lazer fizikasi fani bo‘yicha o‘quv qo‘llanma

DOCX 17 pages 380.7 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 380.7 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ lazerlarning ishlash prinspi kirish………………………………………………..…………..…………3 1. lazerlar ishlash prinsipi ………………………………………...5 2. lazerlar funksional sxemasi………………………………………………………. 3. lazer nurinig xossalari……………………………………………………………. 4. eynshteyn koeffisientlari………………………………………………………….. 5. ber-burger qonuni va manfiy yutilish,……………………………………………. xulosalar……………………………………………………………….. ilovalar…………………………………………………………………. foydalanilgan adabiyotlar…………………………………….. kirish mustaqil o‟zbekiston respublikasida 1997 yili 29 avgustda tasdiqlangan “ta‟lim to‟g‟risida ” va “kadrlar tayyorlash milliy dasturi” to‟g‟risidagi qonunlarini hayotga tadbiq etish mamlakatda tub islohotlarga olib keldi. u jamiyat ta‟lim-tarbiyasiga mas‟ul muassasalar oldiga xar tomonlama etuk barkamol avlodni etishtirishdek ulkan vazifani yukladi. barkamol avlodni tarbiyalash ta‟limtarbiya muassasalari tizimiga, u tizimda foydalanilayotgan o‟quv dasturlari va o‟quv rejalariga, shu dastur va rejalarga mos bo‟lgan ta‟lim-tarbiya vositalari va ular bilan ta‟min etilganlik darajasiga bog‟liqdir. ta‟lim-tarbiya vositalari orasida jaxon talab darajasida tayyorlangan o‟quv darsliklari va qo‟llanmalari alohida ahamiyatga egadir. …

2 / 17

o‟quv qo‟llanmalar yaratish ham zikr etilgan dolzarb masalaning tarkibiy qismi hisoblanadi. “lazer fizikasi” fanudan o‟quv qo‟llanmasini yaratiga qo‟l urildi. demak, universitet talabalari uchun shu kungacha o‟zbek tilida mavjud bo‟magan “lazer fizikasi” o‟quv qo‟llanmasini yaratish dolzarb masala tarkibidagi ishdir. “lazer fizikasi” fanidan o‟quv qo‟llanmasini tayyorlashda davlat ta‟lim standarti (dts), o‟quv dasturi va rejasi asos qilib olindi. bu sohadagi ilmiy, o‟quv adabiyotlari, turli anjuman materiallari va internet materiallari tahlil etildi. natijada fan dasturi tuzilib, qo‟llanma mundarijasi shu dastur asosida shakllantirildi. demak, davlat meyoriy xujjatlari va mavjud ilmiy va o‟quv ta‟lim-tarbiya vositalari izlanish ishi (qo‟llanma yaratish faoliyati) ning ob‟ekti hisoblanadi. tayyorlangan “lazer fizikasi” fani bo‟yicha o‟quv qo‟llanmasi andijon davlat universiteti fizika-matematika fakulteti “fizika” ta‟lim yo‟nalishi 3-kurs talabalarini o‟qitishda sinovdan o‟tkazildi. sinov davrida fan uchun tuzilgan reyting tizimi, tizimning “joriy baholash”, “oraliq baholash” va “yakuniy baholash” bosqichlari uchun tayyorlangan oddiy va test savollari, ular asosida tayyorlangan variantlar, tarqatma materiallar o‟quv jarayonida sinab ko‟rildi va …

3 / 17

ug‟likning vakuumdagi tezligini muhitdagi tezligini v bilan belgilasak, muxit dielektrik singdiruvchanligini e magnit singdiruvchanligi myu bo‟lganda muhitning yorug‟lik sindirish ko‟rsatkichi uchun yorug‟lik zarrasi “foton” nomi bilan atalib, u o‟zida miqdor energiya ulushiga ega bo‟lgan kvazizarradir. bu erda h 6.610j*s fotonning vakuumdagi energiyasi e=hu=mc2 ifodalar yordamida aniqlanadi. implusi esa quydagicha bu holda yorug‟lik fotonlar oqimidan iborat bo‟lib, uning zichligi yorug‟lik dastasi intensivligini belgilaydi. yorug‟lik dastasi intensivligi uning chastotasi va tezligiga proporstional bo‟ladi. issiqlik nurlanishi, fotoeffekt hodisalari, kompton effekti yorug‟likning zarracha tabiatini inobatga olib izohlaydilar. yorug‟likning to‟lqin va zarracha tabiati haqidagi tasavvurlar bir-birini rad etmaydilar, ular bir-birini to‟diradilar. yorug‟likning zarracha tabiati m.plank ishlarida, eynshteyn ishlarida, stoletov, lebedev tajribalarida yoritilgan. yorug‟likning nurlanish jarayoni uning zarracha tabiatini bayon etuvchi kvant nazariyasi yordamida, yorug‟likning tarqalishini esa elektromagnit to‟lqin nazariyasi yordamida izohlansa, yorug‟likning yutilishi yoki kuchayishi kvant nazariyasi yordamida izohlanadi. lazerlar haqida qisqa tarixiy ma’lumot. lazer so‟zi inglizcha “laser” so‟zidan olingan. “laser” so‟zi esa “light amplification …

4 / 17

botladi. 1955 yilda sovet fiziklari a.m. proxorov va n.g. basov o‟ta yuqori chastotali birinchi kvant generatorini yaratdi. bu mikroto‟lqin diapazonidagi optik kvant generator-mazer edi. 1958 yilga borib proxorov va basov bilan ayni bir vaqtda aqsh fizigi ch. tauns ko’zga ko‟rinadigan yorug‟lik spektri diapazonida kvant generatori-lazer qurish mumkinligini ilmiy va amaliy isbotladilar. lazer qurilmalarida ishlatiladigan ishchi materiallarni lazer materiallar deyiladiyoki ularni faol (aktiv) moddalar deb ataladi. faol muhit sifatida yoqut kristali (rubin) ishlatiladigan lazer 1960 yil yaratildi. keyingi kashfiyotlarda neon va geliy gazlari arlashmasi qo‟llaniladigan lazer (1960 y), neodim ionlari qo‟shilgan silikat shisha qo‟llanilgan lazer (1961y), yarimo‟tkazgich birikma kalsiy-mishyakli kristallari qo‟llanilgan lazer (1962 y), anorganik suyuqlikdagi neodim eritmasi selenoksixlorid va organik bo‟yoq eritmalari ishlatiladigan lazerlar (1966 y) yaratildi. 1974 yilga kelib faol moddalar (lazer materiallar) soni 200 ga etgan edi. har xil aralashmalar qo‟shilgan ion kristallar eng katta lazer materiallari guruhini tashkil etadi. tartibsiz ichki tuzilishga ega bo'lgan lazer shishalar shisha …

5 / 17

da bo‟ladilar. oddiy muhitdan yorug‟lik o‟tsa u yutiladi va intensivligi kamayadi. faol muhitda esa yorug‟lik tarqalishida u kuchayishi va intensivligini ortishi kuzatiladi. bunday muhitlarfaol yoki zarralarning energetik sathlar bo‟yicha inversli (teskari) muhit deyiladi. optik kvant generatori (okg) yoki lazer faol muhit, qo‟zg‟atuvchi (tebrantiruvchi) qurilma va rezonatordan iborat bo‟ladi. faol muhit turiga qarab lazer qurilmalari qattiq jismli, suyuqlikli, gazli, yarimo‟tkazgichli va bo‟yoq moddali lazerlar ko‟rinishida bo‟ladi. muhitni g‟alayonlangan (uyg‟ongan, qo‟zg‟algan) holatga keltirish (aktivlashtirish) qo‟zg‟atuvchi qurilma yordamida “qo‟zg‟otib” amalga oshiriladi. qattiq jismli lazerlarda qo‟zg‟atish yoki “optik tazyiq” kuchli yorug‟lik yordamida bajariladi. gazli lazerlar elektr razryadi (uchqun)dan foydalaniladi. yarimo‟tkazgichli lazerlar faol muhit ishchi qismi p-n o‟tish orqali elektronlar oqimi (elektr toki) ni o‟tkazishga asoslanib ishlaydi. invers bandli muhit nurlanishi intensivligini oshirishda rezonatorlar (ikkita yaqin shaffof ko‟zgular) dan foydalaniladi. tarqalayotgan fotonlarning faol muhit orqali ko‟p marta o‟tishi rezonator yordamida amalga oshiriladi. lazerlarda ular tutib qoluvchi va kuchaytiruvchi vazifasini bajaradi. lazerlarning ish jarayonini 3 yoki …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "lazer fizikasi fani bo‘yicha o‘quv qo‘llanma"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ lazerlarning ishlash prinspi kirish………………………………………………..…………..…………3 1. lazerlar ishlash prinsipi ………………………………………...5 2. lazerlar funksional sxemasi………………………………………………………. 3. lazer nurinig xossalari……………………………………………………………. 4. eynshteyn koeffisientlari………………………………………………………….. 5. ber-burger qonuni va manfiy yutilish,……………………………………………. xulosalar……………………………………………………………….. ilovalar…………………...

This file contains 17 pages in DOCX format (380.7 KB). To download "lazer fizikasi fani bo‘yicha o‘quv qo‘llanma", click the Telegram button on the left.

Tags: lazer fizikasi fani bo‘yicha o‘… DOCX 17 pages Free download Telegram