o‘simlik tuzilishining asosi – uglevodlar

DOCX 19.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1661367614.docx o‘simlik tuzilishining asosi – uglevodlar reja: · qishloq xo‘jaligi maxsulotlarining kimyoviy tarkibi · o‘simliklar tarkibidagi uglevodlar · don, yorma, un va boshka maxsulotlarning uglevodlari. · xulosa 1. qishloq xo‘jaligi maxsulotlarining kimyoviy tarkibi tirik organizm va ozik-ovkat moddalari tarkibida uchraydigan birikmalar uzining kimyoviy tabiatiga karab ikkiga bulinadi. 1. organik birikmalar - oksillar, uglevodlar, lipidlar, pigmentlar, vitaminlar, fermentlar va nuklein kislotalar. 2. anorganik moddalar - suv va mineral elementlar. don va uning anatomik kismlarining kimyoviy tarkibi. don tarkibida boshka ozik-ovkat maxsulotlari singari organik va anorganik moddalar uchraydi: oksillar, uglevodlar, suv mineral moddalar va boshkalar. kimyoviy tarkibiga karab donlar uchga bulinadi: 1. kraxmalga boy donlar (bugdoy, arpa va xokazo) 2. oksilga boy donlar (nuxat, loviya va xokazo) 3. yoglarga boy donlar (kungabokar, soya va xokazo) bugdoy 1-guruxga kiradi. uning donida 12-14 % oksil, 70 % ga yakin xar xil uglevodlar, shu jumladan kraxmal, saxaroza, gemitsellyuloza, kletchatka va yelim bor. bugdoyning tarkibida 2 …
2
k - 1,4 - 2,9 % kobik, aleyron kism - 13,0 - 14,4 % unning asosiy kismi toza magizdan tashkil topgan. donning yanchish jarayoni toza xoldagi magizni ajratib olishga yunaltirilgan. magizda butun donga nisbatan oksil mikdori kamrok, lekin kraxmal mikdori kup. toza magizning 3/4 kismini kraxmal, 1/10 kismini oksil, 0,5 % kletchatka, 2,7 % gemitsellyuleza tashkil kiladi. oliy navbugdoy unining 0,5 % ni odam organizmida xazm bulmaydigan kletchatka va gemitsellyulezalar tashkil kiladi. magizda oksil mikdori ancha kup - 4 % gacha va u ovkatdagi kiymati bilan ancha yukori turadi. bu oksillar magiz oksillaridan keskin fark kiladi. kraxmal kurtakda umuman yuk lekin unda kup mikdorda shakarlar, asosan saxaroza bor (25%). kurtakda kletchatka umuman kam, gemitsellyuloza - 9-10%. shuni ta'kidlab utish kerakki, kurtakda yog mikdori kup -5%. shunday kilib, kurtakning 80%ni oksillar, shakar va geteropolisaxaridlar tashkil kiladi. donning ustki kobigi 30% gacha oksillardan tashkil topgan, kletchatka-16%, gemitsellyuyoza -37%, oz mikdorda yoglar bor. …
3
ng mikdori bilan parallel uzgaradi. kul moddalari don ichki kavatida kam va eng ichki kavatlarida juda kam uchraydi. kurtak va aleyron katlamlarda vitaminlarning eng kup kismi mikdori joylashgan. masalan, vitamin v1 asosan kurtakda joylashgan, anikrogi "ximoya kobigi"da. don tarkibidagi v1 vitaminning taxminan 60 % shu yerda joylashgan. 2. o‘simliklar tarkibidagi uglevodlar uglevodlar xamma organizmlarning xujayra va tukimalarida bor va ular usimliklarda keng tarkalgan. uglevodlar usimliklarning 70-80 % kismini tashkil kiladi. xayvonot organizmida bulsa, kariyb 2 % ni tashkil kiladi, bularning asosiy kismi jigarda va muskulda glikogen xolatida uchraydi. oson xazm bulib energiya ajratib chikarishi tufayli uglevodlar odam ovkatlanishida muxim rol uynaydi. undan tashkari uglevodlar kandolat sanoatida, spirt ishlab chikarish va boshka texnologik jarayonlarda ishlatiladi. kup atomli aldegid va ketonlar uglevodlar deb ataladi. uglevodlarni asosiy uchta sinfga bulish mumkin. monosaxaridlar gidrolizlanib oddiy moddalar xosil kilmaydigan uglevodlar xisoblanadi. monosaxaridlar bir-biri bilan birikib murakkab uglevodlar xosil kiluvchi strukturaviy birlik xisoblanadi. murakkab uglevodlar ikkiga …
4
ka katlamlarida buladi. ksiloza amaliy axamiyatga ega. u pentozalardan yoki makkadan olinadi. masalan, paxta chigitining gidrolizlash yuli bilan ksiloza olish mumkin. bu yul bilan olingan ksiloza kandalot sanoatida ishlatiladi. don tarkibida glyukoza va fuktoza juda kam mikdorda uchraydi. normal unib chikmagan donning asosiy shakari saxarozadan iborat. normal sifatli donda maltoza deyarli yuk. u don unib chikayotganda paydo bulib tuplanadi. don magzida ma'lum mikdorda raffinoza bor. masalan, bugdoy donining magzida 4,0 dan 6,9% gacha raffinoza bor. arpa donida taxminan 2- 3% shakar bor, asosan saxaroza va boshka oligosaxaridlar. nuxat va loviyada 4 dan 7% gacha, soyada esa 4 dan 15% gacha va, ayniksa magzda kup. masalan, bugdoy va arpaning magzida 10 dan 25%gacha shakarlar, makkada bulsa kariyib 11 % bor. magizdagi shakarlar asosan saxarozadan, juda oz mikdorda rafinoza, glyukoza va fruktozadan iborat. donlarning asosiy kismini kraxmal tashkil kiladi. makka, bugdoy, arpa donlarida urtacha 60 dan 75 % gacha, tarikda 50 dan …
5
a bulgan eritma xosil kiladi, vaxolanki, amilopektin bosim ostida fakat kizdirgandagina suvda eriydi va juda kovushkok eritma xosil kiladi. amiloza yod bilan kuk rang xosil kilsa, amilopektin kungir tusga kiradi. kraxmalga yakin turgan polisaxarid glikogen makkaning ba'zi bir navlarida va achitki tarkibida uchraydi. uning tuzilishi amilopktinga uxshash, lekin glikogen zanjiri zichrok joylashgan. yelimlar (gummi) suvda eriydigan polisaxaridlar sinfiga kiradi. javdar donida yelimlar nisbatan kup (2,5-3,0%). gidrolizlanganda pentozanlarni - arabinoza va ksilozalarni xosil kiladi. javdar donini kayta ishlash jarayonida yelimlar katta rol uynaydi. yelimlar tufayli javdar doni bugdoy doniga nisbatan kiyinrok yanchiladi. kupchilik usimliklarning donlarida (arpa, bugdoy, javdar) levulozanlar - levuloza (frruktoza) koldiglaridan tashkil topgan polisaxaridlar bor. ular suvda eriydi. arpa donida 1,5 %gacha levulozanlar bor. ular arpa va bugdoy donlarining yetilishidagi kraxmal sintezi jarayonida muxim rol uynaydi. masalan, arpa doni yetilishi jarayonida uning boshlangich davrida, levulozanlar don kuruk kismining 36 % gacha tashkil kiladi. don yetilish davomida ularning mikdori asta-sekin …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o‘simlik tuzilishining asosi – uglevodlar"

1661367614.docx o‘simlik tuzilishining asosi – uglevodlar reja: · qishloq xo‘jaligi maxsulotlarining kimyoviy tarkibi · o‘simliklar tarkibidagi uglevodlar · don, yorma, un va boshka maxsulotlarning uglevodlari. · xulosa 1. qishloq xo‘jaligi maxsulotlarining kimyoviy tarkibi tirik organizm va ozik-ovkat moddalari tarkibida uchraydigan birikmalar uzining kimyoviy tabiatiga karab ikkiga bulinadi. 1. organik birikmalar - oksillar, uglevodlar, lipidlar, pigmentlar, vitaminlar, fermentlar va nuklein kislotalar. 2. anorganik moddalar - suv va mineral elementlar. don va uning anatomik kismlarining kimyoviy tarkibi. don tarkibida boshka ozik-ovkat maxsulotlari singari organik va anorganik moddalar uchraydi: oksillar, uglevodlar, suv mineral moddalar va boshkalar. kimyoviy tarkibiga karab donlar uch...

DOCX format, 19.0 KB. To download "o‘simlik tuzilishining asosi – uglevodlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘simlik tuzilishining asosi – … DOCX Free download Telegram