oqsillarning strukturasi, klassifikatsiyasi

PPTX 36 стр. 2,4 МБ Бесплатная загрузка

36 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,4 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 36

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 36

oqsillarning strukturasi, klassifikatsiyasi oqsillarning strukturasi, klassifikatsiyasi reja: 1. oqsil molekulalarining strukturalari. 2. tabiiy peptidlar 3.sodda va murakkab oqsillar oqsillarning tuzilishi ularning funksiyalari uchun juda muhimdir. oqsillar oʻzlarining oxirgi shakllari va tuzilishiga qanday kelishini tushunish uchun oqsil strukturasining darajalarini bilishimiz kerak: birlamchi struktura ikkilamchi struktura uchlamchi struktura to’rtlamchi strukturalari. oqsillarning birlamchi strukturasi nima oqsillarning birlamchi strukturasi deb, aminokislotalarni polipeptid zanjirida ketma-ket joylanish tartibiga aytiladi. oqsilning birlamchi strukturasi aminokislotalaming sifat va miqdoriga bog'liq bo’ladi. bu tartib irsiy belgilangan va o’zgarmasdan nasldan-naslga o’tadi. birlamchi struktura oqsil molekulasining asosi (ustuni) deyiladi. hozirgacha 1000 dan ortiq oqsilning birlamchi strukturasi aniqlangan. birlamchi strukturasi aniqlangan dastlabki oqsil insulindir. insulin molekulasida 3 ta disulfid ko’prik bo’lib, ikkitasi a va v zanjirlar orasida, bittasi a zanjirning ichida joylashgan. insulin garmoni. insulin 2 ta polipeptid zanjiridan tuzilgan. birinchi ya’ni a zanjir 21 aminokislota qoldig’idan, v zanjir esa 30 aminokislota qoldig’idan tuzilgan. misol uchun, insulin gormoni quyidagi diagrammada koʻrsatilgan ikkita a …

2 / 36

n tanachalariga taʼsir koʻrsatuvchi irsiy kasallik hisoblangan oʻroqsimon hujayrali anemiyani keltirib chiqaradi. shuni eʼtiborga olish kerakki, gemoglobin molekulasi ikkita α va ikkita β zanjirdan iborat va ularning har biri 150 ta aminokislotani oʻz ichiga oladi, umumiy bitta oqsilda 600 ta aminokislota boʻladi. normal gemoglobin molekulasi va oʻroqsimon hujayra molekulasi taxminan 600 ta aminokislotadan 2 tasida farq qiladi. quyidagi qon namunasida normal hujayralar bilan aralashib ketgan “oʻroqsimon” hujayra koʻrsatilgan. xulosa xulosa qilib aytganda oqsillarning biologik xususiyatlari, eng avvalo ularning birlamchi strukturasiga bog’liq. oqsillarning barcha hususiyatining asosi oqsillarning birlamchi strukturasi hisoblanadi. oqsilning ikkilamchi strukturasi. vodorod bog’lari tufayli hosil bo’ladigan polipeptid zanjirning spiral konfiguratsiyasi oqsillarning ikkilamchi strukturasi deyiladi. ikkilamchi strukturasi qanday hosil bo’ladi. oqsil molekulalari bir xil molekulyar og’irlikka ega bo’lgan chiziqli polimerlar molekulalariga nisbatan ancha zich joylashgan bo’ladi, chunki oqsil molekulalarining ma’lum qismi spiral shaklida tuzilgan. spiral o’ramlari vodorod bog’lari orqali bir-biriga tortilib turadi. zanjir r guruhidan tashqari faqat polipeptid zanjirigagina tegishlidir, …

3 / 36

sil qiladi. vodorod bogʻlanishlar asos zanjirning aminoguruhlari va karbonil oʻrtasida hosil boʻladi. ikkilamchi strukturaga misollar a -spiral juda ko’p oqsillar da uchraydi. masalan: a-keratin to’liq aspiral oqsildan iborat; mioglobin, gemoglobin 75%, zardob albumini 50%, a-spiralni tashkil qiladi oqsilning uchlamchi strukturasi polipeptidning uch oʻlchamli umumiy strukturasi uchlamchi struktura deb ataladi. uchlamchi struktura asosan oqsilni tashkil etuvchi aminokislotalarning r guruhlari oʻrtasidagi oʻzaro taʼsirlashuvlarga bogʻliq. sodda qilib aytganda spiral tuzilgan polipeptid zanjirlar har xil kuch ta’sirida fazoda ma’lum shaklni olishga harakat qiladi. polipeptid spiralining fazodagi orientatsiyasi yoki uning taxlanishi uchlamchi struktura deyiladi, ya’ni molekulaning shakli, hajmi haqida ma’lumot beradi. oqsillarning biologik faolligi, ularning uchlamchi strukturasiga bog’liq. uchlamchi strukturani rentgenostruktura tahliliy usul yordamida o’rganiladi. ribonukleaza, lizotsim, mioglobin, ximotripsin va boshqa ko’pgina oqsillaming uchlamchi strukturasi aniqlangan. mioglobin oqsilning toʻrtlamchi strukturasi koʻpgina oqsillar bitta polipeptid zanjiridan va (biz yuqorida toʻxtalib oʻtgan) uchta darajadagi strukturadan iborat boʻladi. shu bilan birga, baʼzi oqsillar subbirliklar sifatida maʼlum boʻlgan, bir …

4 / 36

idlar (vazopressin, oksitotsin); 2) ovqat hazm qilishda ishtirok etadigan peptidlar (gastrin va sekretin); 3) qon zardobida uchraydigan peptidlar (ya’ni angiotenzin, bradikinin va kallidin); 4) neyropeptidlar tirik organizmda oqsil bilan bogʼlanmagan yuzlab erkin peptidlar uchraydi. ularning koʼplari: bir qator ichki sekretsiya bezlarining qonga ajratadigan mahsuloti — gormonlar (insulin), xayvon va hasharotlarning zaharlari, nerv hujayralarida sintez qilinadigan kichik molekulali birikmalar — neyropeptidlar, asosan mikroorganizmlar ishlab chikaradigan antibiotiklar biologik faol molekulalardir. eng kichik peptidlar — dipeptidlar anserin va karnozin muskullarda uchraydi. 2- reja bo’yicha sodda qilib xulosa qilsak shartli ravishda 50ta aminokislotadan kam bo’psa peptid, 50 dan ko’p bo’lsa oqsil deb ataladi oqsillarning sinflarga bo’linishi barcha oqsillar sodda va murakkab tuzilishiga qarab ikki katta guruhga: oddiy oqsillar- bular bir komponentli bo'lib, ular gidroliz qilinganda faqat aminokislotalar hosil bo'ladi. ikkinchisi esa murakkab oqsillar bo'lib, tarkibida aminokislota va qo'shimcha guruhlar bo'ladi. qo'shimcha modda lipid, uglevod; nuklein kislotalar bo'lishi mumkin. murakkab oqsillarni prostetik guruhiga qarab lipoprotein, …

5 / 36

globulus — sharcha) — suyultirilgan kislota va ishqorlar hamda neytral tuzlarning kuchsiz eritmalarida yaxshi, suvda esa kam eriydigan globulyar oqsillar; ammoniy sulfatning yarim toʻyintirilgan, magniy sulfat yoki natriy sulfatning tuyintirilgan eritmasida choʻkmaga tushadi. globulinlar sut, qon zardobi, tuxum, muskullar va oʻsimliklar (kanop, noʻxat) urugʻida boʻladi. oʻsimlik va hayvon toʻqimalari tarkibiga kiradi. qon plazmasi oqsillarining deyarli yarmini tashkil etadi. gistonlar gistonlar — oʻsimlik va hayvonlar hujayrasi yadrosida uchraydigan oqsillar. giston arginin va lizin qoldiqlariga boy boʻlib, ishqoriy xossalarga ega. mol. m. 11000—21000. yadroda dnk bilan birikkan holda uchraydi, xromatinning 25—40%ni (quruq ogʻirlik hisobida) tashkil etadi. giston xromatin tarkibini turgʻunlashtiradi, nuklein kislotalar (dnk va rnk) sintezlanishining boshqarilib turishi zvenolaridan biri qisoblanadi. murakkab oqsillar ya`ni tarkibida oqsil qismidan tashqari oqsil bo’lmagan prostetik guruhlarni saqlaydi. murakkab oqsillar tarkibida oqsil bo’lmagan birikmalar saqlashiga ko’ra nukleoproteinlar, lipoproteinlar, xromoproteinlar, glikoproteinlar, fosfoproteinlar, metalloproteinlarga bo’linadi. nukleoproteinlar nukleoproteinlar - oqsil va nuklein kislotalarining birikishidan hosil bo’ladi. tarkibida nuklein kislotalar saqlashiga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 36 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oqsillarning strukturasi, klassifikatsiyasi"

oqsillarning strukturasi, klassifikatsiyasi oqsillarning strukturasi, klassifikatsiyasi reja: 1. oqsil molekulalarining strukturalari. 2. tabiiy peptidlar 3.sodda va murakkab oqsillar oqsillarning tuzilishi ularning funksiyalari uchun juda muhimdir. oqsillar oʻzlarining oxirgi shakllari va tuzilishiga qanday kelishini tushunish uchun oqsil strukturasining darajalarini bilishimiz kerak: birlamchi struktura ikkilamchi struktura uchlamchi struktura to’rtlamchi strukturalari. oqsillarning birlamchi strukturasi nima oqsillarning birlamchi strukturasi deb, aminokislotalarni polipeptid zanjirida ketma-ket joylanish tartibiga aytiladi. oqsilning birlamchi strukturasi aminokislotalaming sifat va miqdoriga bog'liq bo’ladi. bu tartib irsiy belgilangan va o’zgarmasdan nasldan-naslga o’tadi. birlamchi ...

Этот файл содержит 36 стр. в формате PPTX (2,4 МБ). Чтобы скачать "oqsillarning strukturasi, klassifikatsiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oqsillarning strukturasi, klass… PPTX 36 стр. Бесплатная загрузка Telegram