qadimgi xalq maqollari va ularning badiiy xususiyatlari ( «devonu lug‘otit-turk» asosida )

DOCX 37 pages 97.9 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 97.9 KB

File type DOCX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: qadimgi xalq maqollari va ularning badiiy xususiyatlari ( «devonu lug‘otit-turk» asosida ) mundarija kirish 2 asosiy qism 3 1. maqollar va ularning umuminsoniy xususiyatlari.maqollarning xalq og‘zaki ijodining boshqa janrlariga nisbatan o‘xshash va farqli jihatlari. 3 2. «devonu lug‘otit-turk» («turkiy so‘zlar devoni») — mahmud koshg‘ariyning turkiy tillar haqidagi qomusiy asari 14 3. «devonu lug‘otit-turk» asarida maqollarning uslubiy-semantik qo`llanilishi 18 4. o‘zbek va turk maqollari tadqiqi va ularning badiiy xususiyatlari 20 5. «devonu lug‘otit-turk» asaridagi maqollarning lingvomadaniy xususiyati 25 6. «devonu lug‘otit-turk» asarida qo‘llangan maqollarning fonetik-leksik xususiyatlari 28 xulosa 33 foydalanilgan adabiyotlar 35 kirish mavzuning dolzarbligi: milliy taraqqiyot milliy til mavqei va nufuzi yuksalishida yaqqol ko‘zga tashlanadi. “o‘zbekiston taraqqiyotining bugungi yangi bosqichi-milliy yuksalish davri talablaridan kelib …

2 / 37

qaratishi tabiiydir”. shu ma‘noda o‘zbek tilshunosligining zamonaviy fan yo‘nalishi darajasida shakllanishi va rivojlanishining ilk sahifasi sifatida tarixda qolgan xx asr boshlaridagi tilshunoslik merosini tadqiq etish milliy manfaatlarimizni ta‘minlash, ma‘naviy qadriyatlarimizni tiklash ishlarida katta ahamiyat kasb etadi. o‘zbek tilshunosligida bu davr tili va tilshunosligi keng ko‘lamda o‘rganilmoqda. turkogogiyada, jumladan, o‘zbek tilshunosligining rivojlanishiga xissa qo‘shgan olimlarmiz, tilning barcha qirralarini ochib bergan, jahon tilshunosligi qatoriga qo‘shishga muyassar bo‘lgan. biroq tilshunoslik sohasi bilan shug‘ullangan jonkuyarlarning ilmiy asarlarini o‘rganish masalasi tizimli yoritilgan emas. o‘rta osiyo xalqlarining atoqli farzandi mahmud koshg‘ariy xi asrda yashab ijod etdi. uning bebaho ,,devonu lug‘otit-turk’’ asari u davr madaniy hayotida va tilshunoslik tarixida alohida sahifa ochdi. uning asari o‘z davri uchun benihoya katta voqea bo‘lgani kabi turkologiya fani sohasida ham birinchi namuna bo‘ldi. mahmud koshg‘ariy turkologiya fanining dastlabki ustodi bo‘ldi, turkologiyaning maxsus fan sifatida rivojlanishiga asos soldi kurs ishining maqsad va vazifalari: qadimgi xalq maqollari va ularning badiiy xususiyatlari haqidagi ma’lumotlarni …

3 / 37

rning fonetik-leksik xususiyatlari kurs ishning tadqiqot uslubi va uslubiyoti: ilmiy ommabop manbalardan to‘plangan ma’lumotlar tahlil qilib,xulosa va takliflar qilish. kurs ishi tuzilishi: bajarilgan kurs ishi kirish qismi, asosiy qism va qilingan xulosalardan iborat. ishda o‘rganilishi e’tiborga olingan ma’lumotlar tushunarli ravishda ifodalash uchun chizma jadvallar va rasmlar berildi.ishga qo‘yilgan maqsadga erishishi uchun to‘plangan adabiyotlar manbalarning nomlari va elektron manzillari keltirildi. asosiy qism 1. maqollar va ularning umuminsoniy xususiyatlari.maqollarning xalq og‘zaki ijodining boshqa janrlariga nisbatan o‘xshash va farqli jihatlari. millatni o‘zligini ko‘rsatuvchi milliy qadriyatlarni, xalqning madaniyatini ifodalovchi omillardan biri bu xalq og‘zaki ijodidir. xalq o‘g‘zaki ijodining eng muhim janrlaridan biri bo‘lmish maqollar tilshunoslik va folklorshunoslikda o‘rganilayotgan eng muhim mavzulardan biridir. folklorning eng muhim janrlaridan biri bo‘lgan maqollarni, umuman, xalq ijodiyotini o‘rganish, tadqiq qilish, bugungi kunda juda muhim ahamiyat kasb etmoqda. ilmiy ishimizning ushbu bobida o‘zbek va ingliz maqollarining umuminsoniy xususiyatlari va ularning xalq og‘zaki ijodining boshqa janrlariga nisbatan o‘xshash va farqli jihatlarini …

4 / 37

sabati, ijtimoiy-siyosiy, ma'naviy-ma'rifiy, axloqiy-estetik va falsafiy qarashlari, qisqasi, o‘zi va o‘zligi to‘la namoyon bo‘lganidir.[footnoteref:1] [1: o‘zbek xalq maqollari. tuzuvchilar: t.mirzayev, a.musoqulov, b.sarimsoqov. – t.: sharq, 2005.] shu sababli maqollar g‘oyatda keng tarqalgan bo‘lib, asrlar davomida jonli so‘zlashuv va o‘zaro nutqiy munosabatlarda foydalanibgina qolmay balki badiiy, tarixiy va ilmiy asarlarda, siyosiy va publitsistik adabiyotlarda ham doimiy ravishda qo‘llanilib kelingan va bugungi kunda ham juda faoldir. maqollar xalq donishmandligining nodir namunalari sifatida og‘zaki badiiy ijodning kеng tarqalgan mustaqil janridir. shartli ravishda ularni xalqona axloq odob qoidalari dеb atash mumkin. zеro, maqollar xalqning asrlar davomida hayotiy tajribalarida sinalgan ijtimoiy-siyosiy, ma`naviy-madaniy, axloqiy-falsafiy qarashlarining g‘oyat ixcham, lo‘nda, siqiq va obrazli ifodasidan tug‘ilgan hodisadir. maqollar maxsus ijod qilinmaydi, balki ma`lum bir sharoit taqozosi tufayli sinalgan hayotiy tajribadan tug‘iladigan xulosaning axloqiy bahosi sifatidagi hukm bo‘lib yuzaga kеladi. ular insonlarning turli sohalardagi faoliyatlari jarayonida uzoq muddatli sinovlardan o‘tgan turmush tajribalarining hosilasi, barqaror va o‘zgarmas, to‘g‘ri va haqqoniy xulosasi …

5 / 37

gi kungacha alohida adabiy tur sifatida e`tirof etilmay, goh xalq nasri, goh xalq poeziyasi tarkibida mavhum holda kichik tur tarzida ko`rib kelinmoqda. maqol xalqning ko‘p asrlar mobaynida ijtimoiy- iqtisodiy, siyosiy va madaniy hayotda to‘plagan tajribalari, kuzatishlari asosida yuzaga kelgan ixcham, chuqur mazmunga ega bo‘lgan og‘zaki ijod janrlaridan biridir. maqol atamasi arabcha – qavlun – gapirmoq, aytmoq so‘zidan olingan bo‘lib, aytilib yuriladigan ifoda va iboralarga nisbatan qo‘llaniladi. barcha tomonidan deyarli bir xilda aytilib, bir xilda tushuniladigan ibora, ifodalar, asosan, maqol janrini tashkil qiladi. demak, xalq maqollari ommaning muayyan voqea, hodisalar haqidagi xulosalarini, hukm va tavsiyalarini o‘zida mukammal tarzda mujassamlashtirgan o‘ziga xos badiiy shaklga ega bo‘lgan ifoda va iboralardan iboratdir.[footnoteref:2] [2: кошғарий маҳмуд. девону луғотит турк. 1-3-жилд. – т., 1960-1963.] o‘zbek xalq maqollari ko‘pincha maqol, masal, matal, zarbulmasal, naql, hikmat, foyda, hikmatli so‘z, tanbеh, mashoyixlar so‘zi, donolar yoki donishmandlar so‘zi, oqinlar so‘zi va otalar so‘zi atamalari bilan el orasida mashxur. ko‘pincha ilmiy …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi xalq maqollari va ularning badiiy xususiyatlari ( «devonu lug‘otit-turk» asosida )"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: qadimgi xalq maqollari va ularning badiiy xususiyatlari ( «devonu lug‘otit-turk» asosida ) mundarija kirish 2 asosiy qism 3 1. maqollar va ularning umuminsoniy xususiyatlari.maqollarning xalq og‘zaki ijodining boshqa janrlariga nisbatan o‘xshash va farqli jihatlari. 3 2. «devonu lug‘otit-turk» («turkiy so‘zlar devoni») — mahmud koshg‘ariyning turkiy tillar haqidagi qomusiy ...

This file contains 37 pages in DOCX format (97.9 KB). To download "qadimgi xalq maqollari va ularning badiiy xususiyatlari ( «devonu lug‘otit-turk» asosida )", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi xalq maqollari va ularn… DOCX 37 pages Free download Telegram