organizmni chiniqtirish usullari

PPTX 22 pages 4.7 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.7 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

vancouver marathon “organizmni chiniqtirish usullari” mavzusida taqdimot ishi reja: 1. organizmni chiniqtirish jarayonlarining ahamiyati. 2. organizmni chiniqtirish muammolari. 3. organizmda paydo bo’ladigan issiqlik energiyasi. 4. havoning chiniqtirishdagi ahamiyati. 5. organizmni chiniqtirishda terini namlangan sochiq bilan artishning va cho’milish muolajalarining ahamiyati. 6. organizmni chiniqtirishda quyosh nurining roli darxakikat, tabiatning inson uchun bergan in’omi — salomatlik. sog’lom tanda —sog’ akl degan naklni hech kachon esdan chiqarmaslikning o’zi aql-idrokdan darak beradi. shuni aytish zarurki, tibbiyot kanchalik yuqori darajaga etgan bo’lmasin, insoniyatni ko’p kasalliklardan xalos qilolmaydi. ammo, inson, qandaydir xastalikka duchor bo’lib qolsa, vrachlar davolay olmaydigan holatda ham ulardan davolashni iltijo qilib, talab etadilar. shuning uchun ham, ota-bobolarimiz doimo bir gapni uqtiradilar, ya’ni sen yoshing ulgayguncha sog’ bo’lishni istasang, yoshligingdan sog’ligingni saqlashga harakat qil. demak. har bir yosh avlod, o’smirlar, balog’atga etmaganlar, o’zoq vaqt nima kilsam ekan, deb xayol surib o’tirmasdan, tabiat kuchog’ida faol, harakatchan bo’lib, organizmni tobora sog’aytiradigan omillardan oqilona foydalanishga ahd qilmog’i …

2 / 22

y qo’ymaydi. jumladan, kimyoviy moddalar, fizik jarayonlar, biologik omillar va qolaversa, ijtimoiy omillar ta’siri ham oz emas. shuni aytish zarurki, inson organizmiga ta’sir etuvchi mehnat jarayonlari katta rol o’ynaydi. inson hayotida mehnat bo’lmasa, inson bilan tabiat o’rtasidagi modda almashinish jarayonlari bo’lmas edi, bu mehnat asosiy shartlaridan biridir. agar mehnat jarayoni bo’lmasa, insonning hayotiy jarayoni ham bo’lishi mumkin emasligini olimlar allaqachonlar isbotlab berishgan. mehnat, bu sog’lom tananing ajralmas extiyojidir. agar biz tarixiy-ilmiy adabiyotlarga e’tibor bersak, statistik faktlar shuni ko’rsatadiki, hamma umri boqiylar mehnatsevar insonlardir. inson, mehnatsevar bo’lsa, bor kuchini yangiliklar yaratishga sarflasa, yuragida o’t chaqnab turganda ilhomlanib, serg’ayrat bo’lib ishlasa, shunday yo’l bilan o’z maqsadiga erishsa, insondagi baxtlilik ko’zga tashlanadi, chunki u baxtiyor, xursand, mo’ljallangan ishini oxiriga etkazdi, g’alaba qildi. bu esa, yana katta baxt, umr boqiylikning asosiy mezoni. shunday qilib, organizmni turli kasalliklarga qarshi chiniqtirish muammolarini tabiatning shifobaxsh vositalaridan foydalanib amalga oshirish, katta ahamiyat kasb etadi. gippokrat so’zi bo’yicha, tabiat …

3 / 22

ri, bosh kiyimlarsiz, hamda kish kunlari fakat engil kiyimlar kiyib, o’zlarini chiniqtirganlar. kechalari yotoqxonalarda o’rilgan quruq beda yoki somon ustida uxlaganlar. oyoq uchun, eng asosiy harakat yurish, chopish, qo’l mushaklari uchun yoy tortish, nayza otish, tosh irgitishlar yaxshi mashqdir. bunday mashqlar, organizmni baquvvat, epchil, serg’ayrat qiladi, sog’likni mustahkamlaydi. turli tashqi va ichki ta’sirlar chiniqtirishda, tanada hosil bo’ladigan issiqlik va muhit katta ahamiyat kasb etadi. organizmda issiqlikning paydo bo’lishi va sarfi undagi haroratning umumiyligini saqlaydi. ammo keladigan issiqlik bilan sarflanadigan issiqlik bir-biriga teng bo’lgandagina tana hqrorati doimiylik darajasida saqlanadi. organizmda kechadigan doimiy davom etadigan modda almashinish jarayonlari sababli issiqlik energiyasi ishlab chiqiladi. organizmda ajratilgan energiya issiqlik energiyasi birligida — kilokaloriya yoki kilojoulda ifodalanadi. organizmda bir kunda ajraladigan energiya uch tarkibiy qismdan iborat: a) asosiy modda almashinishidan hosil bo’ladigan energiya; b) ozuqa iste’mol qilgandan so’ng yuqori modda almashinishidan so’ng hosil bo’lgan energiya; v) jismoniy va aqliy faoliyat natijasida paydo bo’ladigan energiya. asosiy …

4 / 22

’lgan energiya miqdori mehnatning og’irligi yoki engilligiga, uzoq davom etishiga va shiddatliligiga bog’liq. organizmning turli organlarida ajraladigan energiya miqdori har xil. issiqlik chiqarishni bosh boshqaruvchilari musqo’llar hisoblanadi. shiddatli jismoniy ish bajarishda musqo’llar 90 %gacha issiqlik ajratadi. normal holatda ish bajarishda musqo’llar o’rtacha 65—70 % issiqlik ajratadi issiqlik ajratish, eng yuqori darajada jismoniy mehnat qilish natijasida 4000 k djg’soatga teng bo’lishi mumkin, chegarali mehnat qilishda ajratiladigan energiyadan 10 barobar ortiqdir. yozning issiq kunlarida inson organizmi mehnat jarayonida ajratadigan energiyadan tashqari issiqlikni tashqi muhitdan ham oladi. agar tashqi muhit 15°sdan pastroq bo’lsa, issiqlikning organizmda ajralishi kuchayadi, agar 30°s yuqori bo’lsa, issiqlik ajratish pasayadi. ammo atrof-muhitdagi harorat 37°sdan ko’tarilsa, organizmdagi issiqlik almashinishi buziladi, tana harorati yana ko’tarila boradi. havo harorati tushsa goho organizmda sovuq titrash sodir bo’ladi, ixtiyorsiz skelet mushaklari tortiladi. bunday holat organizmning himoya reaktsiyasi oqibatida paydo bo’ladi, natijada musqo’llar issiqlikni ajratishni kuchaytirib, tanadagi haroratni mo’’tadil holatda ushlaydi. shunday qilib, organizmdagi issiqlik …

5 / 22

qilsa, issiqlik ajratish 10—12 daqiqada harorat 42°s ga ko’tarilishi mumkin edi. ammo bunday bo’lmaydi, chunki issiqlik qancha ko’p ajralsa, organizm tomonidan shuncha ko’p sarflanadi. issiqlik asosan teri orqali yo’qotiladi, ozrog’i o’pka orqali ham sarflanadi. fizika qonunlari asosida issiqlikni yo’qotish yo’li quyidagicha: a) tana yuzasidagi issiqlikning nurlanish yo’li bilan sarflanishi; b) tana issiqligi, atrofdagi sovuqroq havoni isitish va sovuqroq predmetga tana yuzasining tegishi (qontakt) yo’li bilan issiqlikning o’tishi, sarflanishi; v) issiqlik, tanadagi terning o’pka orqali bug’lanish yo’li bilan yo’qotilishi. issiqlikning nurlanish yo’li bilan yo’qotilishi — bu shunday holatni, ma’lum darajada isitilgan yuzadan issiqlikning nurli energiya sifatida nurlanish xususiyati, ya’ni infraqizil nurlar. organizmning tinch holatida issiqlikni o’tkazish va issiqlikning nurlanish bilan yo’qotilishi, taxminan 70— 80% ni tashqil qiladi. issiqlikning tana terisidan boshqa predmetga yoki havoga, suvga tegib turgan joyidan o’tishi — sarflanishi deb tushuniladi, buni qonvektsiya yo’li, deyiladi. qonvektsiya yo’li, shamol bo’lib turgan vaqtda, suv oqib turganda hamda chopish, so’zish vaqtida, tez …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "organizmni chiniqtirish usullari"

vancouver marathon “organizmni chiniqtirish usullari” mavzusida taqdimot ishi reja: 1. organizmni chiniqtirish jarayonlarining ahamiyati. 2. organizmni chiniqtirish muammolari. 3. organizmda paydo bo’ladigan issiqlik energiyasi. 4. havoning chiniqtirishdagi ahamiyati. 5. organizmni chiniqtirishda terini namlangan sochiq bilan artishning va cho’milish muolajalarining ahamiyati. 6. organizmni chiniqtirishda quyosh nurining roli darxakikat, tabiatning inson uchun bergan in’omi — salomatlik. sog’lom tanda —sog’ akl degan naklni hech kachon esdan chiqarmaslikning o’zi aql-idrokdan darak beradi. shuni aytish zarurki, tibbiyot kanchalik yuqori darajaga etgan bo’lmasin, insoniyatni ko’p kasalliklardan xalos qilolmaydi. ammo, inson, qandaydir xastalikka duchor bo’lib qolsa, vrachlar davolay olmaydi...

This file contains 22 pages in PPTX format (4.7 MB). To download "organizmni chiniqtirish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: organizmni chiniqtirish usullari PPTX 22 pages Free download Telegram