жиловланган микроблар

DOCX 29,7 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1543675598_72982.docx жиловланган микроблар режа: 1. микроблар оламида кечадиган ҳаётий жараёнлар 2. кўп ҳужайрали организмларда айрим ҳужайралар ўзининг ривожланиш жараёни жиловланган микроблар ушбу қисмни «жиловланган... микроблар» деб номланиши кўпчилик китобхонларни ажаблантириши, ҳатто улар учун бу ном ғайри-табиий бўлиб туюлиши мумкин. одатда биз отлар, ҳўкизлар, буғулар ва итлар жиловланганини кўравериб, ўрганиб кетганмиз. самолётнинг двигатели ёки электр станциясининг турбинаси хусусида образли қилиб, жиловланган минг от кучига эга дейишади. бироқ, ўзингиз тасаввур қилиб кўринг-а, жиловланган... микроблар... ҳақиқатан ҳам, инсоният узоқ вақтлардан буён беихтиёр микробиологик жараёнлардан фойдаланиб келади. сиз дўкон пештахталаридаги ўзингизга кўпдан таниш "нон", "пишлоқ", "шароб", "қатиқ", "пиво" каби ёзувларга кўзингиз тушган. булар ва шунга ўхшаш бошқа айрим маҳсулотлар узоқ вақтлардан буён микроблар иштирокида тайёрлаб келинади. бир неча минг йиллар муқаддам кишилар бижғитиш жараёнидан фойдалана бошладилар. абу али ибн синонинг бетакрор боқий асарлари, гомернинг "одиссея", қадимги рим ҳамда юнон шоирларининг бошқа асарларидан китобхонлар бижғитиш натижасида олинадиган маҳсулотлар хусусида эслатиб ўтилган мисраларни топишлари ва унда …

ган микробларнинг ҳақиқий афзалли имкониятлари тўғрисида ҳозирги замон фани кашфиётларининг янгича йўллари тўғрисида сўз юритамиз. табиийки, шу ўринда савол пайдо бўлади: - булар нима учун керак? - агар инсон бу ниҳоятда майда тирик мавжудотлар фаолиятини ўз ихтиёрига бўйсиндира олса, улардан амалиётда қандай фойдаланиши мумкин? - муаллиф китобхонни чалғитиб, мустаҳкам илмий асосга эга бўлса ҳам, ҳақиқий ҳаётдан узоқ бўлган хаёлот оламига олиб кетишни истамаяптимикин? бу каби кўплаб саволлар жуда асослидир. шундай экан бунақа саволларга бирин-кетин жавоб қидирамиз. гап бу ерда хаёлий, рўёбга чиқмайдиган лойиҳалар тўғрисида эмас, балки, ҳақиқий ҳамда амалий томондан ниҳоятда муҳим қуйидаги ишлар тўғрисида боради. булар: - ҳозирги замондаги энг муҳим, энг ўткир муаммолардан бири - оқсил муаммосини ҳал қилиш; - мамлакатимиз аҳолисининг илмий асосланган меъёрларга кўра озиқ-овқат маҳсулотларига бўлган талабини қондириш; - моддий фаровонликка эришишга салмоқли улуш қўшиш мумкин ва лозим бўлган илмий-техник тараққиётнинг янги йўналишлари; - бизни бир-биридан анча узоқ бўлиб туюлган микроб ва тўкин-сочинлик тушунчасини бир-бирига …

катининг ўзига хос коэффициенти шунчалик паст. бу қонуниятнинг амал қилишини бизга таниш бўлган уй ҳайвонлари мисолида кўрсатамиз. аввало, тана тирик массасининг умумий ортиб бориши кўрсаткичини олиб кўрамиз. бир қарашда улкан бир фил ёки йирик ҳўкиз бу нисбатда кичик ҳажмли, айтайлик, чўчқа ёки жўжа олдида шубҳасиз устунликка эга. шаҳарда яшовчиларнинг аксарият қисми бевосита чорвачиликнинг турли тармоқлари ва унинг иқтисодий муаммолари устида бош қотиришмасада, улар ҳам шундай ўйлашлари мумкин. бироқ бундай фикр хато экан. айнан жўжа ўзига нисбатан йирикроқ ҳайвонлардан кўра юқори маҳсулдорликка эга экан. ҳозирги бройлер саноатида тирик вазнда олинадиган бир тонна гўшт чўчқачиликдагидан кўра уч марта, қорамолчиликдагига нисбатан эса саккиз марта кўп экан. замонавий чорвачилик хўжаликларида сўйиш вазнига нисбатан парваришлаш вақти тахминан қуйидагича (кунлар ҳисобида): гўштга боқиладиган жўжалар - 45-60 чўчқалар - 180-220 ҳўкизлар - 400-480 агар биз янада кичикрок организмларга эътиборимизни жалб қилсак, фарқлар янада катта бўлишини кўрамиз. ўсимликлар шарбати билан озиқланувчи шира деб аталувчи кичик текинхўр хашарот ёз …

нга нисбатан фоизларда белгилангани каби эмас, тахминан бир хил даврда маҳсулотнинг мутлақ якуний рақамларда белгиланганда ҳам шундай бўлар эди. мана сизга оддий ҳисоб-китоб. тирик вазни 300 килограмм бўлган ҳўкиз яхши боқилса, бир сутка давомида 1,1-1,2 кг семиради ва 120 г атрофида оқсил йиғади. 300 килограмм ачитқи ҳужайраси эса унча такомиллашмаган саноат ускунасида суткасига таркибида 11-13 минг кг истеъмол учун мумкин бўлган оқсил сақлаган 25-30 минг кг биомасса ҳосил қилади. демак, ачитқи оқсилни ҳўкиз организмига нисбатан ўн минг маротаба тезроқ ҳосил қилар экан. ваҳоланки, бактериялар ачитқиларга қараганда янада тезроқ биомасса ва оқсил тўплайди. бундай улкан фарқни қандай тушуниш ва нима билан изоҳлаш мумкин? тўла-тўкис жавоб беришга ҳеч бир даъво қилмаган ҳолда бу мураккаб, кўп қиррали ҳодисанинг бирмунча муҳим томонларини бир неча кўргазмали мисолларда кўрсатиб беришга уриниб кўрамиз. микроблар оламида кечадиган ҳаётий жараёнлар микроблар оламида кечадиган ҳаётий жараёнлар миқёси жиҳатидан академик н.д.иерусалимскийнинг таъбири билан айтганда, вақт ўтиши билан ортиб борадиган ўз-ўзидан тезланувчи …

й, балки янгидан ёшаради ҳам. жараён қайтарилаверади ва бу кўп марта давом этиши мумкин. и.и.мечников ва н.д.иерусалимский бир ҳужайралилар оламида ривожланиш учун қулай шарт-шароитларда қарилик ҳам, ўлим ҳам йўқ, деб ёзишлари бежиз эмас. чунки ҳар 20-60 минутда бактериал ҳужайра икки марта кўпаяр экан, вақт ўтиши билан биомасса геометрик прогрессия бўйича ортиб боради. бошқача айтганда, бу ҳолда жараён тезлашуви портлашда бўлгани каби шундай автокаталитик (яъни ўзидан-ўзи кўпайиб бориши) тарзда бўлиб ўтади. бироқ унинг натижасида тириклик оламида ҳужайра нафақат йўқолмайди, балки аксинча унинг миқдори кўп минг марта ортади. ўйлаб кўринг-а, ер юзидаги микроорганизмлар барча атроф муҳитда ўзлари учун қулай шароитга эга бўлиб, бирор бир душман ва рақиблари бўлмаганда нима бўлар эди? ўшанда ҳаётий қувватлар, микроблар орқали биологик масса яратиш тезлиги ва бу биомассанинг ер юзида тарқалиш тезлиги бошқа барча тирик мавжудодлар билан қиёслаганда улардан анча юқори бўлар эди. академик вернадский микробиологик синтезнинг бу қадар юқори ва ғаройиб суръатини ёрқин равишда таърифлаб, бу …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"жиловланган микроблар" haqida

1543675598_72982.docx жиловланган микроблар режа: 1. микроблар оламида кечадиган ҳаётий жараёнлар 2. кўп ҳужайрали организмларда айрим ҳужайралар ўзининг ривожланиш жараёни жиловланган микроблар ушбу қисмни «жиловланган... микроблар» деб номланиши кўпчилик китобхонларни ажаблантириши, ҳатто улар учун бу ном ғайри-табиий бўлиб туюлиши мумкин. одатда биз отлар, ҳўкизлар, буғулар ва итлар жиловланганини кўравериб, ўрганиб кетганмиз. самолётнинг двигатели ёки электр станциясининг турбинаси хусусида образли қилиб, жиловланган минг от кучига эга дейишади. бироқ, ўзингиз тасаввур қилиб кўринг-а, жиловланган... микроблар... ҳақиқатан ҳам, инсоният узоқ вақтлардан буён беихтиёр микробиологик жараёнлардан фойдаланиб келади. сиз дўкон пештахталаридаги ўзингизга кўпдан таниш "нон", "пишлоқ", "шароб", ...

DOCX format, 29,7 KB. "жиловланган микроблар"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: жиловланган микроблар DOCX Bepul yuklash Telegram