вирусологиянинг предмети, вазифалари во бошқа фанлар билан алоқаси

DOC 103,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1521187566_70262.doc дженнер ва пастернинг кучсизлантирилган тирик вирус билан вакцинация қилиш ишлари вирусларга қарши асосий кураш чораси бўлиб қолди ва хх асрда бу усул хар томонлама кенг ривожланди. бизни замонамизда ҳам вацинация методлари натижасида авваллари милионлаб одамлар қурбон бўладиган вирусларга қарши кураш чоралари ишлаб чиқилди . мазкур метод асосида қишлоқ хўжалик ҳайвонлари вирус касалликларига қарши кураш чоралари ишлаб чиқилди. вирусологиянинг предмети, вазифалари во бошқа фанлар билан алоқаси режа: 1. вирусларни ўрганадигаи фан вирусология деб аталади. 2. вирусларни аҳ+амияти (смородинцев,1979) вирусларни ўрганадигаи фан вирусология деб аталади. вируслар ўсимликларда, ҳ+айвонларда ва бошқа организмларда турли-туман касалликлар қўзғатади. вируслар қачон ва қандай пайдо бўлганлиги номаълум, аммо ҳ+ар хил гипотезалар мавжуд. xviii аср охирларида ишланган баъзи расмларда чизилганлигини, кишиларни шохли қилиб ёки улар оёғининг мол туёғига ўхшатиб чизилганлигини кўриш мумкин. бунинг сабаби шундаки, ўша даврда, англияда одамларни анча кучсиз ўтадиган мол чечаги билан эмлаб, уларда одам чечагига қарши иммунитет ҳ+осил қилиш бошланган эди. кўпчилик бунга шубҳ+а …

ҳ+атто бактериал фильтрлардан ҳ+ам ўтиб кетишини кўрсатиб беради. унинг бу ишларини бейеринк тажрибалар асосида тасдиқлайди. шундай қилиб, вирусология фанига асос солинади. лекин 50 йил мобайнида ўсимликларда ва ҳ+айвонларда учрайдиган вирусли касалликларни ўрганиш жуда тарқоқ ҳ+олда олиб борилди. ўсимликларда учрайдиган вирусли касалликлардан энг яхши ўрганилгани тамаки мозаикаси. кейинчалик вирусларнинг химиявий таркибини аниқлаш ишлари ҳ+ам мозаика устида олиб борилди. тамаки ўсимлигининг вирус заррачасида 5% рнк ва 95% оқсил бўлади. лекин рангли карамда учрайдиган мозаикада ва кўпгина ҳ+айвонларда учрайдиган вирусларда ва бактериофагларда днк учрашини шлизингер 1934 йилда кўрсатган эди. вируслар биологик микроскопда кўринмайди, сунъий озиқ муҳ+итида ўсмайди, фақат ўсимлик, ҳ+айвон, одам организмига киргач тириклигини намоён этади. ҳ+озирги вақтда вирусларнинг одам ва ҳ+айвонларда турли касалликлар қўзғатувчи 1000 дан, ўсимликларда 800 дан ортиқ тури маълум десак адашмасак керак. кейинги йиллар ичида одамда турли касалликлар қўзғатувчи кўплаб вируслар топилган. трахома, қизамиқ, қутуриш, чинчечак, сувчечак, полиомиелит, грипп ва кўпгина бошқа касалликлар вируслар орқали вужудга келади. вирусли касалликлар …

ъзи юқумли касалликларни микроблар томонидан эмас, вируслар қўзғатишига ишонч ҳ+осил қилиш учун олимларга жуда кўп йиллар керак бўлди. бунинг учун мутлақо янги методик ишланмалар асосида вирусларни тарқалиши, организмга кириши, у ёки бу симптомларни ҳ+осил қилиши ва касал организмдан соғ организмга ўтишини ўрганиш усулларини ишлаб чиқиш керак бўлди. вируслар олами микроблар оламига диметраль қарама-қарши бўлиб, уларни физиологияси, структуралари ва кўпайиши микробларниеидан тубдан фарқ қилади. вирусларни ҳ+ар томонлама ўрганишда замонавий техникани, физика, химия методларини кенг кўламда қўллаш кутилмаган қонуниятларни очади. 80% юқумли касалликлар вируслар томонидан қўзғатилиши аниқланди (смородинцев, 1979). охирги ўн йилликларда биз вирусологиянинг шиддат билан ривожланаётганлигининг шоҳ+иди бўлдик. бу фан яқиндагина ўта тор доирадагина ривожланаётган махсус дисциплина бўлган бўлса . ҳ+озирги кунда у медицина-биология фанлари ичида марказий ўринни эгаллади . бунинг сабаби биринчидан, бактерия, замбуруғ ва протозоа юқумли касалликларини камайиши ва йўқотилиши юқумли касалликлар ичида вирус касалликларини салмоғи ошиб етакчи аҳ+амиятга касб этди. бирнеча йиллар аввал қорин тифи ва дизентерия касалликлари …

тобида вирус нима деган саволга шундай жавоб беради: «вирус – бу биологияни буюк сирли муаммоларидан (топишмоқларидан) биридир. у ўта кичик ўлчамга эга, организмга кириш хусусиятига эга бўлиб, деярли ҳ+амма тирик мавжудотларда касаллик туғдиради ва фақат тирик ҳ+ужайралардагина кўпаяди”. вирус организмда узоқ вақт тириклик аломатини намоён қилмасдан туриши ва бирданига “қайта тирилиб” унга сезгир (мойил) бўлган тирик ҳ+ужайрани касаллантириши мумкин. ривожланиш жараёнида бу вирус ўзини янги формасини ҳ+осил қилиши ва кўплаб одам ёки ҳ+айвонларни нобуд қилиши мумкин. 1918 йилда грипп вируси оқибатида 20 миллион эркак, аёл ва болаларнинг ҳ+алок бўлиши бунга мисол бўлаолади. вируслар тирик организмларнинг барча гуруҳ+ларини - ўсимлик, ҳ+айвон, замбуруғ ва бактерияларни зарарлайди. уларнинг ўта кичик ўлчамга (20 - 300 нм) эга бўлишлари уларни узоқ вақтгача ўрганилмаганлигига сабаб бўлди. фақат электрон микроскопнинг пайдо бўлишигина бу мавжудотларни ўрганишга олиб келди. вирусларни ўта содда тузилганлигидан узоқ вақтгача уларни тирик мавжудотлар қаторига киритилмади. вирусни потенциал имкониятларини қуйида полиомиелит вируси мисолида кўриш мумкин. …

фақат оқсил ва нуклеин кислоталар системаси мавжуд. 4. сунъий озиқа муҳ+итларида тўпланиш хусусиятига эга эмас. 5. сезгир хўжайин организмида ўзига хос бўлган ривожланиш циклига эга ёки бу циклни бир қисми ҳ+ужайрасиз мухитда ривожланадиган(ҳ+ужайрани баъзи органоидлари, нуклеин кислоталари ва оқсилларини синтези учун керакли моддалар ҳ+амда энергия манбаи бўлиб хизмат қиладиган моддалар) мавжудот. т.и.тихоненко (1971) вирусларни тузилиши ва репродукцияси ва бир сезгир ҳ+ужайрадан иккинчисига ўтиб кўпайишига асосланиб вирусларга қуйдагича тавсиф беради: “вирус - ўзининг синтетик аппаратига эга бўлмаган табиий шароитда бегона ҳ+ужайра системасида репродукцияланадиган (кўпаядиган) ҳ+аётнинг ҳ+ужайрасиз шаклидир”. уларда ҳ+аётнинг икки шакли: биринчиси – ҳ+ужайра ташқарисидаги ва иккинчиси ҳ+ужайра ичидаги вирусни кўпаядиган (репродукцияланадиган) шакли мавжуд. биринчи кўринишдаги шаклларини қуйидаги синонимлари – вирус зарраси, вирус корпускуласи, вирион, иккинчи кўринишдаги шаклларни синонимлари – вегетатив вирус, репродукцияланувчи (кўпаювчи) вирус, вирус-ҳ+ужайра комплекси(мажмуаси). вирус зарраси стадиясида у инерт, метаболик ноактив, фақат генетик материални (ахборотни) асровчи (сақловчи) ва бир репродукцияланган сезгир ҳ+ужайрадан бошқа янги репродукциланадиган ҳ+ужайрага транспортланиш циклини …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "вирусологиянинг предмети, вазифалари во бошқа фанлар билан алоқаси"

1521187566_70262.doc дженнер ва пастернинг кучсизлантирилган тирик вирус билан вакцинация қилиш ишлари вирусларга қарши асосий кураш чораси бўлиб қолди ва хх асрда бу усул хар томонлама кенг ривожланди. бизни замонамизда ҳам вацинация методлари натижасида авваллари милионлаб одамлар қурбон бўладиган вирусларга қарши кураш чоралари ишлаб чиқилди . мазкур метод асосида қишлоқ хўжалик ҳайвонлари вирус касалликларига қарши кураш чоралари ишлаб чиқилди. вирусологиянинг предмети, вазифалари во бошқа фанлар билан алоқаси режа: 1. вирусларни ўрганадигаи фан вирусология деб аталади. 2. вирусларни аҳ+амияти (смородинцев,1979) вирусларни ўрганадигаи фан вирусология деб аталади. вируслар ўсимликларда, ҳ+айвонларда ва бошқа организмларда турли-туман касалликлар қўзғатади. вируслар қачон ва қандай пайдо...

Формат DOC, 103,0 КБ. Чтобы скачать "вирусологиянинг предмети, вазифалари во бошқа фанлар билан алоқаси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: вирусологиянинг предмети, вазиф… DOC Бесплатная загрузка Telegram