pestitsid birikmalar

PPTX 1.8 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1701943886.pptx /docprops/thumbnail.jpeg pestitsid birikmalar pestitsid birikmalar 1. pestitsidlarning xalq xo’jaligida ishlatilishiva turlari 2. organizmga kirishi va tabiatdagi ahamiyati 3. sanoatda pestitsidlarning ishlatilishi reja: pestitsidlar (lot. pestis — maraz, caedo — oʻldiraman), zaharli kim-yoviy moddalar — oʻsimlik zararkunandalari va kasalliklari, begona oʻtlar, shuningdek, yogʻoch, paxta tolasi mahsulotlari, jun, teri zararkunandalari, uy hayvonlarining xavfli kasalliklari qoʻzgʻatuvchilariga qarshi kurashishda foydalaniladigan kimyoviy moddalar. shuningdek, auksinlar, gibberellinlar, defoliantlar, desikantlar, retradantlar ham pestitsidlarga kiritiladi. p. tirik organizmlar hujayralariga kirib ularning fizik va kimyoviy xususiyatlarini oʻzgartiradi. hujayraning oqsil va boshqa moddalari bilan kimyoviy reaksiyaga kirishib, ularni choʻkmaga tushiradi, fermentlar faolligini zaiflashtiradi, modda almashinuvi jarayonini buzadi va hujayrani halokatga olib keladi. pestitsidlar qoʻllanish obʼyekti, organizm ichiga kirish yoʻli, taʼsir qilish harakteri va kimyoviy tarkibiga koʻra tas-niflanadi. qanday zararli organizmga qarshi ishlatilishi, yaʼni qoʻllanish obʼyektiga qarab, pestitsidlar quyidagi turlarga boʻlinadi: 3 : insektitsidla — hasharotlarni qirib tashlaydigan vositalar; antifidantlar — oʻsimliklar va materiallarni zararkunandalardan saqlaydigan moddalar; akaritsidlar — oʻsimlikxoʻr …
2
sid ham bor. mas, urugʻlikni dorilashda ishlatiladigan p. fungitsid, bakteritsid, insektitsid va boshqa vazifalarni bajarishi mumkin. pestitsidning organizm ichiga kirish yoʻli va taʼsir qilish harakteriga koʻra tasniflashga zararkunandalarning oziklanishi asos boʻladi. masalan, kemiruvchi ogʻiz apparatiga ega boʻlgan hasharotlar (chigirtkalar, qoʻngʻiz lichinkalari va yetuk shakllari, kapalak qurtlari)ga moddalar ularning ogʻzi orqali ichiga tushganida, sanchib-soʻruvchi ogʻiz apparatli hasharot (oʻsimlik bitlari, qandalar)ga esa zaharli vositalar ular tanasiga tekkanida, yaʼni teri qoplami orqali (sirtdan taʼsir qiluvchi p.) taʼsir kidali; bugʻ yo gaz holidagi zaharli kimyoviy moddalar nafas yoʻllari orqali, shuningdek, oʻsimlik yoki hayvon shirasi bilan oziklanadigan hasharotlar toʻqima-siga osongina singib, zaharlaydi. pestitsid begona oʻtlar, kasalliklar va zararkunandalarga qarshi kurashda eng samarali usullardan hisoblanadi. pestitsid organik va noorganik birikmalarning turli sinflariga mansub. ularning koʻpchiligi sunʼiy yoʻl bilan olinadi. eng muhim pestitsid xlororganik va fosfororganik birikmalar, karbamin kislota hosilalari, oʻsimliklardan olinadigan (piretroidlar), triazinlar ki-radi. anorganik pestitsiddan mis, oltingugurt va boshqa elementlarning birikmalarini koʻrsatish mumkin. xlororganik pestitsidlar …
3
xususiyati bilan boshqalardan aj-ralib turadi. baʼzilari barg yoki ildiz orkali singib, oziq moddalari eritmasi bilan birga oʻsimlik tomirlari sistemasi boʻylab tarqaladi. bundan oʻsimlik shirasi bilan oziklangan zararkunandalar zaharlanib nobud boʻladi; bu birikmalar ichdan taʼsir qiluvchi preparatlar deb ataladi. boshqa guruh moddalari oʻsimlik toʻqimalariga yuza singib, tomirlar orqali tarqalmaydi va qisman singuvchi preparatlar deb ataladi. bular organizm ichida tana yuzasidagiga nisbatan koʻproq barqaror saqlanadi va bargning ishlov berilmagan orqa qismidagi zararkunandalarni ham nobud qiladi. fosfororganik pestitsidlarga mansub insektitsidlar, fungitsidlar, nematotsidlar va gerbitsidlar bor. deh-qonchilikda bunday insektitsid va akaritsidlardan fosfamid (bi-58), fozalon, karbofos, zolon va boshqalardan koʻp foydalaniladi. sintetik piretroidlar bir necha tur oʻsimlik gullaridan olinadigan piretrum moddasining analogi-dir. keyingi yillarda piretroidlardan koʻpgina oʻsimliklarni zararkunan-dalardan himoya qilishda koʻp foydalanilmoqda. bu birikmalar tanlab taʼsir qilish xususiyatiga ega. ulardan juda kam (bir gektarga bir necha gramm taʼsir qiluvchi modda hisobida) sarf qilinganida ham zararkunandalarga samarali taʼsir koʻrsatadi. oʻzbekistonda sintetik piretroidlardan ambush, simbush, ripkord, sumitsidin, …
4
rdan notoʻgʻri foydalanish flora, fauna, qishloq xoʻjaligi hayvonlari va odamlar uchun xavfli holatlarni vujudga keltiradi. pestitsidni tanlashda ularning zaharliligi — kimyoviy moddalarning organizmni zaharlash xususiyatiga katta ahamiyat beriladi. zaharlilik darajasi — dozalar, yaʼni moddaning organizm hayot faoliyatini buzadigan yoki nobud qiladigan (tajribadagi hayvonlarning oʻrtacha har kg vazniga toʻgʻri keladigan mg hisobidagi zaharli modda) miqdori bilan belgilanadi. pestitsidning zaharliligi, odatda, tajribadagi bir guruh hayvon (kalamush, sichqon) maʼlum qismining nobud boʻlishi bilan sarflangan dozani qiyoslab aniklanadi. p.ning bundam dozalari oʻd50 (tajribadagi hayvonlarning 50% ni oʻldiradigan doza) belgisi bilan ifodalanadi. qabul qilingan tasnifga koʻra, pestitsidlar zaharliligi shartli ravishda 4 guruhga boʻlingan: oʻta zaharli (oʻd50 50 mg/kg gacha); zahari kuchli (oʻd5a 50–200 mg/kg); oʻrtacha zaharli (ud50 200 – 1000 mg/kg), zaharlilik darajasi past boʻlgan pestitsidlar (oʻd50 1000 mg/kg dan ortiq). pestitsidning rasmiy tavsiya qilingan doza yoki konsentratsiyasidan ortiq olinganda, qoʻllash usuli hamda muddati notoʻgʻri tanlanganda, shuningdek, iqlim sharoitlari hisobga olinmaganda ular oʻsimlikning kuyishiga, gulchangi …
5
un ularni qoʻllashda faqatgina zararkunandaga emas, balki biotsenozgya ham taʼsirini, yaʼni oqibatini oldindan hisobga olish kerak. pestitsidlar zararkunandalarni yoʻq qilib yuborish vositasidan ular sonini tartibga solib turadigan vosi-talarga aylanishi kerak. amalda foydalanilayotgan va ishlab chiqarish ga tavsiya etiladigan pestitsidlar respublika qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi huzuridagi maxsus komissiya tomonidan oʻrganib chiqiladi va foydalanishga tavsiya etiladi. foydalanilgan adabiyotlar: semenov i. n., maksimov a. s., makarenya a. a. kimyo va ilmiy-texnik taraqqiyot: 9-10-sinf o'quvchilari uchun kitob. - m.: ma'rifat, 1988. - 176 b: legasov v. a. kimyoni rivojlantirish muammolari: kelajakka yutuq - m.: bilim, 1987. - 32 b.: kasal - (hayotda, fanda, texnologiyada yangilik) kimyo va zamonaviylik: o'qituvchilar uchun qo'llanma / yu. d. tretyakov muharriri ostida. - m .: ta'lim, 1985. - 224 s - (b-ka kimyo o'qituvchisi). so‘rovchi 3. kimyo uchinchi ming yillik yo‘lida: per. u bilan. - m.: mir, 1982. - 400 b. sviridov v. v. kimyo bugun va ertaga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "pestitsid birikmalar"

1701943886.pptx /docprops/thumbnail.jpeg pestitsid birikmalar pestitsid birikmalar 1. pestitsidlarning xalq xo’jaligida ishlatilishiva turlari 2. organizmga kirishi va tabiatdagi ahamiyati 3. sanoatda pestitsidlarning ishlatilishi reja: pestitsidlar (lot. pestis — maraz, caedo — oʻldiraman), zaharli kim-yoviy moddalar — oʻsimlik zararkunandalari va kasalliklari, begona oʻtlar, shuningdek, yogʻoch, paxta tolasi mahsulotlari, jun, teri zararkunandalari, uy hayvonlarining xavfli kasalliklari qoʻzgʻatuvchilariga qarshi kurashishda foydalaniladigan kimyoviy moddalar. shuningdek, auksinlar, gibberellinlar, defoliantlar, desikantlar, retradantlar ham pestitsidlarga kiritiladi. p. tirik organizmlar hujayralariga kirib ularning fizik va kimyoviy xususiyatlarini oʻzgartiradi. hujayraning oqsil va bo...

PPTX format, 1.8 MB. To download "pestitsid birikmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: pestitsid birikmalar PPTX Free download Telegram