"lazer fizikasi"

DOCX 37 pages 1.3 MB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type DOCX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat universiteti fizika-matematika fakulteti fizika yo’nalishi 203-guruh talabasi xudoynazarova mashxuraning “lazer fizikasi” fanidan tayyorlagan kurs ishi mavzu: lazer nurining tibbiyotda qo’llanilishi. topshirdi: xudaynazarova m. qabul qildi: rahmonov a. urganch – 2023 mundarija: kirish………………………………..……………….…………………………......3 1. lazerlar haqida tushuncha………………………………………………………………………….…………….5 2. lazerlar va ularning tibbiyotda qo'llanilishi…………………………………………..…………..…7 3. jarrohlikda yuqori intensiv lazer nurlanishidan foydalanish…………………...….....12 4. tibbiyotda lazer texnologiyalaridan foydalanishning fizik asoslari…..…………....17 5. lazer nurlanishining biologik to'qimalar bilan o'zaro ta'siri mexanizmi….....19 xulosa…………………………..………………………………….……………………………………………….……..….23 foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati……………….…………………………………...…………..….…..24 kirish bugungi kunda tibbiyotda lazer fizikasidan juda ko’p qo’llanilmaqda.ko’pincha xirurgiya va jarrohlik operatsiyalarida foydalaniladi. lazerlar yoki optik kvant generatorlari bir qator noyob xususiyatlarga ega zamonaviy kogerent nurlanish manbalaridir. lazerlarning yaratilishi xxasrning ikkinchi yarmidagi fizikaning ajoyib yutuqlaridan biri bo'lib, u ko'plab fan va texnikaning turli sohalarida inqilobiy o'zgarishlarga olib keldi. bugungi kunga qadar turli xil xususiyatlarga ega bo'lgan ko'plab lazerlar yaratilgan - gaz, qattiq holati, yarimo'tkazgich, turli xil optik diapazonlarda yorug'lik chiqaradigan. …

2 / 37

n, kooperativ ravishda chiqarilishi natijasida yuzaga keladi. lazerning ishlash printsipini tushunish uchun yorug'lik kvant atomlaritomonidan so'rilish va emissiya jarayonlarini batafsil o'rganish kerak. atomi e1, e2 energiyalari bilan har xil energiya holatida bo'lishi mumkin va hokazo. boh nazariyasida bu holatlar barqaror deyiladi. aslida, tashqi buzilishlar bo'lmaganda atom cheksiz uzoq davom etadigan barqaror holat bu faqat eng kam energiya sarflaydigan holatdir. bu holat asosiy deb nomlanadi. boshqa barcha davlatlar beqaror. hayajonlangan atom 10 - 8 s tartibda bu holatlarda juda qisqa vaqt turishi mumkin, shundan so'ng u o'z-o'zidan quyi holatlardan biriga o'tib, kvant nurini chiqaradi, uning chastotasini bohning ikkinchi postulatidan aniqlash mumkin. atomning bir holatdan ikkinchisiga o'z-o'zidan o'tishi paytida chiqadigan nurlanish o'z-o'zidan deyiladi. ba'zi energiya sathlarida atom ancha uzoq vaqt turishi mumkin, 10 - 3 s. bunday darajalar metastabil deb ataladi. jarroh to'qimalarni ajratishda foydalanadigan asosiy vositalar skalpel va qaychi, ya'ni kesish asboblari. ammo skalpel va qaychi bilan qilingan yaralar va kesmalar …

3 / 37

nlari aniqlandi, ularning asosiy qismi kesish joyida issiqlik to'qimalarining kuyish zonasi juda katta. ma'lumki, kuyish maydoni qanchalik keng bo'lsa, jarrohlik yarasi shunchalik yomonlashadi. bundan tashqari, elektr pichoqni ishlatganda, bemorning jasadini elektr pallasida kiritish kerak bo'ladi. elektrojarrohlik asboblari operatsiya paytida organizmning hayotiy funktsiyalarini kuzatish uchun elektron qurilmalar va qurilmalarning ishlashiga salbiy ta'sir qiladi. kriyoirurgik vositalar, shuningdek, to'qimalarni sezilarli darajada shikastlanishiga olib keladi, bu esa shifo jarayonini yomonlashtiradi. krioskalpel to'qimalarida disektsiya darajasi juda past. aslida, bu dissektsiyani o'z ichiga olmaydi, ammo to'qimalarni yo'q qiladi. plazma skalpelidan foydalanganda sezilarli kuyish maydoni kuzatiladi. agar biz lazer nurlari aniq gemostatik xususiyatlarga ega ekanligi, shuningdek bronxiolalar, o't yo'llari va oshqozon osti bezi kanallarini muhrlash qobiliyatiga ega ekanligimizni hisobga olsak, jarrohlik amaliyotida lazer texnologiyasidan foydalanish juda istiqbolli bo'lib qoladi. lazerlarni jarrohlik amaliyotida qo'llashning ba'zi afzalliklari asosan karbonat angidrid lazerlariga (c02 lazer) tegishli. 1. lazerlar haqida tushuncha lazer kogerent nurlanish chiqaruvchi elektr-optik qurilmadir. bu atama inglizcha “laser” qisqartmasidan …

4 / 37

, issiqlik va boshqa) ni optik diapozondagi kogerent elektromagnit nur energiyasiga aylantrib beradi. u uch element – energiya manbayi, aktiv muxit, ya’ni modda, teskari bog’lanishdan iborat (agar lazer kogerent nurni kuchaytrishi uchun hizmat qilsa, teskari bog’lanish zarur emas). lazerlar boshqa yorug’lik manbalaridan kogerentligi, monoxramatikligi, juda kichik burchak ostida yo’nalganligi bilan, nur quvvqtining katta spektral zichlikka, juda yuqori tebranish chastatasiga egaligi bilan farqlanadi[footnoteref:1]. aktiv muxitga ko’ra, lazerlar quyidagi guruhlarga bo’linadi: [1: a.n. remizov "tibbiy va biologik fizika".] qattiq jisim va suyuqlikdan tayyorlangan lazerlar; gazli lazerlar; yarimo’tkazgichli lazerlar; bulardan tashqari, eksimer, kimyoviy va boshqa lazer turlari ham bor. lazerda teskari bog’lanish optik rezanator (ikki ko’zgu) yordamida amalga oshiriladi. ko’zgular orasiga aktiv modda joylashtiriladi. nur to’lqin ko’zgudan qaytib, yana aktiv moddadan o’tadi, unda majburiy o’tishlarni yuzaga keltradi. ko’zgulardan biri qisman shaffof bo’lib, u cheksiz ko’p o’tishlardan keyin kuchaygan nurnu tashqariga chiqib ketishiga xizmat qiladi. lazerning ishlash tamoyilida atomning tuzilishi muximdir. moddalarni tashkil qilgan …

5 / 37

aktiv moddadagi elektonlar yuqori (elektronlar soni yuqori satx n2 da quyi satx n, dagiga nisbatan ko’p bo’ladi) vujudga keladi. ularga biror energiya manbayi bilan ta’sir ettirilsa (masalan, yorug’lik nuri) aktiv modda ishga tushadi. bunda elektronlarga berilgan energiya bir necha ming marta ko’payadi va shu onda lazer nuri shaklini oladi. bundan tashqari lazer nurining qurilmadagi kuchaytrish koeffitsiyenti kk unda sodir bo’ladigan energiya yo’qotishlar koeffitsiyenti ky dan ancha katta bo’lishi kerak. shu shartlar bajarilganda lazer nuri generatsiyasi (hosil bo’lishi)ga erishish mumkin. lazerlar ikki xil rejimiga ega. agar unda uzluksiz energiya manbaidan foydalanilsa, uzluksiz ingichka nur hosil qilish mumkin. 1-rasm. 2. lazerlar va ularning tibbiyotda qo'llanilishi 1964 yilda argon ion lazeri ishlab chiqilgan va sinovdan o'tgan. bu ko'k-yashil spektral mintaqaga ega va to'lqin uzunligi 488 nm bo'lgan cw lazer edi.bu gaz lazeridir va uning quvvatini boshqarish osonroq edi. gemoglobin uning nurlanishini yaxshi singdirdi. qisqa vaqt o'tgach, argon lazeriga asoslangan lazer tizimlari paydo bo'la …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""lazer fizikasi""

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat universiteti fizika-matematika fakulteti fizika yo’nalishi 203-guruh talabasi xudoynazarova mashxuraning “lazer fizikasi” fanidan tayyorlagan kurs ishi mavzu: lazer nurining tibbiyotda qo’llanilishi. topshirdi: xudaynazarova m. qabul qildi: rahmonov a. urganch – 2023 mundarija: kirish………………………………..……………….…………………………......3 1. lazerlar haqida tushuncha………………………………………………………………………….…………….5 2. lazerlar va ularning tibbiyotda qo'llanilishi…………………………………………..…………..…7 3. jarrohlikda yuqori intensiv lazer nurlanishidan foydalanish…………………...….....12 4. tibbiyotda lazer texnologiyalaridan foydalanishning fizik asoslari…..…………....17 5. lazer nurlanishining biologik to'qimalar bilan o'zaro ta'siri mexanizmi….....19 xulo...

This file contains 37 pages in DOCX format (1.3 MB). To download ""lazer fizikasi"", click the Telegram button on the left.

Tags: "lazer fizikasi" DOCX 37 pages Free download Telegram