nutqiy muloqatni rivojlantirishning o‘ziga xos xususiyatlari

DOCX 49 sahifa 60,5 KB Bepul yuklash

49 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 60,5 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 49

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 49

nutqiy muloqatni rivojlantirishning o`ziga xos xususiyatlari mundarija kirish…………………………………………………………………………..3 i-bob nutq rivojlantirishning psixolingvistik va ta`limiy asoslari 1.1 kichik, o`rta va katta maktabgacha yoshdagi bolalar nutqini o`stirishning vazifalari, metodalri va vositalari…………………………………………………5 1.2 bolalar nutqini o`stirish bo`yicha ishlarni rejalashtirsh; maktabgacha tarbiya muassasalari va oilada nutq o`stirish bo`yicha metodik ish……………………..10 1.3 maktabgacha ta‘lim muassasasida nutqni rivojlantirish vositalari va usullari haqida ma‘lumot………………………………………………………………….17 ii-bob bolalarga dialogik nutqni o‘rgatish. dialogik nutqni shakllantirish shartlari. 2.1 diolog nutqning mazmuni va vazifalari……………………………………20 2.2 dialogik nutqni rivojlantirishga doir ishlar tizimi…………………………..24 2.3. bolalarni dialogik nutqqa o‘rgatish…………………………………………26 iii-bob muloqotning inson filogenetik va ontogenetik rivojlanishidagi ahamiyati 3.1. muloqot haqida tushuncha…………………………………………………30 3.2. muloqot vazifalari va turlari ………………………………………………..33 3.3 bolalar nutqini rivojlantirishning o’yin faoliyatidan foydalanishning asosiy xususiyatlari……………………………………………………………………….36 xulosa…………………………………………………………………………39 foydalanilgan adabiyotlar…………………………………….….41 kirish mavzuning dolzarbligi: maktabgacha davrdagi bolalik lingvistlarni shunisi bilan jalb qiladiki, bunda o‘rganilayotgan predmet (bola nutqi) lingvistik jihatdan ko‘p qirrali va qiziqarlidir. lingvist olimlar fikriga ko‘ra, bola nutqiga oid har bir fakt kamida ikki yo‘nalish bo‘yicha …

2 / 49

an'analari ruhida bajarilgan ushbu tadqiqotlar katta faktik materiallarga ega bo‘ladi, bola nutqining ob'yektiv qonuniyatlarini aniqlaydi. f.a.soxin va o.s.ushakovlarning tasnifidan foydalangan holda bolalar nutqini psixologik-pedagogik tadqiq qilishni uchta yo‘nalishga ajratish mumkin: tuzilmaviy (til tizimining turli tuzilmaviy darajalarini: fonetik, leksik, gra mmatik darajalarini shakllantirish), funksional (kommunikativ faoliyatda tilni egallash ko‘nikmalarini shakllantirish); kognitiv (til va nutq hodisalarini oddiy anglashni shakllantirish). «bola nutqini rivojlantirish» hodisasining o‘zini va uni boshqarish jarayonini tahlil qilish maktabgacha yoshdagi bolalar nutqini rivojlantirish sohasida ishlash uchun pedagoglar maxsus tayyorgarlikdan o‘tishlari zarur, degan xulosani keltirib chiqaradi. nutqqa oid zamonaviy tadqiqotlar tizimli yondashuvga ega, bu «u yaxlit bir tizim sifatida mavjud bo‘lgan ko‘plab tashqi va ichki munosabatlar» (b.f.lomov) hodisasini o‘rganishda namoyon bo‘ladi. nutq-til tizimi ko‘plab aloqalarga kirishadi, jumladan, ma'noni so‘zga aylantiradigan hamda inson ongi va his-hayajonlari bilan uzviy bog‘liq bo‘lgan semantik axborot apparati, psixofizik hodisa (ya'ni, miya vazifasi, jismoniy tovushlar chiqaruvchi hamda ularni qabul qiluvchi va tabaqalashtiruvchi qurilma), muloqot va ijtimoiy aloqa …

3 / 49

sifatidagi umumiy xususiyatlarini ajratish mumkin. kurs ishining maqsadi: ushbu kurs ishi nutqiy muloqotni rivojlantirishning o‘ziga xos xususiyatlarini o‘rganish va tahlil qilishga qaratilgan. tadqiqot davomida nutqiy muloqotning shakllanishi, uning psixologik va lingvistik asoslari, shuningdek, uni rivojlantirishga ta’sir etuvchi omillar aniqlanadi. shu bilan birga, samarali nutqiy muloqotni shakllantirish usullari va innovatsion yondashuvlar tahlil qilinib, amaliy tavsiyalar ishlab chiqiladi. kurs ishining vazifalari: nutqiy muloqot tushunchasini aniqlash – uning mohiyati, tarkibiy qismlari va asosiy belgilari haqida ilmiy-nazariy ma’lumotlarni o‘rganish. nutqiy muloqotni rivojlantirishga ta’sir etuvchi omillarni tahlil qilish – psixologik, pedagogik va lingvistik jihatlarni o‘rganish. samarali muloqot texnologiyalarini o‘rganish – zamonaviy usullar va vositalarni tadqiq qilish. amaliy tadqiqotlar o‘tkazish – nutqiy muloqotni rivojlantirishga doir tajribalarni tahlil qilish va natijalarini umumlashtirish. xulosa va tavsiyalar ishlab chiqish – nutqiy muloqotni rivojlantirishning samarali strategiyalarini taklif etish. i-bob nutq rivojlantirishning psixolingvistik va ta`limiy asoslari 1.1 kichik, o`rta va katta maktabgacha yoshdagi bolalar nutqini o`stirishning vazifalari, metodalri va vositalari nutq …

4 / 49

amoaviy o‘yinlarda o‘yinga kirishib ketish uchun sharoitlar yaratish. o‘z nutq faolligi paydo bo‘lishini rag‘batlantirish: muloqotdagi sheriklarga iltimos va takliflar bilan murojaat qilish; o‘yin vaziyatlari, o‘rin bosuvchi buyumlar, rollarni belgilashda nutqdan foydalanish.buyumlar xususiyatlari va ularning qanday maqsadda ishlatilishiga, turmushdagi sababli aloqalar va munosabatlarga qiziqishni, qiziqtirayotgan masalaga oid savollarni va qisqa matn shaklidagi (3-4 ta gap) mulohaza va fikrlashlarni rag‘batlantirish.lug‘at. bolalarni buyumlarning yangi nomlari, ularning sifati, umumlashtiruvchi nomlari bilan tanishtirish, qiyoslashda qarama-qarshi ma'noli (antonimlar) so‘zlardan foydalanishga, ko‘rgazmali vaziyatga tayanmasdan lug‘atdan foydalanishga undash. grammatik qurilish. yangi so‘zlarni grammatik jihatdan o‘zgartirishga va gapdagi so‘zlar bilan kelishtirishga undash. so‘zlar va ularning shakllarini mustaqil ravishda hosil qilish, nomlar o‘rtasidagi rasmiy-semantik aloqalarni tadqiq qilishning o‘ziga xos bolalarcha usuli sifatida so‘z ijodkorligidan foydalanish. narsalar va hodisalar o‘rtasidagi aloqalarga oid o‘z tushunchalarini murakkablashtirilgan gap tuzilmasi (yoyilmagan oddiy, bog‘langan qo‘shma gap va ergashgan qo‘shma gap) orqali aks ettirish. nutqning tovush madaniyati. fonematik qabul qilishni rivojlantirish (berilgan u yoki bu tovushni …

5 / 49

li -og‘zaki nutqni adabiy til me'yorlariga muvofiq holda egallashni, to‘liq ko‘rinishda esa tushunish va faol nutqqa kirishishni o‘rgatish. mazkur maqsaddan kelib chiqqan holda maktabgacha yoshdagi bolalar nutqini rivojlantirish borasidagi vazifalar quyidagilar hisoblanadi: nutqning tovush madaniyatini tarbiyalash; lug‘atni boyitish, mustahkamlash va faollashtirish; nutqning grammatik to‘g‘riligini takomillashtirish; og‘zaki (dialogik) nutqni o‘rgatish; ravon nutqni rivojlantirish; badiiy so‘zga qiziqishni tarbiyalash; savod o‘rganishga tayyorlash. nutq va muloqot masalalarini, maktabgacha davrdagi bolalikning barcha yosh bosqichlarida ushbu yo‘nalishdagi pedagogik ishlardan ko‘zda tutilgan vazifalarni batafsil ko‘rib chiqamiz. go`daklik yoshi: 0 - 1 bola hayoti kattalar hayoti va faoliyatiga uyg‘unlashgan bo‘ladi. ayni paytda bolada unga ta'sir o‘tkazish uchun biron-bir o‘ziga xos insoniy vositaga mavjud bo‘lmaydi. bu mazkur rivojlanishning asosiy genetik vazifasi - kichkintoylarda katta odam bilan muloqotga kirishish qobiliyati va vositalarini shakllantirishdan iboratdir. emotsional-erkin muloqot - ushbu yoshdagi yetakchi faoliyat turi hisoblanadi. bolaning boshqalardan ajralib qolishi, kattalar bilan emotsional muloqotlarning yetishmasligi bola hayotining dastlabki oylaridan boshlab uning yetarli darajada …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 49 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"nutqiy muloqatni rivojlantirishning o‘ziga xos xususiyatlari" haqida

nutqiy muloqatni rivojlantirishning o`ziga xos xususiyatlari mundarija kirish…………………………………………………………………………..3 i-bob nutq rivojlantirishning psixolingvistik va ta`limiy asoslari 1.1 kichik, o`rta va katta maktabgacha yoshdagi bolalar nutqini o`stirishning vazifalari, metodalri va vositalari…………………………………………………5 1.2 bolalar nutqini o`stirish bo`yicha ishlarni rejalashtirsh; maktabgacha tarbiya muassasalari va oilada nutq o`stirish bo`yicha metodik ish……………………..10 1.3 maktabgacha ta‘lim muassasasida nutqni rivojlantirish vositalari va usullari haqida ma‘lumot………………………………………………………………….17 ii-bob bolalarga dialogik nutqni o‘rgatish. dialogik nutqni shakllantirish shartlari. 2.1 diolog nutqning mazmuni va vazifalari……………………………………20 2.2 dialogik nutqni rivojlantirishga doir ishlar tizimi………………………….....

Bu fayl DOCX formatida 49 sahifadan iborat (60,5 KB). "nutqiy muloqatni rivojlantirishning o‘ziga xos xususiyatlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: nutqiy muloqatni rivojlantirish… DOCX 49 sahifa Bepul yuklash Telegram