kichik maktab yoshidagi o’quvchilar psixikasi

DOCX 19 pages 30.7 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 30.7 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

15-mavzu: kichik maktab yoshidagi o’quvchilar psixikasi. reja: 1. ta`limga psixologik tayyorlik. 2. ta`limga psixologik tayyorlikning subektiv omillari. 3. boshlang’ich sinf o’quvchisining biologik rivojlanishi. 4. boshlang’ich sinf o’quvchisining o’ziga xos ehtiyojlari, qiziqishlari 5. kichik maktab yoshidagi oʻquvchining xarakteri, hissiyoti ta`limga psixologik tayyorlik nima ? kichik maktab yoshi davriga 6—10 yoshli boshlang’ich (i—iv) sinflarning o’quvchilari kiradi. bola maktab ta’limiga bog’chada tarbiyalanayotganida tayyorlanadi. bunda u maktabda o’quvchilarga qo’yiladigan har xil talablar bilan tanishadi, fan asoslarini o’rganish uchun biologik va psixologik jihatdan tayyor bo’ladi. ta`limga psixologik tayyorlik deganda, bolaning ob`ektiv va sub`ektiv jihatdan maktab talabiga munosibligi nazarda tutiladi. u maktab ta`limiga avval psixologik jihatdan tayyorlanadi. binobarin, uning psixikasi bilim olishga etarli darajada rivojlanadi. shu yoshdagi bola idrokining o’tkirligi, ravshanligi, sofligi, aniqligi, o’zining qiziquvchanligi, dilkashligi, xayrixohligi, ishonuvchanligi, xayolining yorqinligi, xotirasining kuchliligi, tafakkurining yaqqolligi bilan boshqa yoshdagi bolalardan ajralib turadi. maktab ta`limiga tayyorlanayotgan bolada diqqat nisbatan uzoq muddatli va shartli barqaror bo’ladi. bola diqqatining xususiyatlari rolli …

2 / 19

i bu axborotlarni o’zlashtirib kelgan bo’l-sa, endi o’z xohish-irodasi bilan zarur ma`lumotlar to’plashga, o’z oldiga aniq maqsad va vazifa qo’yishga harakat qiladi, bolaning ana shu faolligi xotirasining muayyan darajada rivojlanganini bildiradi. u she`r, hikoya va ertaklarni esda qoldirish uchun go’yo takrorlashi, yod olishning eng qulay yo’l va usullaridan foydalanishi ta`lim jarayonida unga juda qo’l keladi. birinchi sinf o’quvchisi ko’pincha yaqqol obrazli xotiraga suyanib bilish faoliyatini tashkil etsa ham, bu ish xotiraning boshqa turlarini inkor qilmaydi, aksincha, ta`lim so’z—mantiq xotirasini taqozo etadi. so’z—mantiq xotirasining mavjudligi ma`nosini tushunib esda olib qolish jarayonining samaradorligi ortishiga keng imkoniyat yaratadi. tajribadan ma`lumki, bola ma`nosiz so’zlardan ko’ra ma`nodor tushunchalarni birmuncha tez va mustahkam eslab qolish xususiyatiga ega. uning nutqi maktab ta`limiga tayyorgarlik bosqichida kattalar bilan muloqotga kirishish, kishilarning fikrini uqib olish va to’g’ri idrok qilish darajasida, nutqining tuzilishi esa grammatika qoidalariga mos, mantiqan izchil, ifodali, miqdor va ko’lam jihatdan fikr almashishga etarli bo’ladi. u eshitgan va …

3 / 19

a faoliyatining tafovutlari, sharoitlari, o’ziga xosligi, uning sihat-salomatligi, usuliy jihatdan tayyorgarligi, oddiy ko’nikmalarni o’zlashtirgani kabi omillar kiradi. bolani maktab ta`limiga psixologik tayyorlanishining sub`ektiv tomoniga esa uning maktabda o’qish xohishi, intilishi, katta yoshdagi odamlar bilan muloqotga kirishish istagi mazkur tayyorgarlik bilan uzviy bog’liqdir. bolada shu davrga kelib, o’qish, bilim olish haqida to’g’ri tasavvur shakllanadi. u maktab jamoasi a`zolarining mas`uliyatli vazifalarini anglaydi va ularga itoat qilishga, ularning ko’rsatmalarini bajarishga moyil bo’ladi. lekin bolalar hammasi bir xil emasligi sababli ular o’rtasida muhim farqlar vujudga keladi. ba`zi bola maktabga butun vujudi bilan talpinadi, o’qishga qancha vaqt qolganligini uzluksiz sanaydi, o’quv ashyolarini oldinroq tayyorlab qo’yishga harakat qiladi. boshqa bir bola esa maktabdan qat`iy voz kechishgacha borib etadi. o’qishga salbiy munosabat ko’pincha kattalarning qo’rqitishlari oqibatida vujudga keladi. shuningdek, aka va opalarning maktabdagi «qiyin kechinma va vaziyatlar» to’g’risidagi gaplari, uyda bolalarni ko’proq dars tayyorlashga majbur qilish ham o’qishga salbiy munosabat uyg’otadi. bo’lajak maktab ta’limiga nisbatan bo’lgan bunday …

4 / 19

roq bo’ladi, miyaning og’irligi boshlang’ich sinflarda 1250—1400 grammni tashkil etadi. miya po’stining analitik-sintetik faoliyati takomillashadi, qo’zg’alish bilan tormozlanish o’rtasidagi munosabat o’zgaradi, lekin qo’zg’alish nisbatan ustunlikka ega bo’ladi. shuning uchun bolaning to’g’ri o’sishiga g’amxo’rlik qilish, toliqishining oldini olish, o’qish va dam olish rejimiga qat`iy rioya etish zarur. garchi o’qish va dam olish rejimiga qat`iy rioya qilib, kichik maktab yoshdagi o’quvchini toliqtirmaslik zarur bo’lsa ham, ammo shuni e`tiborda tutish lozimki, odatda, yetti yoshdagi bolaning jismoniy taraqqiyoti unchalik zo’r bermasdan va unchalik toliqmay 5 soat mashg’ulot o’tish (4 soat dars o’tish va uy vazifalarini bajarish) imkonini beradi. yangi programma bilan ishlash kichik maktab yoshidagi bolaning sog’ligi uchun xavotirlanishga (ravshanki, albatta rejim to’g’ri tashkil qilingan taqdirda), uning haddan tashqari band bo’lishi va toliqib qolishi haqida gapirishga asos bo’lmaydi. bola maktabga kirishi bilan uning butun hayot tartibi, ijtimoiy holati, kollektivdagi, oiladagi ahvoli keskin o’zgarib ketadi. maktabga kirgan davridan boshlab uning asosiy faoliyati o’qish bo’lib qoladi, …

5 / 19

ni talab qiladi. kichik maktab yoshidagi o’quvchi boshlang’ich maktabda bilimlarni o’zlashtirish uchun ko’zatuvchanlik, ixtiyoriy esda olib qolish, tashkiliy diqqat, analiz qilish, umumlashtirish va mulohaza yurita bilishning nisbatan yuksak taraqqiyot darajasiga ega bo’lishi kerak. bu talablar kun sayin ortib va murakkablashib boraveradi. maktab ta`limining birinchi kunidan boshlaboq kichik maktab yoshidagi bolaning rivojlanishini harakatga keltiruvchi kuch bo’lgan asosiy qarama-qarshilik yuzaga keladi. bu qarama-qarshilik bola shaxsiga, uning diqqati, xotirasi, tafakkuriga nisbatan o’quv ishlari, o’qituvchilar hamda kollektiv tomonidan qo’yilayotgan va doimo ortib borayotgan talablar bilan o’quvchining mavjud psixik rivojlanish darajasi, o’quvchi shaxsiy sifatlarining rivojlanish darajasi o’rtasidagi qarama-qarshilikdir. talablar hamma vaqt o’sib boraveradi va bolaning mavjud psixik rivojlanish darajasi ana shu o’sib borayotgan talablarga tenglashishga to’xtovsiz ravishda intilaveradi. psixologlarning ko’p yillik tadqiqotlaridan ma`lum bo’lishicha, eski programmalar va darsliklarda kichik maktab yoshidagi bolalarning bilish imkoniyatlari ochiqdan-ochiq kamsitilgan. bu narsa usiz ham kambag’al bo’lgan o’quv materialini maqsadga nomuvofiq holda 4 yilga cho’zib yuborishga olib kelgan. ta`lim protsessining …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kichik maktab yoshidagi o’quvchilar psixikasi"

15-mavzu: kichik maktab yoshidagi o’quvchilar psixikasi. reja: 1. ta`limga psixologik tayyorlik. 2. ta`limga psixologik tayyorlikning subektiv omillari. 3. boshlang’ich sinf o’quvchisining biologik rivojlanishi. 4. boshlang’ich sinf o’quvchisining o’ziga xos ehtiyojlari, qiziqishlari 5. kichik maktab yoshidagi oʻquvchining xarakteri, hissiyoti ta`limga psixologik tayyorlik nima ? kichik maktab yoshi davriga 6—10 yoshli boshlang’ich (i—iv) sinflarning o’quvchilari kiradi. bola maktab ta’limiga bog’chada tarbiyalanayotganida tayyorlanadi. bunda u maktabda o’quvchilarga qo’yiladigan har xil talablar bilan tanishadi, fan asoslarini o’rganish uchun biologik va psixologik jihatdan tayyor bo’ladi. ta`limga psixologik tayyorlik deganda, bolaning ob`ektiv va sub`ektiv jihatdan maktab talabiga munos...

This file contains 19 pages in DOCX format (30.7 KB). To download "kichik maktab yoshidagi o’quvchilar psixikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: kichik maktab yoshidagi o’quvch… DOCX 19 pages Free download Telegram