xiv asrda markaziy osiyo ta’lim-tarbiya tarixi

PPT 32 pages 4.8 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.8 MB

File type PPT

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

xvii асрдан xix асрнинг ярмигача тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар ривожи reja: xiv asrning ikkinchi yarmida tarbiya maktab va pedagogic fikrlar buxоrо amirligi, qo’qоn vа xivа xоnliklаridа ta’lim-tarbiya. maktab va madrasalarda ta’lim mazmuni. qizlаr mаktаbi va unda ta’lim mazmuni. амир темурнинг устозлари пир саид барака мир шамсиддин кулол таёбодийлар. у-узук берган, узукнинг ичида «рости-русто» сўзи бўлиб, яъни у сўз «куч адолатда » деган маънони англатади. темур тузуклари 2 кисмдан иборат амир темурнинг хаёти ва фаолияти хакида авлодларга панду-насихатидан иборат “temur tuzuklari”dagi hikmatlardan namunalar: adovat emas, adolat engadi. so’zlaguvchi gar nodon erur, tinglaguvchi dono o’lsin. ota bo’lmagan, ota qadrini bilmas. do’shmandan qo’rqma, munofiqdan qo’rq. ishon. ammo shubha qil. kuch – adolatdadir. do’stlik sinovda chiniqadi. filning dumi bo’lguncha, chumolining boshi bo’l. toy mingan – ot ham minadi. botir jangda bilinar, dono – mashvaratda. birliksiz kuch bo’lmas. * ulug’bek davrida maktab islohoti ulug’bek movarounnahr shaharlarini, xususan samarqand va buxoroni ilm-u ma’rifat dargohiga aylantirishga …

2 / 32

rasalarda savod o’rgatish kitobi sifatida foydalanilgan. talabalarning xonliklar davri va madaniy hayotiga doir bilimlarini takrorlashga doir blits-so’rov savollari 1. o’rta osiyoda qanqay xonliklar mavjud bo’lgan? 2. o’rta osiyoda xonliklar davrida qanday ta’lim muassasalari faoliyat ko’rsatgan? 3. o’rta osiyoda qizlar maktabini ochgan qaysi otinlarni bilasiz? 4. pedagogika tarixi fanidan olgan bilimlaringizga asoslanib, madrasalardagi o’qitish tizimi haqida qanday fikrlarni bayon eta olasiz? o’zbekcha inglizcha madrasa madrasah maktab school ta’lim education tarbiya upbringing qizlar maktabi schools of the girl husnixat calligraphy alifbo abc-book odob-axloq morality xix asrning birinchi yarmida о‘rta osiyoning yirik shaharlarida mavjud bо‘lgan maktablar va o’quvchilar soni shaharlar maktablar soni o’quvchilar soni toshkent 120 2000 buxoro 360 6000 qo’qon 300 5500 andijon 90 1700 samarqand 80 1000 marg’ilon 70 800 namangan 60 900 jizzax 10 150 qorixonalar va ularda ta’lim mazmuni ta’lim muassasasining maqsadi o’qitishni tashkil etish tartibi o’qitish mazmuni ushbu ta’limdan kо‘zda tutilgan asosiy maqsad – turli diniy marosimlarda qur’on …

3 / 32

imlarda ishtirok etadigan quyi diniy xizmatchilarni tayyorlashdan iborat bо‘lgan. daloilxonalar ham madrasa va qorixonalar kabi vaqf daromadlari hisobiga faoliyat yuritgan. bu yerga asosan о‘qishni bilgan, ya’ni bir necha yil mobaynida maktabda ta’lim olgan tinglovchilar qabul qilingan. ushbu ta’lim muassasasida muayyan о‘qish muddati yо‘q bо‘lib, tinglovchilar «daloil al-xayrot» asarini yod olish bilan mashg‘ul bо‘lganlar. ayrim zehni о‘tkir talabalar mazkur kitobni 2-3 oyda о‘qib bitirganlar, ayrimlari esa yil davomidagina bunga erishganlar. madrasalarda ta’limni tashkil etish bo’limlar kurslar mashg’ulotlarning tashkil etilish tartibi madrasa odatda ikki bо‘limdan, ya’ni: quyi (ibādat al-’islām) va yuqori (mas’ola) bо‘limlardan iborat bо‘lgan. birinchi bо‘limda talabalar din ahkomlarini о‘rganganlar. ikkinchi bо‘limda esa – qur’oni karimga muvofiq holda bayon etilgan islomning asosiy qonunlari о‘qitilgan. bundan tashqari, arab tilshunosligi, mantiq, tarix, she’r yozish ilmi, metafizika va boshqa fanlar ham о‘qitilgan. madrasa talabalarini shartli ravishda uchta kursga bо‘lish mumkin. birinchi, ya’ni boshlang‘ich kurs adnā (quyi), ikkinchi kurs – avsat (о‘rta) va uchinchi kurs …

4 / 32

onaqohlar qoshida ochilgan maktablarda faqat о‘g‘il bolalar о‘qitilgan. qiz bolalar о‘z davrining о‘qimishli ayollari tomonidan uylarida ochilgan maktablarda о‘qitilgan. ayol muallimani о‘lkaning turli hududlarida “otinoyi”, “otinbibi”, “bibiotin”, “bibixalifa” deb ataganlar. qizlar maktabi о‘g‘il bolalar maktablariga nisbatan ancha kam bо‘lgan, kо‘p hollarda maktabdorlarning, imomlarning xotinlari maktabdorlik qilgan. dilshodi barno-ning qizlar maktabi. jahon otin uvay-siyning qizlar maktabi. anbar otinning qizlar maktabi. qizlar maktabida qizlarga savod, diniy va adabiy bilimlar beril-gan. mazkur ta’lim muassasalarini ko’pchi-lik qizlar nazm bilan oshno bo’lib, keyincha-lik o’zlari ham otinoyi-lik bilan shug’ulla-nishgan. dilshodi barnoning qizlar maktabi jahon otin uvaysiyning qizlar maktabi anbar otinning qizlar maktabi atoqli zullisonayn shoira dilshodi barno 50 yildan ortiq muallimalik qilib, qizlarga xat-savod о‘rgatdi, tab’i nazm qizlarga she’riyat ilmidan dars berdi. dilshodi о‘z maktabida yosh qizlarni tarbiyalar, ularga xat-savod о‘rgatar va ularni chuqur bilim egasi qilib chiqarishga intilar edi. shu bilan birga, yosh iste’dodli qizlarga о‘zbek, tojik mumtoz adabiyoti namoyondalarining asarlarini ham о‘rgatar va ularni …

5 / 32

ishiga hissa qо‘shgan muallimalar-dan yana biri anbar otindir. anbar otin tomonidan qizlar ta’limini rivojlantirishga qо‘shilgan eng munosib hissa – bu alifboning yaratilishidir. masnaviylar yoki yakka baytlar kо‘rini-shida ifodalangan bu alifbo, nafaqat qizlarni harflarni tez va oson о‘zlashtirishni, balki ularda yuksak axloqiy fazilatlarni shakllantirishga ham xizmat qilgani bilan alohida ahamiyatga molik-dir. о‘rta osiyoda faoliyat yuritgan qizlar maktablarida о‘qitish texnologiyasi va uning о‘ziga xosliklari maktabdorlar qizlar maktabi faoliyatining asosiy yо‘nalishlari jahon otin uvaysiy xotin-qizlarning savodxonligini oshirish, aqliy tarbiya, ijtimoiy faollik, iqtidorli qizlar bilan ishlash, naziragо‘ylikka о‘rgatish, notiqlik, xushmuomalilik kabi fazilatlarni tarkib toptirish dilshod otin (barno) tabaqalashtirilgan va dasturlashtirilgan ta’lim, adabiy ta’lim, kitobsevarlik, hayotparvarlik, insonparvarlik pedagogikasi, nafosat tarbiyasi anbar otin milliy va jahon tajribasini uyg‘unlashtirish, integratsiyalashgan va innovatsion ta’lim, tavsifli alifboning yaratilishi, yangilikka intilish, yuksak axloqiylikka erishish usullarini egallash uvaysiyning mashxur chistoni ul na gumbazdir eshigi, tuynigidin yo’q nishon necha gulgun pok qizlar makon aylabdur makon sindirib gumbazni qizlar xolidin olsam habar yuzlarida …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xiv asrda markaziy osiyo ta’lim-tarbiya tarixi"

xvii асрдан xix асрнинг ярмигача тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар ривожи reja: xiv asrning ikkinchi yarmida tarbiya maktab va pedagogic fikrlar buxоrо amirligi, qo’qоn vа xivа xоnliklаridа ta’lim-tarbiya. maktab va madrasalarda ta’lim mazmuni. qizlаr mаktаbi va unda ta’lim mazmuni. амир темурнинг устозлари пир саид барака мир шамсиддин кулол таёбодийлар. у-узук берган, узукнинг ичида «рости-русто» сўзи бўлиб, яъни у сўз «куч адолатда » деган маънони англатади. темур тузуклари 2 кисмдан иборат амир темурнинг хаёти ва фаолияти хакида авлодларга панду-насихатидан иборат “temur tuzuklari”dagi hikmatlardan namunalar: adovat emas, adolat engadi. so’zlaguvchi gar nodon erur, tinglaguvchi dono o’lsin. ota bo’lmagan, ota qadrini bilmas. do’shmandan qo’rqma, munofiqdan qo’rq. ishon. ammo shubha q...

This file contains 32 pages in PPT format (4.8 MB). To download "xiv asrda markaziy osiyo ta’lim-tarbiya tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: xiv asrda markaziy osiyo ta’lim… PPT 32 pages Free download Telegram