o’rta osiyo allomalari va ularning ilmiy me’rosi

PPTX 13 sahifa 1,1 MB Bepul yuklash

13 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,1 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 13

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 13

презентация powerpoint o’rta osiyo allomalari va ularning ilmiy me’rosi birinchi ming yillikning so’nggida (973 yil, 4 sentyabr) tavallud topgan ulug’ bobokalonimiz abu rayhon beruniy ham falsafa fanini rivojlantirish ishiga ulkan hissa qo’shdi. beruniyning «qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar»1 deb nomlangan qomusiy kitobini to’la ma’noda insoniyat tarixining o’tgan 5 ming yilligi voqyealari tahlili va sinteziga bag’ishlangan mumtoz qomusiy asar, deb baholash mumkin. abu rayxon beruniy . kitobda ulug’ mutafakkir asar yozilishi jarayonida olib borgan ilmiy-falsafiy tadqiqotlari, qo’llagan usullari xususida so’z yuritib shunday yozgan:«mazkur asarni yozish asnosida o’zimga ishonch hosil qildim-ki, aqliy narsalardan dalil keltirish, kuzatilgan narsalarga qiyos qilish yo’li bilan haqiqiy malumotlarga ega bo’lish mumkin emas. bunga faqat «kitob ahllari» va turli din arboblariga, shu (e’tiqodlarga) amal qiluvchi har xil maslak va ishonch egalariga ergashish, ularning tushunchalarini hamisha asos tutish bilan belgilanadi. . buyuk daho abu ali al-husayn ibn abdulloh ibn al-hasan ibn ali ibn sino hijriy 370 (milodiy 980) yilda buxoroning …

2 / 13

atnoma»ning «bayoni voqeni aytur» qismidan ma’lum bo‘lishicha, xorazmiy ilgari ham ko‘p she’rlar yozgan, ayniqsa, muhabbat mavzuidagi asarlari bilan shuxrat qozongan. xorazmiy . xorazmiy (xiv asr) xorazmiy asarining maydonga kelishida avhadiy marog‘aviy (1274-75; 1337-38)ning forscha yozilgan «muhabbatnoma» dostonining ta’siri bo‘lgan. lekin avhadiyda nomalar oshiq va ma’shuqa nomidan yozilgan bo‘lsa, xorazmiyda oshiqning mahbubasiga yo‘llagan she’riy nomalari jamlangan. har bir maktub muallifning chuqur kechinmalari, murojaati bilan boshlansa-da, unda ma’shuqa husnu jamoli, fe’l-atvorining mubolag‘ali tasviri birinchi o‘ringa chiqadi. nomalar mohiyat e’tiboriga ko‘ra, vasf bilan madhning sintezidan iborat. asar bilan navoiy ham tanish bo‘lgan. «muhokamat ul-lug‘atayn»da turkiy tilning boyligini isbotlamoq maqsadida «muhabbatnoma»dan misol keltiradi. «muhabbatnoma»ning 2 ta qo‘lyozma nusxasi (uyg‘ur va arab yozuvlarida) ma’lum. shulardan eskisi uyg‘ur yozuvidagi nusxa bo‘lib, britaniya muzeyida (inv. ? 8193) saqlanadi. nusxa shohruxning hirotdagi sarkardasi mir jaloliddin topshirig‘i bilan bakir mansur tomonidan 1432 yilning martida yazd shahrida ko‘chirilgan. o‘nta noma berilgan. . forobiy (taxallusi; toʻliq nomi abu nasr muhammad ibn …

3 / 13

ini yanada chuqurlashtirish maqsadida bagʻdodga yoʻl oladi. mavjud maʼlumotlarga qaraganda, f. 160 dan ortiq asar yozgan. lekin ularning aksariyati bizgacha yetib kelmagan. shunga qaramay, mavjud risolalarining oʻziyoq uning bugok olim ekanligidan dalolat beradi. . ahmad farg’oniy (taxm.797, farg‘ona - 865, misr) buyuk alloma ahmad farg‘oniy farg‘onada tug‘ilgan. ix asrda yashab ijod etgan. uning asl ismi abul abbos ahmad ibn muhammad ibn kasir al-farg‘oniydir. ahmad farg’oniy . allomaning ijodiy faoliyati bag‘dod bilan, al-xorazmiy rahbarligida faoliyat ko‘rsatgan «baytul hikma» bilan bog‘liq. farg‘oniy bag‘dod va damashqtsagi rasadxonalar qurilishiga qatnashgan, ptolomey «yudduzlar jadvali» dagi ma’lumotlarni tekshirgan, 812 yilda quyosh tutilishini oldindan bashorat qilgan, yerning dumaloq ekanligini ochgan, misrda nil daryosi suvini o‘lchaydigan asbob yasagan, falakiyot ilmiga munosib hissa qo‘shgan. yevropaliklar allomani «al fraganus» deb atashgan. uning 7 ta asari saqlanib qolgan. 1998 yilda farg‘oniyning 1200 yilligi xalqaro miqyosda nishonlandi. kuva shahrida unga haykal o‘rnatildi va istirohat bog‘i barpo etildi. . mirzo ulug’bek (1394 - …

4 / 13

i yoqasida 3 qavatli, balandligi 50 metr bo‘lgan rasadxona qurdirib, unda 1018 ta yulduzning muvozanatini aniqlashgan. ulug‘bek o‘g‘li abdulatif roziligi bilan 1449 yshga yollangan qotil abbos tomonidan o‘ldirilgan. . қозизода аслида ҳозирги туркиянинг шимоли-ғарбидаги мармара денгизидан жануброқдага бурсада таваллуд топган. унинг отаси муҳаммад "хожа афанди" лақаби билан маълум бўлиб, салоҳиддиннинг болалик йилларида вафот этган. хожа афанди анча олим ва комил одам бўлиб, кўп йиллар бурсанинг қозиси лавозимида хизмат килган. салоҳиддиннинг туғилган йили аниқ маълум эмас. туркча манбаларда у хижрий 755-765 (мелодий 1354-1364) йиллар орасида туғилган, деб тахмин қилинади. қозизода бошланғич маълумотларини бурсадаги мадрасада олиб, астрономия ва математика билимларини мавлоно шамсиддин фанорийдан ўрганади. лекин у ёшлигидан мовароуннаҳр ва хуросонда илм-фаннинг юксак даражада эканлигини эшитиб, у ерга кетишга тараддуд кўра бошлайди. бу ҳақда xx аср бошларидаги турк тарихчиси солиҳ закий бундай ёзади: "мавлоно фанорийдан хуросон ва мовароуннаҳр уламосининг улуми риёзиядаки овозаи шуҳратини эшита-эшита, ниҳоят икмоли таҳсил учун у жониба гетмакка қарор вермиш". …

5 / 13

o’rta osiyo allomalari va ularning ilmiy me’rosi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 13 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o’rta osiyo allomalari va ularning ilmiy me’rosi" haqida

презентация powerpoint o’rta osiyo allomalari va ularning ilmiy me’rosi birinchi ming yillikning so’nggida (973 yil, 4 sentyabr) tavallud topgan ulug’ bobokalonimiz abu rayhon beruniy ham falsafa fanini rivojlantirish ishiga ulkan hissa qo’shdi. beruniyning «qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar»1 deb nomlangan qomusiy kitobini to’la ma’noda insoniyat tarixining o’tgan 5 ming yilligi voqyealari tahlili va sinteziga bag’ishlangan mumtoz qomusiy asar, deb baholash mumkin. abu rayxon beruniy . kitobda ulug’ mutafakkir asar yozilishi jarayonida olib borgan ilmiy-falsafiy tadqiqotlari, qo’llagan usullari xususida so’z yuritib shunday yozgan:«mazkur asarni yozish asnosida o’zimga ishonch hosil qildim-ki, aqliy narsalardan dalil keltirish, kuzatilgan narsalarga qiyos qilish yo’li bilan haqiqiy m...

Bu fayl PPTX formatida 13 sahifadan iborat (1,1 MB). "o’rta osiyo allomalari va ularning ilmiy me’rosi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o’rta osiyo allomalari va ularn… PPTX 13 sahifa Bepul yuklash Telegram