hayotning hujayra darajasidagi umumbiologik qonuniyatlar

PPTX 10 pages 238.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 238.5 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

ii bob hayotning hujayra darajasidagi umumbiologik qonuniyatlar ii bob hayotning hujayra darajasidagi umumbiologik qonuniyatlar 7-mavzu:hayotning hujayra darajasi va uning o’ziga xos jihatlari hujayra tiriklikning tuzilish, funksional, rivojlanish birligi. barcha tirik organizmlar hujayradan tuzilgan, hayotiy jarayonlar hujayrada amalga oshadi. shuning uchun ham hujayra hayotning tuzilish, funksional, rivojlanish va irsiy birligidir. shu bilan birga hujayra o’ziga xos xususiyatlarga ega, ma’lum qonuniyatlar asosida mavjud bo’lgan biologik sistemadir. teodor shvann va mattias shleyden hujayra haqida to’plangan ma’- lumotlarga asoslanib hujayra nazariyasini yaratdilar (1838-1839-yillar). o’simlik va hayvon organizmlari uchun umumiy hisoblangan hujayraviy tuzilish tamoyillarini ko’rsatib berdilar. hujayra nazariyasining bundan keyingi rivojlanishi ko’pgina kashfiyotlarga bog’liq. rudolf virxov hujayrasiz hayot yo’qligi, hujayra faqat avval mavjud hujayralarning bo’linishidan paydo bo’lishi, hujayra hayotning hamma xossalariga ega bo’lgan eng kichik morfologik element ekanligi va hujayraning asosiy struktura elementi protoplazmasi bilan yadrosi ekanligini isbot qilib berdi. karl ber barcha ko’p hujayrali organizmlarning rivojlanishi bitta tuxum hujayradan boshlanishini isbotladi 7-mavzu: moddalar almashinuvi …

2 / 10

rgetik almashinuv reaksiyalarida hosil bo’ladi. energetik almashinuv reaksiyalarining yuzaga chiqishi uchun zarur fermentlar plastik almashinuv reaksiyalarida sintezlanadi. energetik almashinuv - dissimilatsiya. atf barcha hujayralarning universal energiya zaxirasi bo’lib hisoblanadi. atf hujayrada fosforlanish reaksiyasi natijasida hosil bo’ladi. adf + h2po4 + 40 kj = atf + h,o atfning sintezi uchun kerak bo’ladigan energiya hujayrada organik moddalarning parchalanishidan hosil bo’ladi. bu energiya atfning kimyoviy bog’larida saqlanadi. energetik almashinuv bosqichlari. hujayrada kechadigan energetik almashinuv jarayoni hujayraning nafas olishi deb ham ataladi. nafas olish jarayonida kisloroddan foydalanadigan organizmlar aerob organizmlar, nafas olish jarayoni kislorodsiz muhitda kechadigan organizmlar anaerob organizmlar deyiladi 7-mavzu: plastik almashinuv. fotosintez, xemosintez tirik organizm hujayralari hayot faoliyatining doimiyligini saqlash uchun hujayra tuzilmalari bo’lgan membranalar va organoidlar tarkibiga kiradigan oqsillar, lipidlar, uglevodlar moddalar almashinuvi jarayonida to’xtovsiz sintezlanadi. hujayra kimyoviy tarkibi va tuzilishining yangilanib turishini ta’minlaydigan biosintetik reaksiyalar yig’indisi plastik almashinuv (assimilatsiya, anabolizm) deb ataladi. organizmlar energiya va uglerodning qanday manbayidan foydalanishiga ko’ra …

3 / 10

myoviy energiyaga aylanadi. yorug’lik energiyasi hisobiga organik birikmalar sintezlanishi fotosintez deyiladi xloroplastning tuzilishi fotosintezning umumiy reaksiyasi 12h2o + 6co2 = c6h12o6 + 6o2 + 6h2o 2 2 6 12 6 2 2 suvning fotolizi 12h2o = 6o2 + 24h + 24 e nadfh ning hosil bo’lishi 24nadf + 24h + 24 e = 24 nadfh fotofosforlanish 18adf + h3po4= 18atf yorug’lik reaksiyalari 12h2o + 24nadf + 18adf + 18h3po4= 6o2 + 24nadfh + 18atf qorong’ilik reaksiyalari 6co2 + 24nadfh + 18atf = ch12o + 24nadf + 18adf +18hpo + 6ho 6 12 6 3 4 2 8-mavzu: hujayra - tiriklikning irsiy birligi matritsali sintez reaksiyalari. genetik axborot dnk molekulasidagi nukleotidlar ketma-ketligida ifodalangan. genetik axborot asosida biopolimerlar sintezlanishi matritsali sintez reaksiyalari deyiladi. bu reaksiyalarga dnk sintezi - reduplikatsiya, rnk sintezi - transkripsiya, oqsil biosintezi - translatsiya kiradi. matritsali sintez reaksiyalari asosida nukleotidlarning o’zaro komplementarligi yotadi. dnk reduplikatsiyasi. irsiy axborotni nasldan naslga …

4 / 10

birin- chi marta fleming (1882) va strasburger (1884) tomonidan aniqlangan. «xromosoma» atamasini fanga valdeyer taklif etgan. asosan uch xil tipdagi xromosomalar farqlanadi: 1) teng yelkali - metasentrik; 2) noteng yelkali - submetasentrik (bitta yelkasi ikkinchisi- dan uzunroq); 3) tayoqchasimon - akrosentrik (bitta yelkasi juda uzun, ikkinchisi juda kalta). xromosomada xromotidalar (1)dan iborat yelkalar (2), birlamchi belbog’ (3), ikkilamchi belbog’ (4) bo’ladi. xromosomaning ikkilamchi belbog’i yo’ldosh xromosomani hosil qiladi xromosomaning tarkibi bo’linish davri. bunda hujayraning bo’linishi sodir bo’ladi. o’sish davri. hujayra bo’linib ko’paygach, ma’lum o’lchamlarga qadar hajmi ortadi, o’sa boshlaydi. differensiatsiyalanish (ixtisoslashish) davri. bu davrda hujayra ma’lum tuzilish va funksional xususiyatlarga ega bo’ladi. yetuklik davri. hujayra ixtisosligiga mos holda u yoki bu funksiyani bajaradi. qarish davri. bu davr hujayra hayotiy funksiyalarining pasayishi bilan ifodalanadi, hujayraning bo’linishi yoki nobud bo’lishi bilan yakunlanadi. hujayralar bo’linishining ikkita usuli bor: mitoz va meyoz. mitoz - eukariot hujayralarning bo’linishi jarayoni bo’lib, uning natijasida dastlab irsiy material …

5 / 10

hayotning hujayra darajasidagi umumbiologik qonuniyatlar - Page 5

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hayotning hujayra darajasidagi umumbiologik qonuniyatlar"

ii bob hayotning hujayra darajasidagi umumbiologik qonuniyatlar ii bob hayotning hujayra darajasidagi umumbiologik qonuniyatlar 7-mavzu:hayotning hujayra darajasi va uning o’ziga xos jihatlari hujayra tiriklikning tuzilish, funksional, rivojlanish birligi. barcha tirik organizmlar hujayradan tuzilgan, hayotiy jarayonlar hujayrada amalga oshadi. shuning uchun ham hujayra hayotning tuzilish, funksional, rivojlanish va irsiy birligidir. shu bilan birga hujayra o’ziga xos xususiyatlarga ega, ma’lum qonuniyatlar asosida mavjud bo’lgan biologik sistemadir. teodor shvann va mattias shleyden hujayra haqida to’plangan ma’- lumotlarga asoslanib hujayra nazariyasini yaratdilar (1838-1839-yillar). o’simlik va hayvon organizmlari uchun umumiy hisoblangan hujayraviy tuzilish tamoyillarini ko’rsatib berd...

This file contains 10 pages in PPTX format (238.5 KB). To download "hayotning hujayra darajasidagi umumbiologik qonuniyatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: hayotning hujayra darajasidagi … PPTX 10 pages Free download Telegram