jahonaholisi o‘sishi va joylashuvi

PPTX 23 pages 4.6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 23
8-§. jahon aholisining soni, o‘sishi va joylashuvi 8-§. jahon aholisining soni, o‘sishi va joylashuvi jahon aholisining soni, 2018-yil ma’lumotlariga binoan, 7 mlrd. 620 mln.kishidan ortiqdir. sayyoramiz aholisi bu miqdoriy marraga yetganligining o‘ziga xos tarixi mavjud. ilmiy manbalar ma’lumotlariga ko‘ra, insonlarning eng qadimgi ongli vakillari – homo sapiens – bundan taxminan 50 ming yillar avval paydo bo‘lgan. shimoli-sharqiy va sharqiy afrika, janubiy yevropa hamda old osiyo ilk insonlar paydo bo‘lgan va ular tomonidan birinchi bo‘lib o‘zlashtirilgan hududlar hisoblanadi. keyinchalik qadimiy insonlarning turli mintaqalarga tomon yurishi – ilk migratsiyalar natijasida u yerlar aholi tomonidan o‘zlashtirila boshlangan. uzoq davrlar davomida insoniyatning asosiy qismi yevropa, osiyo va afrika qit’alarida istiqomat qilgan edi. buyuk geografik kashfiyotlar ko‘p sonli aholining yangi topilgan yerlarga ko‘chib o‘tishiga sababchi bo‘ldi va uning natijasida qit’alar o‘rtasida aholi sonining qayta taqsimlanishi yuz berdi. moddiy va sanitar-gigiyenik shart-sharoitlarning og‘irligi, tez-tez takrorlanib turgan ocharchilik, kasalliklar epidemiyalari ta’sirida uzoq tarixiy davrlar davomida jahon aholisining …
2 / 23
sh» (o‘lim darajasi pasayishi tufayli aholi sonining tez sur’atlar bilan ko‘payishi) jarayoni yuz berdi so‘nggi yillarda aholishunos olimlar «demografik portlash»ga nisbatan deyarli nihoyasiga yetib borayotgan jarayon sifatida baho berayotgan bo‘lsalar-da, afrika va osiyoning bir qator davlatlarida aholining yillik tabiiy ko‘payish darajasi hali ham yuqori darajada kuzatilmoqda. shu bilan birga jahonning rivojlangan davlatlarida tabiiy ko‘payishning manfiy holati – demografik inqiroz yoxud depopulyatsiya(tug‘ilishning o‘limga nisbatan pastligi) yuz bermoqda. bu holatni hozirgi kunda yevropaning turli davlatlarida (masalan, germaniya, ukraina, serbiya va b.) kuzatish mumkin. 14 mintaqalar aholisi sonining davriy o‘zgarishi birinchi navbatda unda yuz berayotgan tug‘ilish va o‘lim ko‘rsatkichlari nisbati asosida shakllanuvchi tabiiy ko‘payish darajasi bilan bog‘liq. 4-jadval ma’lumotlaridan turli qit‘alarda aholi takror barpo bo‘lishining miqdoriy ko‘rsatkichlari turlicha ekanligi ko‘rinib turibdi. afrikada aholi tabiiy o‘sish koeffitsiyenti jahon o‘rtacha ko‘rsatkichidan yuqori, qolgan qit’alarda esa bu ko‘rsatkich pastroq darajaga ega. davlatlarda aholining tabiiy o‘sishi yuqori darajada saqlanishiga ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy omillar katta ta’sir ko‘rsatadi. shaharlashuv …
3 / 23
i darajasining yuqoriligi tabiiy sharoit omili (masalan, gang daryosi vodiysi, kanto tekisligi), o‘rta dengizbo‘yi, mesopotamiya kabi hududlarda esa bunday holatning shakllanishi ularning o‘zlashtirilish davri bilan bog‘liq. iqtisodiy rivojlangan davlatlar va turli ishlab chiqarish markazlarida aholi sonining o‘sishida ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot darajasining ahamiyati katta. aholi soni ko‘p bo‘lgan mintaqalarda zichlik darajasi ham yuqori bo‘ladi. jahon aholisining o‘rtacha zichligi 1 km2 ga 50 kishidan ortiq bo‘lmoqda. osiyo aholi zichligi darajasi eng yuqori bo‘lgan qit‘a hisoblanib, uning sharqiy, janubiy va janubi-sharqiy qismlarida aholi zichligi ayniqsa yuqoridir. amerika, avstraliya va okeaniya qit’alarining yevropaliklar tomonidan dastlab o‘zlashtirilgan qismlarida aholi zichligi nisbatan yuqori. mongoliya, namibiya, avstraliya, kanada, qozog‘iston kabi davlatlar jahonning aholi zichligi ko‘rsatkichi eng past bo‘lgan davlatlari qatoriga kiradi. bu holat noqulay tabiiy sharoit bilan bog‘liq. image1.png image2.jpeg image3.jpeg image4.png image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.png image12.jpeg image13.jpeg image14.png image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg image19.jpeg image20.png image21.jpeg image22.jpeg image23.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg
4 / 23
jahonaholisi o‘sishi va joylashuvi - Page 4
5 / 23
jahonaholisi o‘sishi va joylashuvi - Page 5

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jahonaholisi o‘sishi va joylashuvi"

8-§. jahon aholisining soni, o‘sishi va joylashuvi 8-§. jahon aholisining soni, o‘sishi va joylashuvi jahon aholisining soni, 2018-yil ma’lumotlariga binoan, 7 mlrd. 620 mln.kishidan ortiqdir. sayyoramiz aholisi bu miqdoriy marraga yetganligining o‘ziga xos tarixi mavjud. ilmiy manbalar ma’lumotlariga ko‘ra, insonlarning eng qadimgi ongli vakillari – homo sapiens – bundan taxminan 50 ming yillar avval paydo bo‘lgan. shimoli-sharqiy va sharqiy afrika, janubiy yevropa hamda old osiyo ilk insonlar paydo bo‘lgan va ular tomonidan birinchi bo‘lib o‘zlashtirilgan hududlar hisoblanadi. keyinchalik qadimiy insonlarning turli mintaqalarga tomon yurishi – ilk migratsiyalar natijasida u yerlar aholi tomonidan o‘zlashtirila boshlangan. uzoq davrlar davomida insoniyatning asosiy qismi yevropa, osiyo va...

This file contains 23 pages in PPTX format (4.6 MB). To download "jahonaholisi o‘sishi va joylashuvi", click the Telegram button on the left.

Tags: jahonaholisi o‘sishi va joylash… PPTX 23 pages Free download Telegram