nikoh va oilaning axloqiy asoslari

DOCX 27 pages 46.9 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 46.9 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

nikoh va oilaning axloqiy asoslari oila kishilik jamiyatining ijtimoiy poydevoridir. shunga ko‘ra, jismonan sog‘lom, ma’nan barkamol, axloqan pok va yuksak madaniyatli yosh avlodni voyaga yetkazishda oilaning o‘rni beqiyos. o‘zbekistonning taraqqiyot istiqboli oilaviy tarbiya muammolarini oqilona yechilishga ham bog‘liq. buning uchun shu borada zarur chora-tadbirlar tizimini ishlab chiqish, oilaviy tarbiyaga tahdid soluvchi muayyan kuchlarga qarshi kurashib, bo‘lajak ota-onalarning ma’naviy, axloqiy, madaniy va tarbiyaviy bilimlarini oshirish bilan bog‘liq masalalarni hal etish bugungi kunning eng dolzarb muammolaridan biridir. davlatimizda sog‘lom oilani shakllantirish va oilada yuksak ma’naviy-axloqiy muhitni qaror toptirish uchun zarur shart-sharoit yaratish, yoshlarni oila qurishga tayyorlash, oilalar mustahkamligini va manfaatlarini ta’minlash, sog‘lom farzand o‘stirish, tarbiyalash va voyaga yetkazish masalasi davlat siyosati darajasiga ko‘tarilgan. bunda, avvalambor, oilaning muqaddasligi hamda nikoh mas’uliyati bo‘yicha kelajakda oila quradigan yigit va qizlarimiz tafakkurini, ongini o‘zgartirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. bosh qomusimizda oilani mustahkamlash, undagi munosabatlarni o‘zaro muhabbat, ishonch va hurmat, hamjihatlik, bir-biriga yordam berish hamda barcha a’zolarining mas’ulligi …

2 / 27

ham davlat va jamiyatning oilaga bo‘lgan doimiy g‘amxo‘rligi o‘z ifodasini topgan. nikoh – erkak va ayolning teng huquqli, erkin va ixtiyoriy ittifoqi bo‘lib, u fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlarida tuziladi va oila tuzish maqsadiga hizmat qiladi. nikoh oilaning vujudga kelishida birdan bir asos bo‘lgani bois u faqat axloq normalari bilan emas, balki maxsus qonun hujjatlari bilan tartibga solinadi. oila nikohdan boshlanadi. nikoh rasmiy, qonunlar asosida o‘tkazilgandagina haqiqiy hisoblanadi. o‘zbekiston respublikasi oila kodeksining birinchi moddasida nikoh fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish organlarida tuzilishi lozimligi ko‘rsatilgan. nikohdan o‘tivchilar fhdyoga ariza berganlaridan keyin bir oy o‘tgach, shaxsan ularning ishtirokida amalga oshiriladi. uzrli sabablarga ko‘ra fhdyo bir oy sinov muddati o‘tgunga qadar nikoh tuzishga ruxsat berishi mumkin. balog‘atga yetmaganlarning nikohga kirishining oldini olish, ularning sog‘ligini himoya qilish maqsadida hamda oilani qurish uchun ma’lum hayotiy tajriba, jismoniy va ma’naviy yetuklik talab qilinishini e’tiborga olgan holda, qonun nikoh yoshini erkaklar uchun o‘n sakkiz yosh, ayollar uchun …

3 / 27

da belgilangan tartibda haqiqiy emas deb topiladi. nikoh tuzishga majbur qilish qonun bilan taqiqlanadi. ayolni o‘z erkiga xilof ravishda erga tegishga majbur qilish o‘zbekiston respublikasi jinoyat kodeksining 136-moddasiga ko‘ra jazolanadi. nikoh tuzish haqidagi arizani berishda shaxsni aniqlovchi hujjatlar: pasport, harbiy bilet, ofitser, praporshikning shahsiy guvohnomasi, nikohlanuvchilarning biri ilgari nikohda bo‘lgan bo‘lsa, nikohdan ajralganlikni tasdiqlovchi hujjat (guvohnoma yoki sud qarori), nikohni haqiqiy emas deb topilganligi to‘g‘risidagi sud qarori, er-xotindan birining o‘limi to‘g‘risidagi guvohnoma ko‘rsatilishi kerak. bu oila tuzilishi va yaratilishining huquqiy jihatlari. axloq nuqtai nazaridan oilaning asosi bo‘lmish nikoh – ezgu maqsadga yo‘naltirilgan, zimmasiga zurriyot qoldirishdek yuksak mas’uliyat yuklangan sevgi, sevishning ijtimoiylashgan ko‘rinishi. sevgi-muhabbat faqat erkinlikda namoyon bo‘lishini hisobga olinadigan bo‘lsa, nikohni ma’lum ma’noda, an’analar, urf-odatlar va e’tiqodlarga moslashtirilgan sevgining yashash sharti deyish mumkin.[footnoteref:1] o‘zbek oilasining dunyodagi boshqa oilalarga o‘xshash tomoni ko‘p, shu bilan birga o‘ziga xos jihatlari bor. xalqimizning: "nikoh eng avvalo arshi a’loda o‘qiladi, keyin esa yerda" degan naqli …

4 / 27

lalariga oid ishlarda bevosita oiladagi shaxslararo munosabatlar tizimining asosiy bo‘g‘ini bo‘lgan er-xotin va farzandlar munosabatlari xususiyatlarini, holatini o‘rganishga alohida e’tibor beriladi. oila – tarixan tarkib topgan o‘ziga xos va mos ijtimoiy guruh bo‘lib, uning a’zolari bir-birlari bilan nikoh, qon-qarindoshlik, umumiy turmush va o‘zaro huquqiy, axloqiy va boshqa munosabatlar bilan bog‘langandir. oila nikoh zaminida vujudga keladi. nikoh esa erkak va ayol orasidagi munosabatlarning jamiyat tomonidan tan olingan, ma’qullangan ifodasi hisoblanadi. “oila uch jihatni: o‘zining bevosita ko‘rinishi bo‘lmish nikohni; oilaviy mulk va anjomlar hamda ular haqidagi g‘amxo‘rlikni; bolalar tarbiyasini o‘z ichiga oladi”.[footnoteref:2] [2: абдулла шер. ахлоқшунослик. ўзбекистон миллий файласуфлари жамияти. – тошкет, 2010. 293-б.] nikoh tuzishga oid munosabatlar o‘zbekiston respublikasi oila kodeksi, o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 1999 yil 12 apreldagi 171-sonli qarori bilan tasdiqlangan “fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish qoidalari” to‘g‘risidagi yo‘riqnoma, o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 2003 yil 25 avgustdagi 365-son qarori bilan tasdiqlangan “nikohlanuvchi shaxslarni tibbiy ko‘rikdan o‘tkazish to‘g‘risida”gi nizom va …

5 / 27

hajarasi bo‘yicha to‘g‘ri tutashgan qarindoshlar o‘rtasida bo‘lsa, uchinchi holatda tug‘ishgan va o‘gay aka-ukalar bilan opa-singillar o‘rtasida, shuningdek farzandlikka oluvchilar bilan farzandlikka olinganlar o‘rtasida, to‘rtinchi holatda tomonlarning loaqal bittasi ruhiyat buzilishi (ruhiy kasalligi yoki aqli zaifligi) sababli sud tomonidan muomalaga layoqatsiz deb topilgan shaxslar o‘rtasida, beshinchi holatda tomonlarning loaqal bittasi nikoh qurish yoshidan kichik bo‘lsagina nikoh tuzishga monelik qiluvchi holatlar mavjud hisoblanib, nikoh tuzish qonunan man etiladi. nikoh – erkak va ayolning teng huquqli, erkin va ixtiyoriy ittifoqi bo‘lib, u fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish organlarida tuziladi va oila tuzish maqsadiga hizmat qiladi. nikoh o‘z mohiyatiga ko‘ra ahloqiy hodisa. unda ehtiroslar axloqqa bo‘ysundiriladi. oila quyidagi holatlarda quriladi: 1. sevgi – muhabbat bilan; 2. hissob – kitob bilan; 3. urf – odat an’anaga ko‘ra; 4. majbur bo‘lib qolgan holatlarda; shariat bo‘yicha nikoh: · er-xotinning huquq va majburiyatlari shariat bo‘yicha belgilangan bo‘lib, ular o‘rtasidagi huquqiy munosabatlar nikoh ahdi tuzilib, kelishilgan qalin va ajratilgan mahr …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nikoh va oilaning axloqiy asoslari"

nikoh va oilaning axloqiy asoslari oila kishilik jamiyatining ijtimoiy poydevoridir. shunga ko‘ra, jismonan sog‘lom, ma’nan barkamol, axloqan pok va yuksak madaniyatli yosh avlodni voyaga yetkazishda oilaning o‘rni beqiyos. o‘zbekistonning taraqqiyot istiqboli oilaviy tarbiya muammolarini oqilona yechilishga ham bog‘liq. buning uchun shu borada zarur chora-tadbirlar tizimini ishlab chiqish, oilaviy tarbiyaga tahdid soluvchi muayyan kuchlarga qarshi kurashib, bo‘lajak ota-onalarning ma’naviy, axloqiy, madaniy va tarbiyaviy bilimlarini oshirish bilan bog‘liq masalalarni hal etish bugungi kunning eng dolzarb muammolaridan biridir. davlatimizda sog‘lom oilani shakllantirish va oilada yuksak ma’naviy-axloqiy muhitni qaror toptirish uchun zarur shart-sharoit yaratish, yoshlarni oila qurishga tay...

This file contains 27 pages in DOCX format (46.9 KB). To download "nikoh va oilaning axloqiy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: nikoh va oilaning axloqiy asosl… DOCX 27 pages Free download Telegram