oqsillarning kimyoviy xususiyatlari

PPTX 7,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1702750173.pptx /docprops/thumbnail.jpeg oqsillarning kimyoviy xususiyatlari mustaqil ishi mavzu: oqsillarning kimyoviy xususiyatlari reja: 1. oqsillarning tuzilishi. 2. oqsillarning biologik vazifalari. 3. oqsillar biosintezi. 4. oqsillar biotexnologiyasi . 5. oqsillarning kimyoviy xossalari. 6. murakkab oqsillar. oqsillar tarkibida azot tutuvchi yuqori molekulyar biologik polimerlar bo‘lib, ular asosan 20 xil aminokislotalardan tashkil topgan. ularning proteinlar (grekcha “protos” – birlamchi, muhim) deb atalishi ham bu gruppa moddalar birinchi arajali biologik ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi. hayot jarayonlarining qariyibbarchasi oqsil moddalarga va ularning biologik funksiyasiga bog‘liq. oqsillar proteinlar va proteidlarga bo‘linadi. protein ------------ oddiy oqsil proteid ------------ murakkab oqsil oqsillarning tuzilishi ular barcha tirik organizmlar, bir hujayrali suv o‘simliklari va bakteriyalar, ko‘p hujayrali hayvonlar hamda odam organizmi, tirik organizmlar bilan jonsiz tiabiat chegarasida turuvchi viruslar tarkibining ajralmas qismini tashkil qiladi. hujayrada yuz beradigan har qanday kimyoviy o‘zgarishlar oqsillar ishtirokisiz amalga oshmaydi.: bu jarayonlarda oqsil yoki substrat, yo ferment yoki bular bir vaqtda birdaniga ishtirok etadi. tuxum oqiga …

nizmida 5 000 dan ortiq oqsil turlari borligi aniqlangan bo‘lsa, hozirgi vaqtda ularning 2000 dan ziyodi kashf qilingan va yaxshi tekshirilgan. oqsillarning biologik vazifalari oqsillar hujayrada boshqa birikmalarga (kimyoviy komponentlarga) qaraganda ancha ko’p jarayonlarda xilma-xil vazifalarni bajaradilar. hamma proteinlarning struktura elementlari bir xil aminokislotalardan iborat bo`lsa ham, ularning oqsil molekulasidagi nisbiy miqdorlari va joylanish o`rinlari turlichadir. oqsillarning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: 1. katalitik vazifasi – shu vaqtgacha kashf etilgan barcha biologik katalizatorlar – fermentlar oqsillardir. bir hujayrada ularning soni 2000 dan ortiq. bunday vazifa faqat oqsillar uchungina xosdir. 2. oqsil gormonlar – bir qator ichki sekretsiya bezlarining mahsulotlari peptid va oqsil tabiatiga ega. masalan insulin, o`sish gormoni va boshqalar.ular hujayra ichida va butun organizmda moddalar almashinuvini boshqarib turadi. 3. retseptorlik vazifasi – hujayra yuzasida va ichida har xil regulyatorlar (gormonlar, mediatorlar, siklik nukleotidlar) ning tanlab o`tkazishi. 4. tashish vazifasi – to`qimalar orasida va hujayra membranasi orqali moddalarning bog`lanishi hamda tasxilishi. …

suyak to`qimasi, paylarning struktura elementlari; fibroin – ‘illaning i’ak qavatini hosil bo`lishida ishtirok etadi; beta-keratin – jun, tirnkoqlarningsrtuktura asosi. 7. zao’ira yoki trofik vazifasi – rivojlanayotgan hujayraning oziqlanishi uchun oqsillarning zao’ira modda sifatida foydalanilishi. oqsillar chegaralangan miqdorda qonda, ba’zi to`qimalarda, ko’p miqdorda o`sayotgan o’omilada, o`simliklar donida, tuxum va sutda bo`lib, zarur sharoitda sarflanadilar. bunga bug`doy doninig zao’ira moddasi – prolaminlar va glutelinlarni misol keltirish mumkin. shuningdek, ovalbumin – tovuq tuxumining zao’ira oqsili bo`lib, murtakning rivojlanishida sarf bo`ladi. 8. substrat-energetik vazifasi – parchalanish jarayonlarida oqsil substrat sifatida ishtirok etib, energiya hosil qiladi. 1g oqsil parchalanganda 17,1 kj energiya ajraladi. bunga karbonat angidrid, suv, va siydikchilgacha parchalanadigan oqsillarning hammasi kiadi. 9. qisqarish vazifasi – kimyoviy energiyadan foydalanib qisqarish. muskullarning qisqarishi oqsillar ishtirokida kechadi. ularning eng muhimlari aktin va miozin qisqaruvchi muskul tolalarini tashkil qiladilar. 10. elektroosmotik vazifasi – membranada elektr zaryadlarining farqi va ionlar kontsentratsiyasining gradientini hosil qilishda ishtirok etadi. na+, k+ …

ga axborotning ko`chirilishida qatnashadi. 13. gen-regulyator vazifasi – ayrim oqsillarning nuklein kislotalarning qoli’ vazifasini va genetik axborotning ko`chirilishini boshqarishda ishtirok etishi. gistonlar – re’likatsiyani boshqarilishida va qisman dnk uchastkalarining transkri’tsiyasida ishtirok etadi. kislotali oqsillar – dnk ning ayrim qismlarida transkri’tsiya jarayonining boshqarilishida ishtirok etadi. 14. immunologik yoki antitoksin vazifasi –barcha immun tanalar oqsillardir. ular antigen-antitana kompleksi hosil qilish yo`li bilan organizmga kirgan bakteriyalarni, yot oqsillarni yuksak spetsifiklik bilan bog`laydilar, parchalaydilar va zararsizlantiradilar. a, m, g va boshqa immunoglobulinlar ximoya vazifasini bajaradi. antigen – antitana kompleksini hosil qiluvchi oqsil – komplement oqsili. 15. toksigenlik vazifasi – organizmlar, asosan mikroorganizmlar tomonidan ishlab chiqilgan ayrim oqsillar va peptidlar boshqa organizmlar uchun zaharli hisoblanadi. masalan botulinik toksin – botulizm tayoqchasi tomonidan ishlab chiqariladigan peptid. 16. zararsizlantiruvchi vazifasi – oqsillar funktsional guruhlari hisobiga zaharli birikmalar bo`lgan og`ir metallar, alkoloidlarni bog`lash yo`li bilan zararsizlantiradi. albuminlar og`ir metallar va alkoloidlarni bog`laydi. 17. gemostatik vazifasi – tromb hosil …

ndagi nukleotidlar sintezlanayotgan oqsil zanjirining tarkibidagi aminokislotalar xili, soni, ularning joylashish tartibini belgilab beradi. dnk molekulasidagi nukleotidlar 4 xil bo’lib, ular adenin-a, timin-t, guanin-g va sitozin-s lardan iborat. tabiatda 300 ga yaqin aminokislotalar uchraydi, lekin tirik organizmlardagi oqsillar tarkibiga 20 ta aminokislota kiradi. hujayrada oqsilning sintez qilinishi jarayonida uning tarkibidagi har bir aminokislotaning joylanishi uchta nukleotid tomonidan kodlanadi. uni triplet (uchlik) yoki kodon deb ataladi. demak, dnk molekulasidagi kodonlarning joylashish tartibi ular sintez qiladigan oqsil molekulasi tarkibidagi aminokislotalarning joylashish tartibini ifodalaydi. oqsil molekulasida aminokislotalar soni qancha bo’lsa, dnk ning shu oqsilni ifodalovchi, ya’ni sintez qilinishini ta’min etuvchi qismi bo’lgan gen ham shuncha kodondan tashkil topadi oqsilning sintezida dnk va uning qismi bo’lgan gen emas, balki boshqa nuklein kislota — ribonuklein kislota (rnk) ishtirok etadi. u uch xil: informatsion — irnk, transport — trnk va ribosoma — rrnk. irnk dnk asosida sintez qilinib undagi genetik axborotni ribosomalarga olib keladi, irnk tarkibida …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oqsillarning kimyoviy xususiyatlari"

1702750173.pptx /docprops/thumbnail.jpeg oqsillarning kimyoviy xususiyatlari mustaqil ishi mavzu: oqsillarning kimyoviy xususiyatlari reja: 1. oqsillarning tuzilishi. 2. oqsillarning biologik vazifalari. 3. oqsillar biosintezi. 4. oqsillar biotexnologiyasi . 5. oqsillarning kimyoviy xossalari. 6. murakkab oqsillar. oqsillar tarkibida azot tutuvchi yuqori molekulyar biologik polimerlar bo‘lib, ular asosan 20 xil aminokislotalardan tashkil topgan. ularning proteinlar (grekcha “protos” – birlamchi, muhim) deb atalishi ham bu gruppa moddalar birinchi arajali biologik ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi. hayot jarayonlarining qariyibbarchasi oqsil moddalarga va ularning biologik funksiyasiga bog‘liq. oqsillar proteinlar va proteidlarga bo‘linadi. protein ------------ oddiy oqsil proteid ------...

Формат PPTX, 7,0 МБ. Чтобы скачать "oqsillarning kimyoviy xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oqsillarning kimyoviy xususiyat… PPTX Бесплатная загрузка Telegram