abu iso at-тermiziy

DOC 103.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662756973.doc abu iso at-тermiziy abu iso at-тermiziy reja 1. at-termiziy asarlari 2 .al-jomi' as-sahiyh 3. al-jomi' asarida fiqh masalalari 4. at-termiziyning «ash-shamoil an-nabaviyya» asari uning to‘liq ismi muhammad ibn iso ibn savra ibn muso ibn az-zahhoq abu iso as-sullamiy az-zariyr al-bug‘iy at-termiziy bo‘lib, hijriy 209 (melodiy 824) yili termiz yaqinidagi bug‘ (hozirgi surxondaryo viloyatining sherobod tumani hududida joylashgan) qishlog‘ida o‘rta hol bir oilada tavallud topgan. markaziy osiyolik mashhur tarixchi abu saad abdulkarim as-sam'oniy (1113-1167) at-termiziy bug‘ qishlog‘ida vafot etganligi uchun al-bug‘iy taxallusi bilan ham atalganini, olimning ko‘p yig‘laganidan umrining oxirlarida ko‘zi ojiz bo‘lib qolganligidan az-zariyr (ko‘zi ojiz) taxallusini olganligini ham qayd qiladi. lekin el orasida at-termiziy nomi bilan mashhur bo‘lishiga sabab uning butun hayoti va faoliyati (yoshligidan boshlab) termiz shahri bilan chambarchas bog‘liq bo‘lganligidan, shuningdek, olim tug‘ilgan bug‘ qishlog‘i termiz shahriga yaqin bo‘lib, ma'muriy-idoraviy jihatdan unga mansub qishloqlardan ekanligidan deb izohlash mumkin. at-termiziyning oilasi va ota-onasi haqida manbalarda aniq ma'lumotlar …

o va muhaddislar asarlarini qunt bilan o‘rgangan, qo‘shni balx va hayraton shaharlaridagi ilm ahllari bilan ilmiy aloqalar o‘rnatilishiga munosib hissa qo‘shgan olimlardan biridir. yoshligidan ilm-fanga tashna at-termiziy 850 yildan, ya'ni yigirma olti yoshidan boshlab uzoq yurtlarga, qator xorijiy mamlakatlar va shaharlarga safar qiladi. jumladan, u hijozda - makka va madina, iroq, xurosonning qator shaharlarida ko‘plab muhaddis, ulamolar bilan muloqotda bo‘lib, ulardan ta'lim oladi, qizg‘in ilmiy munozara va bahslarda ishtirok etadi. tarixchi shamsuddin az-zahabiyning ta'kidlashicha, at-termiziy misr va shomni shaxsan ziyorat qilmagan, shu boisdan ham bu mamlakatlar ulamolaridan bilvosita hadislar rivoyat qilgan. uzoq yillar davom etgan safarlari chog‘ida at-termiziy nafaqat hadis ilmidan, balki ilm al-qiroat, al-bayon, fiqh, tarix kabi fanning boshqa sohalari hamda ko‘plab ustozlardan saboq oladi. shu bilan bir qatorda at-termiziy payg‘ambar alayhissalom hadislarini to‘plashga alohida e'tibor bilan qaraydi. bu borada u har qanday qiyinchiliklarga bardosh beradi. u o‘zi o‘qigan yoki biror roviydan eshitgan hadisini alohida qog‘ozlarga qayd etib borar, …

a ko‘pgina shogirdlarga ustozlik ham qilgan. uning shogirdlaridan maqhul ibn al-fazl, muhammad ibn mahmud anbar, abu ibn muhammad an-nasafyun, hammod ibn shokir, xaysam ibn kulayb ash-shoshiy, ahmad ibn yusuf an-nasafiy, abul-abbos muhammad ibn mahbub al-mahbubiy kabi yetuk olimlarni ko‘rsatish mumkin. yuqorida ko‘rib o‘tganimizdek, at-termiziyning ustoz va shogirdlari orasida turli mamlakat va elat vakillari borligi sezilib turibdi. shu nuqtai-nazardan qaralganda, uzoq o‘tmishda ham ilm-fanning taraqqiyoti va ma'rifat urug‘larini tarqatish borasida turli o‘lkalarning vakillari yakdil bo‘lib faoliyat ko‘rsatib samarali hamkorlik qilganliklari, umumbashariy qadriyatlar ravnaqi yo‘lida haqiqiy baynalmilallik ruhi mavjud bo‘lganligi hozirgi davrimiz uchun ham ibratli bir holdir. at-termiziy zehnining o‘tkirligi hamda quvvai-hofizasi kuchliligi xususida tarixiy manbalarda ko‘plab misollar, rivoyatlar keltiriladi. jumladan, arab tarixchisi shamsuddin az-zahabiyning (1274-1347) «tazkirat ul-huffoz» («hofizlar haqida tazkira») nomli asarida quyidagi hikoya keltiriladi: abu iso muhammad at-termiziy makkaga hajga borayotganida yo‘lda mashhur muhaddislar bilan muloqotda bo‘ladi va ularning biridan hadislardan saboq berishini iltimos qiladi. u olim: «bo‘lmasa qog‘oz-qalam ol», …

ayotganimda bir shayx to‘plagan hadislardan ikki qismini yozib olgan edim. tasodifan o‘sha shayx bilan uchrashib qoldim. yozib olingan hadislar mazmunan ularga o‘xshash-u, biroq boshqa hadislar ekan. salom-alikdan so‘ng hadislarni aynan uning o‘z og‘zidan eshitishni iltimos qildim. u rozi bo‘lib, hadislarni hikoya qila boshladi. keyin menga qarab qo‘limdagi oq qog‘ozni toza, ya'ni hech narsa yozilmagan holda ko‘rgach: «bu qilig‘ing uchun mendan uyalmaysanmi?», - dedi. men ma'zurona holda bor haqiqatni aytib: «siz hikoyat qilgan hadislarning hammasini yoddan bilaman», dedim va uni birin-ketin so‘zma-so‘z aytib berdim. shayx esa so‘zlarimga ishonqiramasdan «nima, mening huzurimga kelishdan oldin ularni maxsus yodlagan edingmi?», - dedi. «yo‘q», deb javob qilib: «agar so‘zlarimga ishonmasangiz, boshqa hadislardan ayting», dedim. shunda u o‘zining g‘aroyib hadislaridan qirqtasini hikoya qildi. men unga ularni ham boshdan oxir birma-bir aytib berdim. shunda u: «senga o‘xshaganini hech qachon ko‘rmagan edim», - dedi. at-termiziy ko‘plab xorijiy mamlakatlarga qilgan safar chog‘ida hadislarni to‘plab, kitoblar ta'lif qilishga ham kirishgan. …

m yuritiladi. muallifning yirik asarlaridan yana biri «ash-shamoil an-nabaviyya» («payg‘ambarning alohida fazilatlari»)dir. bu asar «ash-shamoil muhammadiyya», «ash-shamoil fi shamoil an-nabiy sallollohu alayhi vassallam» nomlari bilan ham ataladi. ushbu asar saudiya arabistonida istiqomat qilgan vatandoshimiz said mahmud taroziy (u 1992 yili vafot etgan) tomonidan o‘zbekchaga o‘girilgan (arab alifbosida va kirillchada toshkentda bir necha bor nashr qilingan). «kitob at-ta'rix», «kitob al-ilal as-sag‘iyr va al-ilal al-kabiyr», «kitob uz-zuhd» («taqvo haqida kitob»), «kitob al-asmo val-kuna» («roviylarning ismi va laqablari haqida kitob»), «al-ilal fil-hadiys» («hadislardagi illatlar yoki og‘ishlar haqida»), «risola fil-xilof val-jadal» («hadislardagi ixtilof va bahslar haqida risola»), «asmo us-sahoba» («payg‘ambar sahobalarining ismlari») shular jumlasidandir. «al-jomi' as-sahiyh» at-termiziyning ijodiy faoliyatida yaratilgan asarlari ichida «al-jomi' as-sahiyh» («ishonchli to‘plam») eng asosiy o‘rinni egallaydi. ushbu asar yuqorida qayd qilganimizdek, «al-jomi' al-kabiyr», («katta to‘plam»), «sahiyh at-termiziy», «sunan at-termiziy» («termiziy sunnatlari») kabi nomlar bilan ham yuritiladi. tarixchi ibn xajar al-asqaloniyning yozishicha, at-termiziy ushbu asarini 270 hijriy (884 melodiy) yilda, ya'ni …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "abu iso at-тermiziy"

1662756973.doc abu iso at-тermiziy abu iso at-тermiziy reja 1. at-termiziy asarlari 2 .al-jomi' as-sahiyh 3. al-jomi' asarida fiqh masalalari 4. at-termiziyning «ash-shamoil an-nabaviyya» asari uning to‘liq ismi muhammad ibn iso ibn savra ibn muso ibn az-zahhoq abu iso as-sullamiy az-zariyr al-bug‘iy at-termiziy bo‘lib, hijriy 209 (melodiy 824) yili termiz yaqinidagi bug‘ (hozirgi surxondaryo viloyatining sherobod tumani hududida joylashgan) qishlog‘ida o‘rta hol bir oilada tavallud topgan. markaziy osiyolik mashhur tarixchi abu saad abdulkarim as-sam'oniy (1113-1167) at-termiziy bug‘ qishlog‘ida vafot etganligi uchun al-bug‘iy taxallusi bilan ham atalganini, olimning ko‘p yig‘laganidan umrining oxirlarida ko‘zi ojiz bo‘lib qolganligidan az-zariyr (ko‘zi ojiz) taxallusini olganligini ham q...

DOC format, 103.5 KB. To download "abu iso at-тermiziy", click the Telegram button on the left.

Tags: abu iso at-тermiziy DOC Free download Telegram