tuproq qoplamlari atlasi

DOCX 18 pages 23.3 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.3 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti kurs ishi mustaqil ish referat mavzu:________________ tuproqlarning kesmasi va xaritalari tuzilishi reja : 1.tuproq kesmasi. 2. tuproq xaritasi. 3.tuproq kartasi va xaritasini tuzish. tuproq kesmasi tuzilishini o‘rganish tuproqlami mustaqil obyekt sifatida ajratish imkonini beradi. gley - tuproq kesmasinmg ko'kish-sarg'ish rangdagi giisimon qatiami. yer yuzasida suv to’planib qolib, tuproqning o’ta nam- lanishidan hosil bo‘iadi. bakteriyalaming biokimyoviy faoliyati, organik qoldiqlaming chirish tezligi, organizmlaming hayot faoliyatlari kabilar ham harorat bilan bog’iqligiga shubha yo‘q. shu tufayli yer sharining turli hududlarida issiqiik tartibining bir xil emasligidan nurash va tuproq hosil boiish tezligi, tuproq kesmasi (profili) va nurash po'sti ham turlicha boiadi.tuproqning suv tartibi tuproqda moddalarning migratsiyasining yo‘nalishi va jadalligini belgilaydi hamda shu bilan birga tuproq kesmasining genetik qatlamlarga differensiyalanishiga va tuproq qoplamining vujudga kelishiga ta’sir ko‘rsatadi. tuproq xaritalarini tuzishda mezorelyef bo'yicha tuproqlaming joylashishi va tuproq qoplamining tuzilmalari muhim nazariy va amaliy ahamiyatga ega. shu bois ham …

2 / 18

.dokuchayev tomonidan 1882 yilda tuziladi va bir yildan so‘ng uni „rus qora tuprogt’ kitobida ilova tarzida beriladi. u tomonidan tuzilgan shimoliy yarim shaming tuproq xaritasi 1900-yilda parijda bo‘lib o'tgan xalqaro ko‘rgazmada namoyish etiladi.1901-yilda dokuchayevning genetik - geografik tamoyili asosida v.v.dokuchayev boshchiligida n.m.sibirsev, g.i.tanfilyev va a.r.ferxminlar tomonidan yaratilgan rossiyaning yevropaqismining tuproq xaritasi rus tuproq xaritashunosligining shaklla- nishida muhim bosqich bo’ldi.1930-yilda l.i.prasolov (1:1000000), 1954-yilda n.n.rozov (1:4000000), 1964 yilda i.p.gerasimov (1:1000000), 1988 yilda v.m.fridland (1:2500000), 1995 yilda ma.glazovskaya (1:4000000) kabilar tomonidan yaratilgan mdh va rossiya federatsiyasining tuproq xaritalarining ilmiy - amaliy ahamiyati katta.dunyo miqiyosida tuproq xaritalarining yaratilishida esa k.f.glinka (1906, 1915, 1927), l.i.prasolov (1937), d.g.vilenskiy (1950), i.p.gerasimov (1956, 1960, 1964), v.a.kovda (1975) kabilaming xizmatlarini e’tirof etish lozim.agar avvalgi dunyo tuproq xaritasi (k.d.glinka, 1927) legendasida 15 ta shartli belgilar bo‘lgan bo‘lsa, l.i.prasolovning (1937) dunyo tuproq xaritasida 26 ta, dunyo tabiiy — geograflk atlasidagi dunyo tuproq xaritasi (1964)da legenda belgilari deyarli uch mart a ortganligini …

3 / 18

va qilinadigan legendada - tushuntirish matnida hududning tabiiy sharoiti, tuproqlaming tarqalishidagi qonuniyatlar, ulardan maqbul - oqilona foydalanish, tuproq xossalariga ko‘ra yer maydonlarida olib boriladigan zarur tadbirlar yoritiladi. mayda masshtabli xaritalarda viloyatlar, yirik mintaqalar — o‘lkalar yoki butun mamlakatning tuproq qoplami aks ettirilgan bo‘ladi. ulardan yer fondlarini hisobga olib borish (tuproq - geografik rayonlashtirish va h.k)uchun foydalaniladi. 0‘rta masshtabli xaritalar asosan yig‘ma va umumlashgan tarzda bo‘ladi; ular agrotuproq rayonlashtirishni o‘z ichiga oladi va rejalashtiruvchi hamda yuqori tashkilotlarga mo‘ljallangan bo’ladi. mukammal (batafsil) xaritalar - ilmiy tadqiqot muassasalari (tajriba maydonlari, institutilar va boshqalar)ning tajribalar uchun belgilangan ekin maydonlari uchun tuziladi. ular asosida xo‘jaliklarda ayrim maydonlaming zaxini qochirish va sug‘orish, bog’lar va tokzorlar bаrpо qilish, tajriba va nav sinash maydonlarini tashkil etish kabilar loyihalanadi. yirik masshtabli xaritalar. bunda masshtab tanlash (1:50000 yoki 1:10000) tekshirilayotgan hududning relyefi, tuproq qopla- mining murakkabligi va xo'jalikning yo‘nalishiga bogiiq. 0 ‘zbekistonning paxtachilik xo‘jaliklarida odatda, relyefi tekisroq boigan sharoitda 1:10000 …

4 / 18

ekistonning tuproq xaritalari berilgan. shuningdek, atlasda respublikamizning tuproq-geografik va geomorfologik rayonlashtirish xaritalari berilgan. tuproq xaritalarida sifatli rang (fon) usuli bilan balandlik mintaqasi tuproqlari beshta guruhga, ya’ni, och qo'ng'ir, jigarrang, to‘q tusli bo‘z, tipik bo‘z va och tusli bo‘z tuproqlar mintaqasiga ajratib tasvirlangan. cho‘l zonasi tuproqlari esa ikkita guruhga, ya’ni mo‘tadil subboreal, issiq va iliq subtropik kichik choi zonasiga ajratib tasvirlangan. kartografik tasvirlash usullari va grafik vositalar yordamida respublika yer fondining hozirgi paytdagi qoplamlari aniq tasvirlangan. tuproq hosil bo‘lishining zonal-mintaqaviy va provintsial- iqlimiy qonuniyatlari asosida tuproqlarning genetik xilma-xilligi ko‘rsatilgan. atlas tarkibiga kiritilgan xaritalar va boshqa matnli hamda grafik materiallar boshqaruvning turli bosqichlarida tuproq unumdorligini oshirish, melioratsiyalash, yerlami muhofaza qilish va ulardan oqilona foydalanish bo‘yicha eng tejamli va samarali usullarni aniqlashga va qoilashga imkon beradi. shubhasiz, mazkur atlas respublikamiz iqtisodiyotining eng muhim tarmoqlaridan biri boigan qishloq xo‘jaligiga ixtisoslashgan korxonalar ishchi-xiz- matchilari, ilmiy tadqiqot institutlari xodimlari, oliy o‘quv yurtlari professor-o‘qituvchilari, tuproqshunos-amaliyotchilar, shuningdek, stajyor-tadqiqotchi-izlanuvchilar …

5 / 18

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tuproq qoplamlari atlasi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti kurs ishi mustaqil ish referat mavzu:________________ tuproqlarning kesmasi va xaritalari tuzilishi reja : 1.tuproq kesmasi. 2. tuproq xaritasi. 3.tuproq kartasi va xaritasini tuzish. tuproq kesmasi tuzilishini o‘rganish tuproqlami mustaqil obyekt sifatida ajratish imkonini beradi. gley - tuproq kesmasinmg ko'kish-sarg'ish rangdagi giisimon qatiami. yer yuzasida suv to’planib qolib, tuproqning o’ta nam- lanishidan hosil bo‘iadi. bakteriyalaming biokimyoviy faoliyati, organik qoldiqlaming chirish tezligi, organizmlaming hayot faoliyatlari kabilar ham harorat bilan bog’iqligiga shubha yo‘q. shu tufayli yer sharining turli hududlarida issiqiik tartibining bir xil emasligidan nurash va tuproq hosil boiish tezl...

This file contains 18 pages in DOCX format (23.3 KB). To download "tuproq qoplamlari atlasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproq qoplamlari atlasi DOCX 18 pages Free download Telegram