умуртқали хайвонлар ёрдамида чангланиш

DOC 449,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1697538650.doc умуртқали хайвонлар ёрдамида чангланиш режа: 1. умурткали хайвонлар ёрдамида чангланиш. 2. орнитофилия (кушлар ёрдамида чангланиш). 3. хироптерофилия (куршапалаклар ёрдамида чангланиш). 4. учолмайдиган сут эмизувчи хайвонлар ёрдамида чангланиш. усимликлар нафакат хашаротлар ёрдамида чангланибгина колмасдан, балки умурткали хайвонлар: кушлар (орнитофилия), куршапалаклар (хироптерофилия) ва учолмайдиган сут эмизувчилар (маммалофилия) ёрдами билан хам чангланишга мосланишган. ер шарининг купгина кисмларида, айникса, тропик урмонларда кушлар гулларнинг чангланишида мухим роль уйнайди. америка, осиё ва австралия тропикларида, жанубий африка чулларида кушлар ёрдамида чангланувчи усимликлар усишади. орнитофилия тахминан гулли усимликларнинг по (банандошлар, лоладошлар, бурчокдошлар ва бошка) оилаларида аникланган. 50 оилага мансуб 2000 атрофида кушлар турлари усимликларни чанглашда иштирок этишади. америкада асосан колибрилар, австралия ва осиёда асалсурарлар, нектарсурарлар ва ^аттоки лори тутицушлари бу вазифани бажаришади. гулларни чанглантирувчи колибри цушлари асалари катталигича ва ундан сал йирикрок булишади (танасининг улчами 5-7 см ва вазни 6 г). ер юзида уларнинг 106 туркуми ва 357 тури маълум. бошка кушлардан узун ва ингичка тумшуклари, узун …
2
яшил рангда булади. бу кушлар асосан, очик жойларда яшашади, очик рангли булмаган турлари эса урмоннинг ички кисмларида яшайди. нектарсурарларнинг тумшуклари узун ва пастга кайрилган булиб, гулларнинг нектардонигача осонлик билан етиб боради. нектарсурарлар африка, осие ва австралия урмонларида яшашади (расм). гулчи кушлар (coerebidae). бу оилага кирувчи кушларнинг бироз кайрилган ингичка тумшуклари булиб, унинг ёрдамида, гулларнинг тожибаргларини ериб, нектарни суриши еки майда хашаротларни тутиб олиши мумкин. улар сершира мевалар билан хам озикланиши мумкин. танасининг узунлиги 12 см гача етади (расм). усимлик гулларидаги нектарлар билан озивданадиган кушларда хам махсус мосланишлар хосил булган. уларнинг тумшуклари ингичка ва узун, баъзиларида эса гул шаклига мос равишда кайрилган булиб, озука оладиган маълум тур усимликларнинг гулларининг шакли ва катта-кичиклигига караб шаклланган (расм). чангловчи кушлар, асосан, meliphagidae, nectarimdae, drepanididae ва trochilidae оилалари вакиллари хисобланади. орнитофил гуллар ва кушлар орасидаги муносабатларда табакаланиш кузатилмайди. аксарият орнитофил усимликлар гуллари кушларнинг турли вакиллари ердамида чангланади, ушбу кушлар хам турли усимлик гулларидан нектар йигишга …
3
дан кушлар баъзи холлардагина оксил манбаи сифатида хам фойдаланишади. орнитофил усимликларни факат кушларгина чанглантириб колмасдан, уларни турли хашаротлар ва баъзан куршапалаклар хам чанглантириши мумкин. орнитофилия бошка чангланиш усулларига нисбатан кейинрок пайдо булган усулдир. олимлар бу усулни энтомофил усимликларнинг гуллари билан озивданиш ёки гулларнинг ички кисмидаги хашаротларни кидириб топиш максадида келган кушларнинг хатти-харакати туфайли келиб чивдан деб фараз килишади. расм. орнитофил гуллар: 1 - рябчик (fritillana imperiales); 2 - абутилон (abutilon megapotamiamy, 3 - фуксия (fuchsia sp); 4 - алоэ (aloe arborescem) (kugler, 1970) орнитофил усимликлар одатда эрталаб гуллашади. уларда мустахкам гулкургонлари булиб, у гулни, тугунчани ва чукур жойлашган нектарни химоя қилиш вазифасини бажаради. одатда бу гуллар зигоморф, купинча найсимон ёки осилиб турувчи, алохида ёки тупгулларга бирлашган булади (расм). хироптерофилия (куршапалаклар ёрдамида чангланиш) куршапалаклар ёрдамида чангланиш осиё, америка, австралия ва африка тропикларида таркалган. бу усулда чангланадиган усимликлар 60 оилага мансуб, 750 турдан иборат. хироптерофил усимликларнинг аксарияти баланд дарахтлар ва лианалар, баъзан …
4
фрика ва жанубий еарбий австралияда чангловчилар сифатида сичконсимон халтали хайвонлар, кемирувчилар (сичцонлар, каламушлар, ерказарлар), лемурлар, опоссумлар ва бошкалар иштирок этишади. улар нафакат нектар билан, балки гулчанги ва хаттоки гул кисмлари билан хам озикланишади. улар узларининг жунларига чангларни ёпиштириб олиб, бир усимликнинг узидаги гуллар билан гейтоногамия усулидаги чангланишни ва иккинчи бир усимлик гуллари билан ксеногамия усулида чангланишларни амалга оширишлари мумкин (расм, а). гулларга асосан тана массаси 100 г атрофида булган сутэмизувчилар ташриф буюришади. улар нектардан кушимча озик сифатида фойдаланишади. баъзи бир сутэмизувчилар (масалан, австралияда опоссумлар) гул чангини хам истеъмол килишади. мадагаскар оролида мушуксимон лимур (lemur catta) кактус (cereus hildmannianus) ларнинг гулларини чанглантиради (расм, в). мирмекофилия (чумолилар ёрдамида чангланиш). чумолиларнинг усимликларни чанглатишдаги роли унчалик катта булмаса хам, улар турли усимлик гулларидан ширалар йигиб, наслинининг шакарга ва оксил моддаларга булган талабини кондиришда иштирок этишади. чумолилар жамоа булиб яшаб, жуда хам тажовузкор булишади. улар усимликка кунмокчи булган хар кандай хашаротга хужум килишади ва хашаротлар …
5
нг уларга ташрифи осон кечади. аникланишича, чумолиларнинг гул чангини таркатиш масофаси уртача 22.5 см ни ташкил килар экан. мадагаскар оролида gastonia mauritiana усимлиги судралиб юрувчилар вакилларидан фельзума геккони (phelsuma ornata) ёрдамида чангланиши хдм аникланган (расм, г). адабиётлар: 1. ашурметов о а., каршибоев х.к. репродуктивная биология солодки и раздельнолодочника. ташкент. фан. 1995. 212 с. 2. батыгина т.б. эмбриология цветковых растений. санкт-петербург. мир и семья. 2000. т.3. с.258. 3. бейдемен и.н. методика изучения фенологии растений и растительных сообществ. новосибирск. наука.1974.153 с. 4. борисов и.в. сезонная динамика растительного сообществлолевая геоботаника. л.наука. 1972. т.4. с.5-94. 5. пономарев а.н. изучение цветения и опыления растений. полевая геоботаника. м-л. 1960. т.2. с.10-11. 6. турсунов ж. антэкология и эмбриология сапониноносных гвоздичных средней азии.тошкент, фан, 1988. 7. каршибоев вд. антэкология махсус курсидан укув-методик мажмуа (укув кулланма). -гулистон. 2008. - 84 бет. 8. демьянова е. и.антэкология (учебное пособие для студентов и магистрантов биологического факультета,обучающихся по направлениям «биология» и «экология и …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"умуртқали хайвонлар ёрдамида чангланиш" haqida

1697538650.doc умуртқали хайвонлар ёрдамида чангланиш режа: 1. умурткали хайвонлар ёрдамида чангланиш. 2. орнитофилия (кушлар ёрдамида чангланиш). 3. хироптерофилия (куршапалаклар ёрдамида чангланиш). 4. учолмайдиган сут эмизувчи хайвонлар ёрдамида чангланиш. усимликлар нафакат хашаротлар ёрдамида чангланибгина колмасдан, балки умурткали хайвонлар: кушлар (орнитофилия), куршапалаклар (хироптерофилия) ва учолмайдиган сут эмизувчилар (маммалофилия) ёрдами билан хам чангланишга мосланишган. ер шарининг купгина кисмларида, айникса, тропик урмонларда кушлар гулларнинг чангланишида мухим роль уйнайди. америка, осиё ва австралия тропикларида, жанубий африка чулларида кушлар ёрдамида чангланувчи усимликлар усишади. орнитофилия тахминан гулли усимликларнинг по (банандошлар, лоладошлар, бурчокдошлар...

DOC format, 449,5 KB. "умуртқали хайвонлар ёрдамида чангланиш"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.