shayboniylar davrida madaniyat va me’morchilik

DOCX 36 pages 77.8 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 77.8 KB

File type DOCX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

kurs ishi mavzu: shayboniylar davrida madaniyat va me’morchilik mundarija kirish……………………………………………………………………….. i-bob. xvi - xviii asrlarda me’morchilik va san’at…………. 1.1shayboniylar davrida movarounnarda me’morchilik va san’at.…………… 1.2xvii asrda buxoro xonligida me’morchilik va san’atning rivojlanishi (ashtarxoniylar davrida)……………………………………………………….. 1.3xvi-xix asrlarda xiva me’morchiligi……………………………………… ii-bob. xviii - xix asrlarda movarounnahrda me’mor chilikning rivojlanishi……………………………………………… 2.1. qo’qon xonligida me’morchilikning rivojlanishi…………………………… 2.2. xviii - xix asr birinchi yarmida o’rta osiyo xonliklarida me’morchilik…. xulosa………………………………………………………………………… foydalanilgan adabiyotlar……………………………………… kirish o'zbekiston respublikasi mustaqillik sharofati bilan o'z taraqqiyotining yangi davriga kirdi. xalqimiz o'zining boy tarixiy, madaniy va ma'naviy merosiga ega bo'ldi. ming-ming yillik me'morchilik va shaharsozlik tariximizni, hattoki borib ko'rish ta'qiqlangan arxitekturaviy yodgorliklarni nafaqat ziyorat qilishga, balki ularni o'rganishga va restavratsiya qilishga ham keng imkoniyatlar yaratildi.vatanimizda qadim zamonlardan boshlab yaratilgan nodir me'moriy obidalarni, shaharsozlikning yaratilish tarixini, qurilish usullari va qoidalarini taiabalarga xolisona o'rgatish zamoni keldi. samarqand shahrining 2750 yillik, buxoro, xiva va termiz shaharlarining 2500 yillik, shahrisabzning 2700 yillik, toshkent shahrining 2200, marg'ilon shahrining …

2 / 36

ni o'rganish markaziy osiyo san'atini shakllantirgan turli ta'sirlar haqida tushuncha beradi. budavrda o'rta osiyo meʼmorligi fors, islom va xitoy me'morchiligi an'analari kabi tashqi ta'sirlar bilan mahalliy uslublaming uyg'unligi bilan ajralib turardi. mintaqaning sharq va g'arbni bog'lovchi yirik savdo yo'li bo'lmish ipak yo'li bo'ylab joylashishi g'oyalar, materiallar va badiiy uslublar almashinuvini osonlashtirgan. kurs ishi mavzusining o'rganilganlik darajasi: xvi-xix asrlarda o'rta osiyodagi uchta xonlikning me'morchiligi va san'ati xususida bir qancha olimlar izlanishlar olib borganlar. ulardan bir qanchasini keltirib o'tishimiz mumkin. xususan, m. m. vaxitov, sh.r.mirzayev[footnoteref:1],u. qoraboyev va g' [1: . m. m. vaxitov, sh. r. mirzayev "me'morchilik tarixi". "tafakkur" nashriyoti.toshkent-2010] soatov[footnoteref:2], azamat ziyo[footnoteref:3], sh. shoyoqubov[footnoteref:4] va boshqalar shular jumlasidandir. [2: 2 u. qoraboyev, g'. soatov-"o'zbekiston madaniyati"-2011-yil] [3: azamat ziyo "o'zbek davlatchiligi tarixi" 2000-yil. ] [4: shoyoqubov sh. "zamonaviy o'zbekiston miniatyurasi" toshkent 2006 yil. ] kur's ishining obyekti: mazkur kurs ishining obyekti aynan xvi-xix asrda o'rta osiyoda mavjud boʻlgan uchala xonlikning me'morchiligi, mazkur …

3 / 36

n’ati shayboniylar davi davlat boshqaruvida amir temur va temuriylar davrida qaror topgan tartib-qoidalar, xususiyatlar bilan birga ko’chmanchi o’zbeklar davlatiga xos an’analar ham mavjud edi. davlat boshqaruvida islomiy shariat va odat qonun-qoidalariga amal qilingan aynan shu ma’noda davlat amaldorlaridan tashqari ruhoniy zodagonlar ham hukmron sinf toifasiga kirardi. ulamolarning bir qismi o’zlarini muhammad payg’ambar avlodlari sayyidlar deb hisoblar edilar, bir qismi o’zlarini muahımmad payg’ambarning choryor xalfalari -abu bakr, umar, usmon va ali avlodlari deb hisoblar edilar va ular xo’jalar deb atalardi. xvi asming o’rtalariga kelib xo’jalarning obro’yi nihoyatda oshib ketdi, hatto kimning xon bo’lishi ham ularga bog’liq edi. xo’jalar orasida eng obro’lilari jo’ybon shayxlar edi. davlat boshqaruvida harbiy-ma’muriy amaldorlardan tashqari, ulamolar, din peshvolari, shayxlar va xo’jalaming, xususan, shaayx ul- islom, qozi kalon, mufti kabi diniy mansab egalarining ham ta’siri katta bo’lgan. bu davrda. ayniqsa, buxoro yaqinidagi joybor qishlog’idan chiqqan xo’jalarning mavqeyi juda oshib ketdi. mahalliy boshqaruv viloyat hokimlan qo’lida bo’lib, ular ham …

4 / 36

nchli kishilari, qarindoshlari, yink qabila boshliqları, harbiy yurishlarda o’zini ko’rsatgan o’zbek sultonlari muyassar bo'lgan o'lgan. shuni alohida aytib o'tish kerakki, xonlikning davlat chegaralan doimiy bo'lmay, tez-tez o'zgarib turgan ba'zi viloyatlar tashqi va ichki siyosiy vaziyatga qarab markaziy hokimyatga bo'ysunmay qo'ygan va ularni qayta bo'ysundirish uchun harbiy yurishlar olib borilgan. shayboniylar qo'shini asosan otliq va piyoda askarlardan tashkil topgan. shayboniy hukmdorlar poytaxt buxoro va uning atroflarini obod qilishga harakat qildilar. ayniqsa, bu ishlar abdulaxon ii (1534-1598) davrida me'morchilikka katta e'tiborini qaratdi. bu haqida akademik v.v. bartold shunday deydi "abdulaxon ikkinchini qoraxoniy arslonxon va amir temurdan keyingi buyuk quruvchi deb atalgan darhaqiqat abdulaxon ikkinchi qurdirgan bino va inshootlarni bugungi kunda ham buxoro viloyatidan to sirdaryo vohalarigacha uchratish mumkin"[footnoteref:5] xvi asr davomida shu davrning barcha muhandislik imkoniyatlari va jamiyatning ma'naviyat va madaniyati darajasiga mos ravishda ko'plab binolar, me'moriy majmualar, inshootlar bunyod etildi. mir arab madrasası, masjidı kalon, mag'oki attori masjidi, toqi zargaron, toqi …

5 / 36

ning piri xoja muhammad islom joʻyboriy va uning o'g'li xoja sa'duddinlarni (xoja sa'd) aytsak bo'ladi. shayboniylar davrida qurilgan ko'plab me'moriy obidalar (masjidlar, madrasalar, sardobalar, hammomlar, ustaxonalar, savdo rastalari va kanallar, xonaqoh va b.) ota-o'g'il xoja muhammad islom jo'yborny va xoja sa'duddınlarni nomlari bilan bog'liqdir. xoja xoja islomnin islomning gavkushon va joʻybor madrasalarida 8000 jildlik ulkan kutubxonasi bo'lgan .xoja sa'd rahnamoligida ham karvonsaroy, madrasa, sardoba, hammom singari inshootlardan tashqari buxoro vohasining turli hududlarida (qorako'l, xoja peshku, zandana) ko'plab masjid va minoralar qurilgan hamda ta'mirlangan. ulardan buxorodagi gavkushon va jo'ybor madrasalari, minorali xoja kalon jome masjidi, shuningdek, vang'ozi qishlog'idagi toshmasjid va vang'ozi minorasi bizgacha saqlanib qolgan vahobatli me'morny inshootlaridan hisoblanadi[footnoteref:6]. ko'pgina qadimiy turarjoy binolari tagtugi bilan yo'q bo'lib ketgan. ammo shayboniylar davri me'morchiligi san'atining o'zi bir alohida madaniy meros sifatida namoyon bo'lib turibdi. shu yerda ta'bir joiz bo'lsa, rus yozuvchisi n.v. gogolning quyidagi fikrini bayon etish maqsadga muvofiqdir. "me'morchilik ham xalqning toshga …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shayboniylar davrida madaniyat va me’morchilik"

kurs ishi mavzu: shayboniylar davrida madaniyat va me’morchilik mundarija kirish……………………………………………………………………….. i-bob. xvi - xviii asrlarda me’morchilik va san’at…………. 1.1shayboniylar davrida movarounnarda me’morchilik va san’at.…………… 1.2xvii asrda buxoro xonligida me’morchilik va san’atning rivojlanishi (ashtarxoniylar davrida)……………………………………………………….. 1.3xvi-xix asrlarda xiva me’morchiligi……………………………………… ii-bob. xviii - xix asrlarda movarounnahrda me’mor chilikning rivojlanishi……………………………………………… 2.1. qo’qon xonligida me’morchilikning rivojlanishi…………………………… 2.2. xviii - xix asr birinchi yarmida o’rta osiyo xonliklarida me’morchilik…. xulosa………………………………………………………………………… foydalanilgan adabiyotlar……………………………………… kirish o'zbekiston respublikasi mustaqillik sharofati bilan o'z taraqqiyotining yang...

This file contains 36 pages in DOCX format (77.8 KB). To download "shayboniylar davrida madaniyat va me’morchilik", click the Telegram button on the left.

Tags: shayboniylar davrida madaniyat … DOCX 36 pages Free download Telegram