivojlanishining kritik davri, taxminan 2 yoshgacha tugaydi, shundan so'ng tilni o'rganish qiyinlashadi. bu davrda yangi tillarni o'zlashtirish ancha samarali bo'ladi. ijtimoiy-emotsional rivojlanishning muhim kritik davri, 3-5 yosh oralig'ida ro'y beradi, bu davrda bola tengdoshlari bilan o'zaro munosabatlarni o'rganadi va shaxsiy xususiyatlarini shakllantiradi. kritik davrlar, odatda, 0-3 yosh va 6-12 yosh oraligʻida kuzatiladi, bu davrlarda miya rivojlanishi tez sur'atlarda sodir boʻladi va muayyan koʻnikmalar oʻrganish uchun eng qulaydir. o'sish davrlari oʻsmirlik davrida miya hajmi 90% ga yetib, frontal loblarning rivojlanishi davom etadi, bu esa murakkab fikrlash va ijtimoiy munosabatlarni boshqarish qobiliyatlariga ta'sir qiladi. oʻsmirlik davri (11-18 yosh) senzori-motor va ijtimoiy-emotsional rivojlanishning muhim bosqichi hisoblanadi, bu davrda miya neyrokimyoviy o'zgarishlarini boshdan kechiradi. oʻsmirlarning kognitiv qobiliyatlari, jumladan, xotira, e'tibor va muammo yechish qobiliyatlari 15 yoshga …

2 / 20

a-onalar bilan munosabatlarning mustahkamlanishi muhim ahamiyat kasb etadi, bu esa keyingi rivojlanish uchun poydevor yaratadi. 5 yoshga kelib, bolalar o'zlarining his-tuyg'ularini ifodalash, boshqalarning his-tuyg'ularini tushunish va tengdoshlari bilan samarali munosabatlarni o'rnatish ko'nikmalarini rivojlantiradilar, bu ijtimoiylashuvning muhim bosqichidir. adolat tuyg'usi va empatiya ko'nikmalarining rivojlanishi 7-10 yosh oralig'ida kuzatiladi, bu davrda bolalar jamoaviy o'yinlarga qiziqish bildiradi va guruhlarda hamkorlik qilishni o'rganadilar. o'yinning ahamiyati o‘yin jarayonida bolalar xotira, e’tibor va tafakkur kabi kognitiv funksiyalarni faollashtiradi, bu esa ularning intellektual rivojlanishiga sezilarli ta’sir ko‘rsatib, miqdoriy va sifat jihatdan o‘sishini ta’minlaydi. ijtimoiy-emotsional rivojlanishda o‘yin muhim rol o‘ynaydi, 3 yoshdan 7 yoshgacha bo‘lgan davrda o‘zaro munosabatlarni o‘rganish va his-tuyg‘ularni boshqarish ko‘nikmalarini rivojlantirishda 50% dan ortiq ta’sir ko‘rsatadi. o‘yin, bolaning kognitiv rivojlanishiga 20% gacha hissa qo‘shishi mumkin, bu esa muammo hal qilish va mantiqiy fikrlash qobiliyatlarini yaxshilashga olib keladi. etnik omillar этник гуруҳларнинг турли таълим услублари ва усуллари, 70% гача боланинг ақлий ривожланишига таъсир қилиши мумкин, бу …

3 / 20

ar orasidagi farqlar ko'pincha ijtimoiy-madaniy omillar va ta'lim uslublari bilan bog'liq. erkak va urg'ochi bolalar miya tuzilishi va faoliyatida genetik jihatdan aniqlangan farqlar mavjud bo'lib, bu ularning kognitiv rivojlanishiga 5-10% ta'sir qiladi. til rivojlanishi maktabgacha yoshdagi bolalarning til rivojlanishiga ta'sir etuvchi omillar orasida oilaviy muhit, ijtimoiy aloqalar va o'qitish uslublari hamda taqlid orqali so'z boyligining 1000 dan ortiqqa yetishi muhim ahamiyat kasb etadi. til rivojlanishida 2-3 yosh oralig'ida grammatik tuzilmalarni o'zlashtirish, jumlalarni tuzish va sodda hikoyalarni aytib berish ko'nikmasi rivojlanadi; so'z boyligi 200-300 ga yetadi. til rivojlanishining 1-bosqichi, ya'ni 0-1 yosh, chaqaloqning faol tinglash va tovushlarni taqlid qilish orqali 50 ga yaqin so'z boyligini shakllantirish bilan tavsiflanadi. shaxsiyat shakllanishi shaxsiyat shakllanishida irsiy omillar 50% ga, atrof-muhit omillari esa 50% ga ta’sir ko‘rsatadi, bu jarayon davomida ijtimoiylashuv muhim rol o‘ynaydi. o‘smirlik davrida (12-18 yosh) o‘zlikni anglash, identifikatsiya jarayoni kuchayib, o‘ziga xos qadriyatlar tizimi va dunyoqarashi shakllanadi, bu jarayon 4 ta asosiy …

4 / 20

aradorligi, kamida 3 ta asosiy omilga - oila, ta’lim muassasasi va tengdoshlar guruhiga bog‘liq bo‘lib, ularning har biri shaxsning ijtimoiylashuvida muhim rol o‘ynaydi. ijtimoiylashuv jarayonida shaxsning 5 yoshgacha bo‘lgan davrida asosiy ijtimoiy ko‘nikmalar, xususan, til o‘rganish va muloqot qilish qobiliyatlari rivojlanadi, bu keyingi psixososial rivojlanish uchun poydevor bo‘lib xizmat qiladi. ijtimoiylashuvning muhim jihati - o‘ziga xos ijtimoiy rollarni o‘zlashtirish bo‘lib, bu jarayon odatda 12-18 yosh oralig‘ida intensivlashadi va shaxsning jamiyatdagi o‘rnini aniqlashga yordam beradi. kognitiv rivojlanish bolalar 7 yoshga kelib, konkret operatsiyalar bosqichiga o'tishadi va bu bosqichda ular ob'ektlarni tasniflash, ularning miqdorini solishtirish kabi mantiqiy operatsiyalarni amalga oshirish imkoniyatiga ega bo'ladilar. kognitiv rivojlanishning asosiy bosqichlari, pijo tizimiga ko'ra, 4 ta asosiy bosqichdan iborat bo'lib, har bir bosqich o'ziga xos kognitiv qobiliyatlarning rivojlanishi bilan tavsiflanadi: sensor-motor, preoperatsional, konkret operatsiyalar va formal operatsiyalar. kognitiv rivojlanishning vygotskiy nazariyasi yaqin rivojlanish zonasini (yrz) ta'kidlaydi, bu erda bola mustaqil ravishda bajara olmaydigan vazifalarni kattalar yordami …

5 / 20

h) jarayonlari muhim rol o'ynaydi, bu 2 jarayon o'zaro bog'liq. irsiyatning roli irsiyat, intellektning 20-80% gacha bo'lgan qismini aniqlaydi, qolgan qismi esa atrof-muhit omillariga bog'liq. bu nisbat turli tadqiqotlarda farq qilishi mumkin. genetik faktorlar bolaning kognitiv qobiliyatlari, masalan, xotira hajmi (7±2 birlik) va fikrlash tezligi kabi xususiyatlarini belgilaydi. genetik faktorlar bolaning kognitiv qobiliyatlari, masalan, xotira hajmi (7±2 birlik) va fikrlash tezligi kabi xususiyatlarini belgilaydi. muhitning ta'siri kam ta'minlangan oilalardagi bolalarning lug'at boyligi o'rtacha darajadagi oilalardagi bolalarga nisbatan 30% ga kam bo'lishi mumkin, bu til rivojlanishiga salbiy ta'sir ko'rsatadi. muhitning ta'siri bolaning intellektual rivojlanishiga 20% gacha ta'sir qilishi mumkin, bu genetika va o'z-o'zini tarbiyalash bilan birga muhim omil hisoblanadi. ijobiy va rag'batlantiruvchi muhit bolaning ijtimoiy-emotsional rivojlanishiga ijobiy ta'sir ko'rsatib, o'ziga ishonch hissini 15-20% ga oshirishi mumkin. tajribaning roli tajriba, miya plastisitligi orqali 2-7 yoshgacha bo'lgan bolalarda neyronlar orasidagi yangi ulanishlarni 50% ga ko'paytiradi, bu esa kognitiv rivojlanishning tez sur'atlar bilan o'sishini …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psihik rivojlanshning asosiy qonuniyatlar"

powerpoint presentation psihik rivojlanshning asosiy qonuniyatlar mirzafayozov shohjohon 1. aqliy rivojlanishning asosiy qonunlari 2. aqliy rivojlanishga ta'sir etuvchi omillar 3. o'sish va rivojlanishning bosqichlari reja: kritik davrlar til rivojlanishining kritik davri, taxminan 2 yoshgacha tugaydi, shundan so'ng tilni o'rganish qiyinlashadi. bu davrda yangi tillarni o'zlashtirish ancha samarali bo'ladi. ijtimoiy-emotsional rivojlanishning muhim kritik davri, 3-5 yosh oralig'ida ro'y beradi, bu davrda bola tengdoshlari bilan o'zaro munosabatlarni o'rganadi va shaxsiy xususiyatlarini shakllantiradi. kritik davrlar, odatda, 0-3 yosh va 6-12 yosh oraligʻida kuzatiladi, bu davrlarda miya rivojlanishi tez sur'atlarda sodir boʻladi va muayyan koʻnikmalar oʻrganish uchun eng qulaydir. o'sish d...

This file contains 20 pages in PPTX format (83.0 KB). To download "psihik rivojlanshning asosiy qonuniyatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: psihik rivojlanshning asosiy qo… PPTX 20 pages Free download Telegram