юнон адабиёти

DOC 63,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662757188.doc юнон адабиёти юнон адабиёти режа: 1. антик маданият ва адабиётнинг тарихий ахамияти 2. миф ва афсоналарнинг пайдо булиши 3. кадимги юнонларнинг диний тасаввурлари i. антик жамият - инсоният ривожланишининг алохида боскичи сифатида. антик жамиятнинг ривожланиш боскичлари. антик адабиёт ва маданиятнинг истиклол даври учун тарихий ахамияти. антик дунё билан, хусусан миср, бобил, юнонистон каби минтакалар билан марказий осиёнинг маданий алокалари. ипак йулининг куп кисми мамлакатимиздан ўтиши ҳунармандчилик, савдо-сотиқнинг эрта ва кенг ривожланишига олиб келди. антик дунёнинг жаҳон маданиятига таъсири, уни ўрганиш манбалари. адабиёт ва ёдгорликларнинг сақланиши, таржима ва қўлланмалар. қадимда юнон қабилаларининг вужудга келиши. юнон фольклори: меҳнат ва маросим қўшиқлари, деҳқончилик қўшиқлари, тўй ва зиёфатларда айтиладиган қўшиқлар, эртаклар, мақол ва маталлар, топишмоқлардан иборатлиги юнон халқининг анчагина бой ва ранг-баранг оғзаки адабиёти бўлганидан далолатдир. юнон мифологияси минг йиллик тарихга эга. халқ оғзаки ижодининг маҳсули бўлмиш миф ва афсоналар кишиларнинг заиф томонларинигина эмас, балки уларнинг куч-қудрати ва орзу-армонларини ҳам фантазия асосида тасвирлайди, …

ушунчаларини ифода этган. «коинотнинг чақмоқ, момақалдироқ, зилзала, бўрон, тўфон, ёнғин, ой ва қуёш тутилиши каби ҳодисалари қуршовида яшаган ибтидоий одам, бу ҳодисалар сабабини англамасдан, табиатдаги бу ўзгаришларга илоҳий маъно берган. бугун борлиқни инс-жинслар, дев-парилар ва бошқа турли-туман маҳлуқлар макони тарзида тасаввур этган, улар ҳақида диний афсоналар яратган. «ўзбек тилининг изоҳли луғати»да бу сўзлар қуйидагича изоҳланган: миф - худолар, афсонавий қаҳрамонлар, дунёнинг яратилиши ва ер юзида ҳаётнинг пайдо бўлиши ҳақидаги қадимий халқ ривоятлари, афсона. мифология - 1. мифлар ҳақидаги фан. 2. бирор халқнинг мифлари, афсоналари мажмуи («ўзбек тилининг изоҳли луғати», i том, москва, 1981, 468-бет). биз бу таърифни бутунлай рад этмаган ҳолда, унга бир оз ўзгартириш киритиш тарафдоримиз. аждодларимизнинг дунё тузилиши тўғрисидаги тушунчалари, табиат ва кишилик жамиятида содир бўлаётган барча ҳодисаларни тушунтиришга интилишлари мифларда ўз аксини топган. шу боис ҳам, мифлардаги худолар, маъбуд ва маъбудалар образларига аждодларимиз томонидан яратилган илк бадиий образлар сифатида қарашимиз керак деб ҳисоблаймиз. улар бу образлар орқали …

хил, софокл, эврипид ҳамда анча кейинроқ яшаган ёзувчиларнинг асарларида кўрамиз. шунинг учун ҳам юнон мифларини ҳар хил манбалардан тўплаб, бир тизимга йиғишга тўғри келган. мифларда ҳикоя қилинишича, ерда даставвал даҳшатли маҳлуқлар: девлар, оёқлари ўрнида баҳайбат илонлар биланглаб турган гигантлар, катталиги тоғдай юз-қўлликлар, пешонаси ўртасида биттагина чақчайган кўзи бор ваҳший киклоп (циклоп)лар, ер ва осмоннинг даҳшатли болалари - қудратли титанлар яшаган. юнонлар гигантлар ва титанлар образида табиатнинг ёвуз кучларини гавдалантирганлар. мифларнинг ҳикоя қилишича, оқибат натижада табиатнинг бу ёвуз кучлари дунёда тартиб ўрнатган ва унга ҳукмронлик қилган чақмоқ, чақар ва булут қувлар осмон иоҳи зевс томонидан жиловланган ва бўйсундирилган. титанлар ўрнига зевс салтанати бунёдга келган. юнонлар худоларни одам шаклида тасаввур қилганлар, уларнинг бир-бирлари билан муносабати ҳам кишилар ўртасидаги муносабатга ўхшаган. юнон худолари ўзаро жанжаллашган, ярашган, одамлар ҳаётига доимо аралашиб турган, урушларда иштирок этган. ҳар бир худонинг ўзига яраша иши бўлган, оламда маълум «хўжалик»ни «бошқарган». юнонлар ўз худоларига одамлар сингари табиат (характер) ва …

иккинчи ўғли арес - қонли урушлар маъбуди; зулмат маъбудаси латондан туғилган ўғли аполлон - ёруғлик, санъат, шеърият ва мусиқа маъбуди, улуғ қоҳин ҳамда буюк чавандоз; унинг синглиси артемида - қамар маъбудаси, ўрмонлар ва уларда яшовчи жониворлар маликаси, чарчашни билмайдиган зевснинг миясидан бунёдга келган афина паллада - донолик маъбудаси, ҳунар ва билим, шаҳарлар ҳомийси; олимп султонининг зебо қизи афродита ва унинг ўғли эрот - севги ва гўзаллик маъбудалари; паризод майядан туғилган ўғли гермес - маъбудалар жарчиси, мурдалар руҳини охиратга кузатиб борувчи, сайёҳ ва савдогарлар ҳомийси, бадантарбия ишларининг раҳнамоси. мифларнинг ҳикоя қилишича, бу худолар одамлар кўзидан доимий булутлар билан тўсилган олимп тоғида истиқомат қилганлар, «худолар овқати» - оби-ҳаёт ва амброзия еб кун кечирганлар. барча ишлар зевс ҳузуридаги базмларда ҳал қилинган. ердаги одамлар ўз касбларига кўра, худолардан бирига сажда қилганлар, уларга атаб эҳромлар қурганлар, хайр-эҳсон келтириб, қурбонлик қилганлар. мифларда кўрсатилишича, бу асосий худолардан ташқари бутун ер юзи табиат кучларини гавдалантирган маъбуд ва маъбудалар …

си ахура мазда (хурмуз)га ўхшатиш мумкин. лекин унинг ахура маздадан фарқли томони шундаки, зевснинг табиатида кескинлик ва қаттиққўллик ҳам учрайди. буни қуйидаги мисолларда аниқ кўриш мумкин: 1. эсхилнинг «занжирбанд прометей» трагедиясига асос бўлиб хизмат қилган, юнонистонда кенг тарқалган прометей ҳақидаги афсонада айтилишича, прометей қадимги маъбудалар наслига мансуб титанлардан бўлган; зевс ўз отаси кроносни олимп тахтидан ағдариб, унинг ўрнига ўзи мавжудод ҳукмрони - бош маъбуд бўлиб олганида, титанлар унга қарши бош кўтаришади, олимп тоғида кўтарилган даҳшатли жангда титанлардан ёлғиз прометейгина зевс томонида туриб, шерикларига қарши курашади. зевс ўз душманларини тор-мор этиб кўнгли тинчигач, одамзодни маҳв этиб, янги бир насл яратмоқчи бўлади. ҳукмроннинг ноҳақ ниятларидан қаттиқ нафратланган прометей олимп меҳробидаги муқаддас ўтдан учқун ўғирлаб, одамзотга келтириб беради ва шу жасорати билан уларни ҳалокатдан сақлаб қолади. бироқ прометейнинг одам болаларига қилган бу яхшилиги бош худони ғазаблантириб, улуғ титан бошига кўп кулфатлар солади. зевс уни қояга занжирбанд этиб, парчинлаб қўйишга ҳукм чиқаради. 2. кекчи …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "юнон адабиёти"

1662757188.doc юнон адабиёти юнон адабиёти режа: 1. антик маданият ва адабиётнинг тарихий ахамияти 2. миф ва афсоналарнинг пайдо булиши 3. кадимги юнонларнинг диний тасаввурлари i. антик жамият - инсоният ривожланишининг алохида боскичи сифатида. антик жамиятнинг ривожланиш боскичлари. антик адабиёт ва маданиятнинг истиклол даври учун тарихий ахамияти. антик дунё билан, хусусан миср, бобил, юнонистон каби минтакалар билан марказий осиёнинг маданий алокалари. ипак йулининг куп кисми мамлакатимиздан ўтиши ҳунармандчилик, савдо-сотиқнинг эрта ва кенг ривожланишига олиб келди. антик дунёнинг жаҳон маданиятига таъсири, уни ўрганиш манбалари. адабиёт ва ёдгорликларнинг сақланиши, таржима ва қўлланмалар. қадимда юнон қабилаларининг вужудга келиши. юнон фольклори: меҳнат ва маросим қўшиқлари, деҳқ...

Формат DOC, 63,5 КБ. Чтобы скачать "юнон адабиёти", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: юнон адабиёти DOC Бесплатная загрузка Telegram