baliqlarni ekotizmdagi ahamiyati

DOCX 31 pages 1.1 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ baliqlarni ekotizmdagi ahamiyati mundarija kirish…………………………………………………………………………….2 asosiy qism…………………………………………………………………….3 i.bob. baliqlarni ekotizmdagi ahamiyati va tutgan o‘rni …………………….…..3 1.1 noyob va yo‘qolib borayotgan baliqlarning bioekologiyasi …………………………………………………………………………………...…3 1.2 o‘zbekiston suv havzalarida noyob baliqlar va ularning uchrash hududlari …………………………………………………………………………………….18 ii.bob o‘zbekiston suv havzalarida yo‘qolib borayotgan baliqlarni muhofaza qilish ………………………………………………………………….23 2.1 noyob va yo‘qolib borayotgan baliqlarni muhofaza qilish chora tadbirlari…………………………………………………………………………..23 2.2 noyob va yo‘qolib borayotgan baliqlarni muhofaza qilish hududlari………..25 xulosa…………………………………………………………………………27 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati………………………….28 kirish respublikada baliqchilik tarmog‘ini jadal rivojlantirish, baliq mahsulotlari ishlab chiqarishning zamonaviy va innovatsion uslublarini joriy etgan holda hajmlarini oshirish, sohani tartibga solish bo‘yicha bir qator qonun hujjatlari qabul qilinib, ularning ijrosini sifatli va puxta ta’minlash choralari ko‘rilmoqda. shu bois sohani tubdan texnologik modernizatsiya qilish, ya’ni intensiv baliq yetishtirish …

2 / 31

va innovatsion usullarini joriy etgan holda samaradorlikni oshirish belgilab olindi[footnoteref:1]. bizlar ham shu qarorning ijrosini ta’minlash maqsadida mamlakatimizda baliqchilikka katta iqtisodiy zarar yetkazib kelayotgan kasalliklarni o‘rganib, aholiga sifatli baliq mahsulotlarini yetkazib berishga o‘z hissamizni qo‘shib kelmoqdamiz[footnoteref:2]. [1: sh.m. mirziyoyev “baliqchilik sohasini yanada rivojlantirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi 2018 yil 6-noyabr pq-4005 sonli qarori”. (www.lex.uz).] [2: d. xolmirzayev, p.s. haqberdiyev, d.r. shohimardonov, e.s. shaptaqov.baliqchilik asoslari. o‘quv qo‘llanma. toshkent —«ilm ziyo» —2016. 1-249 b.] yaqin o‘tmishda markaziy osiyoning asosiy havzasi bo‘lgan orol dengizi yaqin o‘tmishda kattaligi bo‘yicha jahonda to‘rtinchi o‘rinda turar edi. orol dengizini ikkita katta daryo – amudaryo va sirdaryo suvga to‘yintiradi. bu daryolar esa baland chekka shimol bilan iqlimi o‘xshash bo‘lgan tog‘larning asriy muzliklaridan boshlanib, yirik sahrolar – qizilqum va qoraqum orqali oqib o‘tadi. bu daryolar doimo o‘zining asovligi bilan ajralib turadigan tez-tez o‘zanini o‘zgartirib turishi mumkin bo‘lgan yer sharidagi eng loyqa daryolardan sanalishgan. o‘tgan asrning 70- yillaridan keyin ko‘plab …

3 / 31

shli tavsiyalar ishlab chiqish, baliqlarni muhofaza qilish, ulardan barqaror foydalanish, ovchilik xo‘jaliklari yuritishni tartibga solish hamda aholining iqtisodiy, ijtimoiy farovonligini oshirishda nazariy va amaliy ahamiyat kasb etadi. oʻzbekiston suv havzalarida baliqlarning 106 turi tarqalgan. o‘zbekistonning barcha suv havzalaridan 80-yillarda har yili 300 — 350 mingt baliq ovlangan. keyingi yillarda orol dengizida suv sathining pasayib ketishi, amudaryo va sirdaryo havzalarida ekologik holatning keskin yomonlashuvi oqibatida bu suv havzalaridan baliqlar ovlash keskin kamayib ketdi. baliqlarni o‘rganadigan fan ixtiologiya deb ataladi. baliqlar turiga bo‘layotgan xavf bugungi kunga kelib, global iqlim o‘zgarishi sababli okeanlar va dengizlardagi suv haroratining ko‘tarilishi tinch okeanidan o‘rta yer dengizigacha bo‘lgan ko‘plab baliq turlarining migratsiyasi va tarqalishini buzish bilan tahdid qilmoqda. shunindek, marjon riflarining degradatsiyasi rif tomonidan qo‘llab quvvatlanadigan baliq turlariga halokatli ta’sir ko‘rsatmoqda. bir qator tadqiqotlarga ko‘ra, papua-yangi gvineyadagi marjon riflarining yo‘qolishi endemic baliq turlarining populyatsiyasining 50% ga qisqarishiga olib keldi. nihoyat, qazib olinadigan yoqilg‘idan chiqadigan barcha uglerod chiqindilarining …

4 / 31

nregulated fishing: ‘companies exploitthe weakness of the system’.food navigator. 2021.] respublikamizda tabiiy suv xavzalarida bioxilma-xillikni asrash, baliqlar tur tarkibini aniqlash va ulardan oqilona foydalanishga alohida e’tibor qaratilib, jumladan bioresurslarini muhofaza qilish, yo‘qolib borayotgan va yangi kirib kelgan turlarni aniqlashga katta e’tibor qaratilmoqda. noyob va yo‘qolib borayotgan baliqlar katta ahamiyat kasb etib, regionga xos bo‘lgan turlarni o‘rganish, ayniqsa son jihatidan kamayib borayotgan va o‘zbekiston “qizil kitobi”ga kiritilgan turlarni taxlildan o‘tkazish hozirgi dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. dunyo miqyosida biologikxilma-xillikning muhim tarkibiy qismi sanalgan hayvonot dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanish masalasiga bugungi kunda alohida e’tibor qaratilmoqda. i.bob. baliqlarni ekotizmdagi ahamiyati va tutgan o‘rni 1.1 noyob va yo‘qolib borayotgan baliqlarning bioekologiyasi baliqlar hali paydo bo‘lmagan qadim zamonlarda hayot faqat suvda mavjud bo‘lgan, xolos. o‘sha davrda dengizlar ostida turli xil trilobitlar, molluskalar, bulutlar va chuvalchanglar kabi suv jonivorlari yashagan, quruqlikda esa hayotdan hechqandaya sar yo‘q edi. baliqlar — umurtqalilar kenja tipining jag‘li bosh …

5 / 31

o kabi daryolar, bulardan tashqari, behisob jilg‘a, soy, kanal, buloq va boshqa havzalardan iborat. mana shu sanab o‘tilgan sho‘r va chuchuk suvli havzalarda baliqlarning 1000 tacha turi yashaydi. bularning orasida 150 tadan ko‘proq turining iqtisodiy ahamiyati bor bo‘lib, ular ovlanadigan baliqlar hisoblanadi. seldsimonlar boshqa mamlakatlardagi kabi mdhda ham ko‘p tutiladi va mamlakatimizda ovlanadigan jami baliqlarning 20% ni tashkil etadi. karpsimonlar oilasiga mansub bo‘lgan zog‘orabaliq, qizilko‘z, oqcha kabi baliqlar bu jihatdan seldlardan keyin ikkinchi o‘rinda turadi. bulardan tashqari, ovlanadigan baliqlar orasida treskasimonlar, sulaymonbaliqlar (losossimonlar), bakralar (osyotrlar), sla va xamsalarning miqdori ham ancha salmoqlidir. baliqlarning ekotizimdagi roli beqiyosda yuqori. baliqlar o‘z ekotizimiga katta hissa qo‘shadi: butun ekotizimni qo‘llab-quvvatlovchi muhim oziq moddalar bilan ta’minlaydi. sodda qilib aytganda, baliqlar suv o‘tlari va quyi darajadagi turlar omon qolishlari uchun zarur bo‘lgan ozuqa moddalarini mukammal qayta ishlovchi hisoblanadi. ushbu vazifaning ahamiyati shuni ko‘rsatadiki, ortiqcha baliq ovlash butun ekotizimning to‘g‘riishlashi uchun juda zararli bo‘lishi mumkin.baliqlarni barcha suv …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "baliqlarni ekotizmdagi ahamiyati"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ baliqlarni ekotizmdagi ahamiyati mundarija kirish…………………………………………………………………………….2 asosiy qism…………………………………………………………………….3 i.bob. baliqlarni ekotizmdagi ahamiyati va tutgan o‘rni …………………….…..3 1.1 noyob va yo‘qolib borayotgan baliqlarning bioekologiyasi …………………………………………………………………………………...…3 1.2 o‘zbekiston suv havzalarida noyob baliqlar va ularning uchrash hududlari ……………………………………………...

This file contains 31 pages in DOCX format (1.1 MB). To download "baliqlarni ekotizmdagi ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: baliqlarni ekotizmdagi ahamiyati DOCX 31 pages Free download Telegram