mikroorganizmlarning o‘sishi va ko‘payishi

DOC 60,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1522903047_70747.doc mikroorganizmlarning o‘sishi va ko‘payishi reja: 1. mikroorganizmlarni o‘sishdagi ko‘rsatgichlari. 2. o‘sish uchun qo‘yiladigan talablar. 3. ko‘payish turlari xaqida ma’lumot berish. 4. ko‘payishni qattiq va suyuq ozuqa muxitlaridagi ko‘rsatgichlari. mikroorganizmlarning o‘sish jarayoni, rivojlanishi, ko‘payishi, morfogenez jarayoni, taqqoslanishi bir biri bilan bog‘liq jarayonlardir masalan, bakteriya hujayralarida ko‘paygandan keyin qanaqadir sifat o‘zgarishlarni kuzatish juda ham qiyin, chunki ularning etishgan holatiga o‘tishi bir necha soniyalar davomida bo‘ladi. yangi hujayralar generatsiyasi vujudga kelishi vaqtidan boshlab, barchalari aniq bir o‘sish jarayonidan o‘tadi. agar bironta bakteriyani generatsiya vaqti optimal sharoitda 30 minutni tashkil etsa, achitqi organizmining generatsiyasi 40 minutni tashkil etadi. shundan keyingi ko‘payish oralig‘iga xuddi shuncha vaqt sarflanadi va bu vaqt oralig‘ida hujayralar o‘lchami va massasi o‘sadi. mikrob hujayralarining o‘lchami va massasi hujayraga kerakli mikdorda konstruktiv va energetik almashinuv uchun kerak bo‘lgan ingredientlar mikdorini kirib kelishiga bog‘liq. azot, uglerod, mikroelementlar manbalari aloxida katta rol o‘ynaydi, ba’zi bir mikroorganizmlar uchun esa - qator vitaminlar, aminokislotalar va …

yuzasida halqa (ba’zida yuqoriga ko‘tariladigan), bir tekisda loyqalanish hosil qilishadi bu xususiyatlar achitqi organizmlariga ham hosdir. statsionar xolatlarda aerob-zamburug‘lar suyuq ozuqa muhit yuzasida turli qalinlikdagi pardalar hosil qiladi. muxitlar shu bilan birga turli darajada loyqa yoki tiniq bo‘lishi mumkin, cho‘kmaga ega bo‘lishi yoki bo‘lmasligi mumkin. zamburug‘larni undirilgan holda o‘stirishda (fermentatorlarda) ularning o‘sishi va rivojlanishi bir tekis loyqalanish, donador, paxta bo‘lakchalari shaklida bo‘lishi mumkin. prokariot va eukariot mikroorganizmlarning hujayralari standart zich ozuqa muhitlarida rivojlanishi stabil hamda spetsifikligi bilan ajralib turadi. hujayralar hosil qiladigan koloniyalarni quyidagicha ko‘rsatkichlar yordamida harakterlash mumkin: i - profil shakli (bo‘rtgan, tekis, yoyiluvchi, noto‘g‘ri, muhitga o‘suvchi, vorsinkali, ignali, tishli, shipsimon va x.k); ii- rasmli (ostki ko‘rinishi) [silliq,g‘adir-budir,shaklli (to‘qilgansimon, miyasimon, o‘rgimchaksimon, aralash)]; iii- rangi (bo‘yalgan, bo‘yalmagan); iv- koloniya chetining shakli [tekis, notekis (to‘lqinsimon, festonsimon, kaftsimon, yirtilgan) tushirilgan]; v- konsenstensiyasi (smetanasimon, quruq, ipir-ipirli, pardali, shilliq);vi-tiniqligi (tiniq, yarimtiniq, tiniq emas) vii- o‘lchami (juda kichik, kichik yoki mitti; katta yoki yirik; juda …

sillyar va bir necha zamburug‘ kulturalariga xosdir. mikroorganizmlar koloniyasining rangi barcha ranglar spektrini va rangli gammalar kombinatsiyasini o‘z ichiga oladi. masalan, serratia marcescens koloniyasi qip-qizil (qon) rangini oladi, sarsinlarni ba’zi turlari – sariq-limon, zamburug‘lar – oqdan (achitqilar) boshlab qoragacha (aspergilllar). ko‘proq tarqalgan pigmentlardan karotinlar, ksantofillar va melaninlarni bilamiz. ksantofillar karotinlarning kislorodga ega bo‘lgan analoglari: mikroorganizmlarni o‘stirish uchun mo‘ljallangan tabiiy va sun’iy ozuqa muhitlarining tarkibidagi ozuqa moddalarning konsentratsiyasi muhim ahamiyatga ega. bunday ozuqa muhitlarni tayyorlashdagi tavsiyanomalar quyidagicha taxminan konsentratsiyalarga teng (g/l): vodorod donor va akseptorlari ~ 2,0; azot manbai ~ 1,0; uglerod manbai ~ 1,0–2,0; mikroelementlar (oltingugurt, fosfor, magniy) ~ 0,05 har biridan; ultramikroelementlar ~ 0,0001– 0,001 har biridan; o‘sish diktorlaridan: vitaminlar ~ 0,0001–0,001 har biridan; aminokislotalar, pirimidinlar, purinlar va boshqalar ~ 0,05 har biridan. ozuqa muhitida bir vaqt o‘zida uglerodning har xil manbalari, azot va boshqa moddalar borligi mikroorganizmlar o‘sishi hamda rivojlanishiga ta’sir qilishi mumkin. shunga qaramay turlicha mikroblar hujayraci, …

o‘rinda qulay moddalarning ishlatishni boshlaydi, masalan ammiakni emas aminokislotalarni. bu aminokislotalar moddalar almashinuviga ta’sir ko‘rsatib, hujayralarda ammiakdan aminokislotalar hosil bo‘lish reaksiyalarini tezlashtiradigan fermentlarni sintez jarayoni (repressiya) kelib chiqishi bilan bog‘liq. uglerod manbalari iste’mol qilinganda ham repressiya jarayoni kelib chiqishi mumkin. masalan arabinoza, galaktoza, laktoza yoki maltozali muhitda glyukoza yuqorida ko‘rsatilgan uglevodlarning e. soli hujayralari tomonidan parchalanishi uchun kerak bo‘ladigan fermentlarning faolligini pasaytiradi. ammo glyukozani o‘zi emas, glyukoza parchalanishi natijasida hosil bo‘ladigan moddalar yoki katabolit fermentlarni faolligini susaytiradi. glyukozaning bunday ta’siri katabolit repressiya deyiladi. barcha organizmlarda samf adenilatsiklaza fermenti ta’siri oqibatida pirofosfatning noorganik turi ajralishi bilan atf dan hosil bo‘ladi. agar masalan, e. soli hujayralarining o‘sishi uglerod va energiya manbasi bilan chegaralangan bo‘lsa, ularda samf miqdorining yuqoriligi kuzatiladi, agar muhitda glyukoza bo‘lsa – samf miqdori past bo‘ladi. e. soli hujayralarida samf – bak kompleksi hujayra xromosomasidagi laktoza operonining (las - operoni) transkripsiyasini nazorat qiladi. agar samf – bak kompleksi rnk – …

sasini, sintrifugalashdan keyin nam hujayralar egallayotgan xajmga quruq massaga, ma’lum biomassadagi azot miqdoriga qarab, loyqalanishga va (bakteriya va achitqilar uchun) loyqalanish darajasi, spektofotometr yoki fotoelektrokalorimetr yordamida o‘lchanadi. agar hujayra populyasiyasi qisman yoki butunlay yangi ozuqa muhitiga o‘tkazilmasa, vaqt o‘tishi bilan novbud bo‘lishi kuzatiladi. har bir ma’lum vaqtda bu hujayra populyasiyasi ichida har xil sifatli hujayralar aniqlanadi - qariganlari va yoshroqlari. yosh hujayralar keyinchalik tirik qolish potensiyasi bilan ko‘proq farqlanadi, ular bir xil, vakuolalari kamroq bo‘ladi. yuqori rivojlangan mavjudotlar kabi, mikroorganizmlarga ham umumbiologik qonuniyatlar hosdir - o‘sish jarayonida rivojlanishi, ya’ni struktura va sistemalari takomillashadi. bakteriyalarda o‘sish va rivojlanishi tezligi katta bo‘lgani uchun ularda rivojlanishni nazorat qilish qiyin. shunga qaramay, aniqlanishicha bakteriya hujayralari rivojlanishida ularda nukleoid, ribosomalar, hujayra devorlari, membranalar, kapsulalar ishlab chiqiladi va takomillashadi. zamburug‘larda rivojlanish jarayonining ba’zi bir bosqichlarini kuzatishimiz mumkin, masalan, bir hujayrali sporadan (konidiyalar) shakllangan ko‘p hujayrali organizmgacha. odatda achitqi kurtaklari ota-ona hujayralaridan kichik bo‘ladi, ajralgandan keyin ular …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mikroorganizmlarning o‘sishi va ko‘payishi"

1522903047_70747.doc mikroorganizmlarning o‘sishi va ko‘payishi reja: 1. mikroorganizmlarni o‘sishdagi ko‘rsatgichlari. 2. o‘sish uchun qo‘yiladigan talablar. 3. ko‘payish turlari xaqida ma’lumot berish. 4. ko‘payishni qattiq va suyuq ozuqa muxitlaridagi ko‘rsatgichlari. mikroorganizmlarning o‘sish jarayoni, rivojlanishi, ko‘payishi, morfogenez jarayoni, taqqoslanishi bir biri bilan bog‘liq jarayonlardir masalan, bakteriya hujayralarida ko‘paygandan keyin qanaqadir sifat o‘zgarishlarni kuzatish juda ham qiyin, chunki ularning etishgan holatiga o‘tishi bir necha soniyalar davomida bo‘ladi. yangi hujayralar generatsiyasi vujudga kelishi vaqtidan boshlab, barchalari aniq bir o‘sish jarayonidan o‘tadi. agar bironta bakteriyani generatsiya vaqti optimal sharoitda 30 minutni tashkil etsa, achitq...

Формат DOC, 60,0 КБ. Чтобы скачать "mikroorganizmlarning o‘sishi va ko‘payishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mikroorganizmlarning o‘sishi va… DOC Бесплатная загрузка Telegram